Advocate Mieke Van den Broeck vs. staatssecretaris Theo Francken: de visumoorlog

Het zijn spannende dagen voor Mieke Van den Broeck, de advocate van een gezin uit Aleppo dat met een humanitair visum naar België wil vluchten, en daarover in een juridisch gevecht verwikkeld is met staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken. Het conflict dreigt elk moment te ontploffen, alleen is nog niet duidelijk in wiens gezicht.

'Als Francken gelijk krijgt bij de Raad van State, zakt zijn hele uitwijzingsbeleid als een pudding in elkaar'

De Raad voor Vreemdelingenbetwistingen legde Francken op om ‘binnen de 48 uur’ een visum voor het gezin af te leveren. Francken weigert categoriek, en trekt naar de Raad van State tegen het arrest. Hij weigert ook de door de rechtbank opgelegde dwangsom van 4.000 euro per dag te betalen, waardoor hij elke dag het bezoek van een deurwaarder mag verwachten. Intussen gooide de nieuwssite Newsmonkey de identiteit van het Syrische gezin op het net. De bewering dat de familie in onmenselijke omstandigheden in het belegerde Aleppo vastzit, noemt de site ‘weinig geloofwaardig’. Tijd voor wat uitleg, Mieke Van den Broeck.

HUMO Wie is die Syrische familie waar het om draait?

Mieke Van den Broeck «Het is een gezin met twee kinderen van 8 en 5 jaar oud dat in het centrum van Aleppo woont. Hun huis werd in het begin van de oorlog verwoest, sindsdien wonen ze in het huis van een oom. De vader had een import- en exportbedrijfje in elektrische toestellen, en werkt ook bij de Kamer van Koophandel. Zijn bedrijf werd in 2010 platgebombardeerd. Als ondernemer heeft hij veel gereisd, en twee jaar geleden maakte hij in Istanbul kennis met een uitwisselingsstudente uit Namen, de dochter van een rijke familie van adel, de familie Piermez. Sindsdien hebben de twee families een hecht contact en heeft de familie Piermez de Syriërs onderdak aangeboden op hun landgoed. Het zijn dus mensen die het voor de oorlog heel goed hadden, het daardoor jaren hebben volgehouden, maar nu weg willen omdat ze de bommen vrezen.

'Francken heeft al zo'n 800 humanitaire visa toegekend. Ik snap niet waarom hij van deze ene zaak zo'n statement maakt' Mieke Van den Broeck

»De vader van het gezin heeft twee keer een visum aangevraagd op het Belgische consulaat in Beiroet. Hij heeft meteen verteld dat het zijn bedoeling was om asiel aan te vragen in België. Hij en zijn vrouw zien het niet zitten om met twee kleine kinderen een gevaarlijke tocht met mensen-smokkelaars af te leggen. Francken stelt het voor alsof mijn cliënt vrolijk heen en weer loopt naar Beiroet, maar die reis is niet vanzelfsprekend. De wegen zijn onveilig, de grens met Libanon al een tijdje gesloten. Maar het is de enige plek waar je als Syriër een visum voor België kunt aanvragen – in Syrië zelf is geen ambassade meer.»

HUMO De vader van het gezin is volgens de nieuwssite Newsmonkey een ‘fervente aanhanger van Assad’ die ‘weinig last heeft van de crisis in Aleppo’.

Van den Broeck «Er wordt een moddercampagne gevoerd, met foto’s van Facebook die uit hun context worden gehaald. Onze cliënt is geen fan van Assad, maar als ondernemer heeft hij pragmatisch met het regime meegewerkt. In Syrië kún je geen bedrijf runnen zonder sympathie voor het regime te tonen. Op Facebook zet de vader alleen ‘optimistische’ foto’s om zijn familie die al uit Syrië is gevlucht, gerust te stellen. Die kiekjes worden nu misbruikt in sommige media. In werkelijkheid leeft het gezin elke dag in angst. Hun huis ligt vlak bij het gebied dat door de rebellen en IS gecontroleerd wordt, in een zone die continu door raketten bestookt wordt. Op 4 oktober hebben ze tijdens een offensief van de rebellen de raketinslagen in hun buurt geteld: het waren er 28. De vader is de enige die zich nog buiten waagt. De kinderen gaan al een jaar niet meer naar school en er is vaak geen water en elektriciteit.

»Vanwege die onveilige omstandigheden heeft de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen beslist dat deze mensen een humanitair visum moeten krijgen. Omdat de Dienst Vreemdelingenzaken dat drie keer op rij weigerde, heeft de rechter de overheid verplícht een visum af te leveren. Zoiets is bij mijn weten nog nooit eerder gebeurd. Maar Theo Francken weigert het arrest van die rechtbank uit te voeren. Een staatssecretaris die de beslissing van een rechtbank naast zich neerlegt en er ook nog grapjes over maakt: dat is ongezien. Ik begrijp niet waarom niemand in het parlement de staatssecretaris op het matje roept.»


asielzoekers vrij

HUMO Het arrest creëert een gevaarlijk precedent, zegt Francken. Zo kan iedereen een ambassade binnenwandelen om eerst een visum en daarna asiel te krijgen.

Van den Broeck «Maar dat precedent heeft hij zelf al gecreëerd met zijn reddingsactie in 2015, om 244 Syrische christenen uit Aleppo naar België te halen en hier een vluchtelingenstatuut te geven. Dat is op precies dezelfde juridische basis gebeurd: artikel 25 van de Europese Visumcode.

»Dat Francken nu plots voor een toevloed vreest, verbaast me, want het systeem van de humanitaire visa bestaat al járen. Maar de criteria zijn bijzonder streng. Om een idee te geven: met ons advocatenkantoor Progress Lawyers Network hebben we het afgelopen jaar vijftien aanvragen gedaan.

»Francken heeft in stilte al zo’n achthonderd humanitaire visa toegekend. Ik snap niet waarom hij van deze ene zaak zo’n statement maakt. Ik denk dat hij dit conflict wil gebruiken om zijn beleid rond humanitaire visa te verstrengen. Maar juridisch is zijn spel uitgespeeld.»

HUMO Francken beweert van niet: hij trekt naar de Raad van State om de beslissing van de rechter ongedaan te maken.

Van den Broeck «Hij mag natuurlijk in beroep gaan, maar hij moet die rechterlijke beslissing intussen wel uitvoeren. Deze procedure duurt gemiddeld twee jaar en is niet-opschortend. Francken móét dat visum dus afleveren. Trouwens, als hij gelijk krijgt bij de Raad van State, zakt zijn hele uitwijzingsbeleid als een pudding in elkaar.»

HUMO Hoezo?

Van den Broeck «Francken wil dat die procedure wél opschortend wordt. Maar hij vergeet dat die vooral wordt gebruikt door asielzoekers die in afwachting van hun uitwijzing in gesloten asielcentra zitten. Als ze met die procedure hun bevel tot uitwijzing kunnen opschorten, dan moeten ze al die mensen vrijlaten. Dat is volstrekt absurd.»

HUMO ‘Als er iets gebeurt met de familie, is dat de schuld van Francken,’ zei u in de pers. Is dat geen emotionele chantage?

Van den Broeck «Goh, als je niet emotioneel wordt van een gezin met kleine kindjes in Aleppo, dan weet ik niet wat je wel nog kan raken. Het cynische is dat 99 procent van de Syriërs, zodra ze de gevaarlijke oversteek naar ons land gemaakt hebben, hier zonder problemen asiel krijgen.»

HUMO Uw cliënten zijn welgestelde mensen. Minder fortuinlijke Syrische families die geen vrienden in België hebben, kunnen niet hetzelfde doen. Dat wringt.

Van den Broeck «Natuurlijk. Dat is onrechtvaardig, en het wringt bij mij ook. Ik vind de verhalen van mensen die wél met mensensmokkelaars meegaan of die ergens stranden omdat ze geen geld meer hebben, vreselijk. Alleen kan ik hen niet helpen. Dit gezin kunnen we wél helpen, dus doen we dat.»

HUMO Beseffen uw cliënten in welke storm ze hier in België zijn terechtgekomen?

Van den Broeck «Ze zijn erg geschrokken dat hun naam in de openbaarheid werd gegooid. Dat maakt de situatie voor hen in Aleppo nog onveiliger. De adellijke familie uit Wallonië is erg onder de indruk van de weerklank. Ze krijgen veel reacties, en die zijn niet altijd even sympathiek. Ook op ons kantoor lopen elke dag tientallen haatmails binnen. Gelukkig krijgen we ook veel steun, zeker vanuit de gerechtelijke wereld.»

HUMO Waar zal dit eindigen? Zien we straks beelden van een deurwaarder die de meubels uit het kabinet van de staatssecretaris sleurt?

Van den Broeck «Ik hoop nog altijd dat er een oplossing komt, want aan geld heeft de familie niets. Die dwangsommen dienen alleen om de Belgische staat te dwingen te doen wat de rechter zegt. Ik hoop ondertussen dat het gezin in Aleppo niets overkomt, want dan eindigt het verhaal ook.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234