Truckersprotesten in Ottawa, Canada Beeld Getty Images
Truckersprotesten in Ottawa, CanadaBeeld Getty Images

Truckersprotesten

Achter het truckersprotest zitten vaak geen truckers, maar haatgroepen en aanhangers van complottheorieën

De Canadese truckersprotesten breiden zich uit. Zo versperden vrachtwagenchauffeurs op zaterdag de ingang naar het Nederlandse parlement in Den Haag en blokkeerden ze wegen in het centrum van de stad. Gisteren was de politie ook massaal aanwezig bij protesten in Parijs, waar tientallen arrestaties zijn uitgevoerd en honderden boetes werden uitgedeeld. In België zijn de protesten verboden, al vraagt de Brusselse politie om vanaf vandaag de hoofdstad met de auto te mijden en zo nodig voor het openbaar vervoer te kiezen. Wie zijn eigenlijk de mensen achter die protesten? Over het algemeen geen truckers, zo blijkt, maar bekende rechtse organisatoren.

Seije Slager

Truckersprotesten, zo staan ze inmiddels in Canada en daarbuiten bekend, en zo gek is dat niet, want aan de aanwezigheid van vrachtwagens danken ze hun succes. Al twee weken leggen ze de Canadese hoofdstad Ottawa lam, terwijl de politie zegt geen capaciteit te hebben voor het ontruimen van de vestingen in de stad.

Zelf zeggen de demonstranten pas te zullen vertrekken als alle coronamaatregelen zijn afgeschaft, of, in sommige gevallen, als premier Trudeau is afgetreden.

Voorlopig breiden de protesten zich uit. Verschillende grensovergangen met de Verenigde Staten zijn inmiddels geblokkeerd. Geïnspireerd door de machteloosheid van de Canadese politie, en de miljoenen dollars die met crowdfundingsacties worden opgehaald, krijgt het voorbeeld uit Ottawa binnen en buiten de landsgrenzen navolging; in veel landen worden momenteel pogingen gedaan om vergelijkbare vrachtwagenprotesten van de grond te krijgen.

Maar zijn het ook daadwerkelijk truckers, die protesteren? Deels. Maar toch niet overwegend, probeerde de Canadian Trucking Alliance al aan het begin van de protesten duidelijk te maken in een verklaring. Ja, er zijn daadwerkelijk veel vrachtwagenchauffeurs, die boos zijn over de onlangs ingevoerde verplichting om gevaccineerd te zijn voor internationale ritten.

Maar het overgrote deel van de Canadese vrachtwagenchauffeurs heeft zijn prikken gewoon gehaald. ‘Het lijkt erop dat een groot deel van deze demonstranten geen banden heeft met de vrachtwagensector en een aparte agenda heeft die losstaat van de vaccinatieverplichtingen.’

Vrijheidskonvooi

Dat beaamt Peter Smith, die momenteel in Ottawa rondloopt. Hij is onderzoeker namens de Canadian Anti-Hate Network, een organisatie die extreem-rechts in de gaten houdt. En veel van de organisatoren achter de protesten kent hij al langer. Ze waren al ver voor de pandemie actief in allerlei rechtse en extreem-rechtse groepen. ‘In wezen is een groot deel van deze beweging antidemocratisch, en dat is niet omdat die geïnfiltreerd is, maar omdat ze zo gepland is’, vertelt hij.

Hij noemt bijvoorbeeld James Bauder van de groep Canada Unity, die het idee van het ‘vrijheidskonvooi’ bedacht. Hij is geen vrachtwagenchauffeur, maar heeft ervaring met dit soort protesten. In 2019 organiseerde hij al eens een kleiner konvooi, United We Roll, dat namens de energiesector ook naar Ottawa reed, maar toen buiten Canada weinig aandacht trok.

‘Dat was vergelijkbaar met nu, alleen dan op kleinere schaal. Het gebruikte de taal van werknemers uit de olie- en gassector, die in de knel zitten en die daadwerkelijk problemen hebben met de federale overheid. Maar het werd direct overgenomen door allerlei haatgroepen, vooral uit de anti-islamhoek, en werd een soort vehikel voor samenzweringen.’

Degenen zijn met de sterkste bloedlijnen

Het doel van Canada Unity is openlijk antidemocratisch. Het erkent de uitslag van de verkiezingen niet, en stuurde een ‘memorandum’ naar de gouverneur-generaal en de Senaat (beide worden in Canada niet verkozen) met als eis om de regering af te zetten.

Ook andere organisatoren van het protest hebben geen ervaring in een cabine, maar wel in allerlei rechtse bewegingen. Zoals Pat King, die in Ottawa in de compound van de organisatoren rondloopt en die zich in het verleden openlijk zorgen maakte over ‘het plan om het anglosaksische ras te ontvolken, omdat dat degenen zijn met de sterkste bloedlijnen’. Zo zijn er nog veel voorbeelden.

Sijpelen zulke meningen ook door naar de duizenden demonstranten op straat? Smith wil hier voorzichtig zijn. Want je kunt volgens hem een legitieme discussie hebben over de reikwijdte van staatsmacht – hijzelf zegt daar ook veel vragen bij te hebben.

Fantasieën over het afzetten van de regering

Veel demonstranten zijn bovendien niet alleen vreedzaam, maar zelfs heel vriendelijk. ‘Als je je mengt, krijg je een hamburger, een koffie, het is gezellig. Maar als je dan verder praat over wat ze willen bereiken, wat het uiteindelijke doel is, dan neem je soms een stap uit de realiteit’.

Zulke gesprekken kunnen volgens Smith uitmonden in fantasieën over het afzetten van de regering, ingegeven door samenzweringsgedachten, niet door gedachten over hoe de democratie eerlijker kan worden ingericht. Wat er na het afzetten van de regering dan zou moeten gebeuren, blijft vaag.

‘We hebben nu een grote hoeveelheid mensen door het hele land, die in korte tijd gemobiliseerd zijn met een gedachtegoed dat op complotten gebouwd is. Ze proberen een ondemocratische oplossing te zoeken en dat te verkopen als deel van ons democratisch proces. Dat was al ver voordat de branding als truckersprotesten begon het doel, en dat blijft het doel.’

(Trouw)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234