'A Crow Looked at Me': Phil Elverum (Mount Eerie) na het verlies van zijn vrouw

Een zomer geleden overleed de getalenteerde muzikante en cartooniste Geneviève Gosselin (35) – bekend als Ô Paon – aan pancreaskanker. Ze liet een dochtertje van een jaar en een echtgenoot na: Phil Elverum van de éénmansband Mount Eerie. Zijn vorige plaat, ‘Sauna’, haalde Humo’s Twintig Beste van 2015, zijn nieuwe is er één voor uw luisterlijstje van nu: ‘A Crow Looked at Me’, een requiemplaat met de klasse van Nick Caves ‘Skeleton Tree’. Geef ze een kans: ze zal door uw hart snijden als uw neus door de kleenexen.

'Ik heb geen tijd om een psycholoog te zoeken: ik ben een alleenstaande vader'

Ongeveer een maand na de dood van zijn vrouw vertrok Elverum op road trip. ‘Tijd om te rouwen. Ik laadde mijn auto vol: touw, bijl, dekzeil en baby. Let’s go!’ Na een week kreeg hij voedselvergiftiging, had hij zoveel last van zijn rug dat hij nauwelijks kon wandelen en kakte hij tot overmaat van ramp ook nog in zijn broek. ‘Het voordeel van kamperen met een klein kind: ik had pampers en natte doekjes mee.’ Terug thuis achtte hij het tijd om zijn ervaringen op muziek te zetten.

Phil Elverum «Mijn vrouw en ik hebben onze privacy altijd redelijk goed weten af te schermen. Maar nu gulpte alles er in één keer uit, en het voelde heel normaal. Een rem zetten op mijn emoties ging voor het eerst in mijn leven tegen mijn instinct in. Daar bestaat vermoedelijk een psychologische uitleg voor.»

HUMO Ben je benieuwd naar die uitleg?

Elverum «Nee. Vroeger zou ik het aan mijn psychologe hebben gevraagd, maar zij is twee maanden na Geneviève gestorven (lachje). Ik heb nog geen nieuwe psycholoog gevonden. Te weinig tijd: ik ben een single parent.»

HUMO De kleinste details op ‘A Crow Looked at Me’ zijn het krachtigst. Zoals die zin over het geschenkje dat je vrouw in het geheim had besteld en dat een week na haar dood aan huis geleverd werd.

Elverum (denkt lang na) «Vroeger zong ik weleens over de Dood met een hoofdletter. Ik zong over grote vragen, over het universum. Maar ik was toen 25 of zo: ik wist níéts. Toen Geneviève ziek werd, is me dat pijnlijk duidelijk geworden. En er knakte iets in mij toen ik ‘Benji’ van Sun Kil Moon voor het eerst hoorde. Mark Kozelek zingt daarop over heel kleine details: een broodje halen met zijn vader, een nieuwe lampenkap kopen... Extreem banaal, maar het werkt. Hetzelfde gevoel bij de romans van de Noorse schrijver Karl Ove Knausgård: ook iemand die elke gedachte die door zijn hoofd waait aan het papier toevertrouwt. Wie op die manier schrijft, vermijdt gekunstelde en gezwollen hyperbolen, en klinkt dus vaak waarachtiger. Als het goed gedaan wordt, leidt die lawine van banaliteiten op het einde naar een dieper inzicht, iets wat de som van de delen overstijgt.»

HUMO Ook muzikaal is ‘A Crow Looked at Me’ heel anders dan wat je voorheen maakte: de plaat klinkt veel kaler. Zou ze ook een ander publiek aanspreken?

Elverum «Wellicht. Mijn tante, die nooit veel met mijn vorige platen heeft gehad, houdt nu heel erg van ‘A Crow’. Ik ga ervan uit dat er in de rest van de wereld nog wel wat tantes rondlopen die mij voortaan gemakkelijker zullen vinden.»

HUMO In ‘My Chasm’ vraag je je vertwijfeld af: ‘Do the people around me wanna keep hearing about my dead wife?’ Hangt die bezorgdheid ook over deze plaat?

Elverum «Elke dag spreek ik tegen anderen over mijn vrouw. Niet om medelijden op te wekken, maar als ik een verhaal over mezelf vertel, komt ze vanzelf ter sprake: ze was er meestal gewoon bij. Dan voel ik de sfeer in de kamer keren, dan houdt iedereen zijn adem in. Daarom ondervind ik dat ik mezelf begin te censureren, dat ik probeer te vermijden haar naam nog te vermelden. Vreselijk, want ik wíl haar natuurlijk niet uit mijn verhalen of verleden wissen. Ik hou van mijn vrouw, en ik wil dat de wereld weet hoe fantastisch ze was.»

HUMO Deze plaat moest duidelijk uit je systeem. Vreemde vraag: denk je dat het er nu ook helemáál uit is?

Elverum «Ik zal het verdriet altijd meedragen. Maar je vraag is: ‘Zal je volgende plaat ook weer over Geneviève gaan?’ Het antwoord is: ik weet het niet. Ik weet alleen dat ik déze songs niet wil blijven zingen. Een deel van de bedoeling van deze plaat was om mijn gevoelens te verwerken tot nieuwe gevoelens. Ik wil niet blijven hangen.

»Vorige week stond ik met een interview op Pitchfork, en sindsdien loopt mijn mailbox vol met verhalen van andere mensen. ‘Mijn partner is 19 jaar geleden gestorven, en ik huil nog elke dag.’ Dus aan het verdriet komt sowieso geen eind.»

HUMO Helpt het jou om die verhalen te lezen?

Elverum «Vooral de eerste drie, vier. Het is verleidelijk te denken dat ik de enige persoon in de geschiedenis van de wereld ben die ooit zoveel miserie heeft gekend. De dood van Geneviève heeft me beroofd van mijn gevoel voor empathie en perspectief. Toen ze nog leefde, maar wel al doodziek was, hoorde ik op het radionieuws op een dag iets over Syrië. Ik herinner me dat nog als een belangrijke reality check. Niet dat het écht helpt: ik voel me niet beter als ik hoor over het leed van een ander.»

HUMO Straks ga je met deze nummers ook touren. Hoe bang ben je om live je hart te ontbloten voor een paar honderd man per avond?

Elverum «Behoorlijk. Maar ik kijk er ook naar uit. Ik ben lang niet meer op de baan geweest. Het zal raar en hard en emotioneel en slopend zijn, en ik heb geen idee wat ik ervan moet verwachten – but I’m going for it.»

HUMO Nadat ik ‘A Crow Looked at Me’ had gehoord, was er maar één vraag die ik je echt wilde stellen: gaat het een beetje met je?

Elverum (lacht) «Precies de reactie die deze songs moeten oproepen. En weet je: ik denk het wel, ik denk dat het goed met me gaat. Het helpt dat ik een dochtertje van 2 heb. Me wentelen in verdriet en zelfmedelijden is geen optie: hier loopt een mensje rond met echte noden en prangende wensen. Bovendien heb ik dankzij haar nog steeds veel liefde in mijn leven: dat is van een onschatbare waarde. (Stil) I’ll be alright.»

‘A Crow Looked at Me’ verschijnt vrijdag bij P.W. Elverum & Sun, Ltd.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234