A Most Violent Year

Sfeervolle misdaadprent van één van de meest beloftevolle Amerikaanse cineasten.

J.C. Chandor: de naam heeft nog lang niet de indrukwekkende galm van David Fincher of Christopher Nolan, maar hij zou nu toch al ‘Ping!’ moeten zeggen in uw hoofd. Zijn langspeelfilmdebuut ‘Margin Call’ (2011) was een imponerend visitekaartje: een urgente beurscrashthriller die zich afspeelde aan de vooravond van een financieel armageddon. ‘All Is Lost’ (2013), een razend spannend zeilbootdrama dat nooit bij ons in de zalen werd uitgebracht, maar in de dvd-rekken op u ligt te wachten, vertelt het woordloze verhaal van een storm, een lekke boot en een zeeman (Robert Redford) met steeds natter wordende voeten. ‘A Most Violent Year’, zijn nieuwste, is een onvervalste misdaadprent, maar dan één waarin het eerder de dialogen zijn die knallen dan de revolvers.

Met a most violent year wordt verwezen naar het jaar onzes Heren 1981, toen het geweld in New York de snelkookpan uitrees: de radio spreekt over agenten die zijn beschoten en over een moord op een school; we vangen geruchten op over een man die met een mes loosgaat in Manhattan; met graffiti bekladde metrorijtuigen vormen het beklemmende toneel van brutaal geweld; in de verte weerklinken voortdurend sirenes. Tegen die grauwe achtergrond probeert Abel Morales (Oscar Isaac), de baas van een groot stookoliebedrijf, de slag van zijn leven te slaan: de aankoop van een kostbare lap industriegrond vlak bij de havendokken.

Alsof de duivel ermee speelt, begint net nu alles uit de klauw te lopen: een onbekende tegenstander overvalt in volle daglicht zijn trucks, zijn bank doet moeilijk en een procureur haalt hem het bloed onder de nagels vandaan. Wie heeft het op hem gemunt? In Chandors nog prille oeuvre begint zich in ieder geval een thema af te tekenen: net als ‘Margin Call’ en ‘All Is Lost’ gaat ‘A Most Violent Year’ over een man die steeds feller onder druk wordt gezet door krachten die hij niet kan controleren. Abels tragiek is dat hij in een geur van heiligheid wil leven: hij is een moreel rechtschapen man die de Amerikaanse droom wil waarmaken door het rechte pad te bewandelen, niet door zich te verlagen tot gangsterpraktijken. Wanneer zijn advocaat hem adviseert om alle truckchauffeurs een handwapen te geven, zodat ze zich tegen de overvallers kunnen verdedigen, houdt hij het been uit morele overwegingen stijf.

Nog meer dan de whodunitvraag – wie is het toch die zijn vel wil? – is het de vraag of Abel alsnog zal buigen voor de dark side die aan ‘A Most Violent Year’ een beknellend gevoel van suspense verleent. Intussen horen en zien we echo’s uit de films van James Gray (‘The Yards’) en Sidney Lumet, en uit ‘The Godfather’-cyclus: zoals Michael Corleone de familiebusiness naar legaal vaarwater probeerde te loodsen, zo probeert Abel wanhopig om zijn bedrijf, zijn levenswerk, uit de wetteloosheid te houden. De scène waarin Abel en zijn concurrenten in een schemerig restaurant rond de tafel gaan zitten, is een tableau dat recht uit ‘The Godfather’ had kunnen komen (óf uit een film van Michaël R. Roskam). De manier waarop Chandor de plotlijn laat uitwaaieren naar het gerechtelijk onderzoek, doet dan weer denken aan de televisieserie ‘The Wire’; en de fascinerende relatie tussen Abel en zijn vrouw Anna (Jessica Chastain), een nogal ijzige gangsterdochter wier arglistigheid even diep gaat als haar cleavage, roept dan weer herinneringen op aan het huwelijk tussen Frank en Claire Underwood uit ‘House of Cards’.

Hier en daar neemt Chandor nog zijn toevlucht tot allerlei charmante gangsterfilmclicheetjes (zo is het wel heel toevallig dat die ene concurrent altijd op de stoel bij de barbier zit), maar goed, hij is nog jong. Eigenlijk moet u vooral gaan kijken voor de finesse van de vertolkingen (zette Oscar Isaac in ‘Inside Llewyn Davis’ een folkzanger uit Greenwich Village neer, dan is hij hier even overtuigend als een oliebaron uit Queens), voor de spectaculaire splijting van Jessica Chastain, én voor de hemelse muziek van Marvin Gaye natuurlijk!


Bekijk de trailer van 'A Most Violent Year'

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234