Afscheid van Europees president Herman Van Rompuy

Vijf jaar lang was Herman Van Rompuy ‘Europees president’: nu neemt hij afscheid van de politiek en zelfs, zo heeft hij voor de camera van ‘Koppen’ laten weten, van zijn publieke leven. Dus heeft Humo zich in zijn bureau op de Europese Raad gemeld met het verzoek hem nog vijftig vragen te mogen stellen. Het mag, als ik ze zelf tel.

1.

HUMO Er komen geen memoires, maar is het niet uw plicht die te schrijven? Jean-Luc Dehaene schreef vooraan in zíjn memoires dat toppolitici het recht opeisen beslissingen te nemen zonder dat de burgers precies weten wat ze doen. Het is een dienst aan de maatschappij om die beslissingen achteraf te verklaren.

Herman Van Rompuy (67) «Alles hangt af van wat je als belangrijk beschouwt. Veel memoires lopen over van de details, ook over de rol van de memoireschrijver zelf – en dan heb ik het niet over Jean-Luc. Daar wil ik mijn tijd niet in steken. Interessanter zijn de lessen die ik uit die vijf jaar heb getrokken, maar daar heb ik al over geschreven in mijn boek ‘Europa in de storm’.»

2.

HUMO U bent niet ijdel genoeg om memoires te schrijven, zei u me een vorige keer. Bart Aerts, die u een jaar lang heeft gevolgd voor een reportage in ‘Koppen’, zegt nochtans: ‘Als ik één ding heb moeten vaststellen, dan is het dat Van Rompuy wel degelijk ijdel is.’ Touché?

Van Rompuy «Ha bon, waaruit leidt hij dat af? Dat ik van de aandacht geniet? Het zou erg zijn als ik het níét deed. Maar ik heb er niet om gevraagd en wil er geen offers voor brengen. Ik kan u een lijst van écht ijdele mensen bezorgen: die zoeken zélf de aandacht.»

3.

HUMO Bent u ongevoelig voor ‘de kick van de macht’?

Van Rompuy «Als macht wil zeggen dat je helemaal alléén over iets beslist, dan heb ik dat gevoel nooit gekend. Bij ons is de macht zoals de mest: gespreid. Wat ik wel eens kon hebben, was een gevoel van verwondering, dat ik tijdens de G7 in mijn arm moest knijpen: zit ik hier echt met Obama, Merkel en Cameron aan tafel? Maar dat is een gevoel dat je gradueel opbouwt. Toen ik voor het eerst de beroemde eerste minister Leo Tindemans in levenden lijve zag – ik was 26, ik zie me nog de trappen van de Zestien oplopen – dat was bijna een verschijning! En toen ik een paar jaar later lid werd van het CVP-partijbestuur dacht ik: ‘Nu is het gebeurd, nu zit ik in het centrum van de macht!’»

4.

HUMO Het moet u zelf verbaasd hebben dat u aan die tafel met Obama belandde, want in ‘Dagboek van een vijftiger’ schreef u: ‘Ik ben niet bezeten genoeg van politiek en (dus) van mezelf om het hoogste ambt te willen veroveren.’

Van Rompuy «Ik heb veel gekrégen, ook al willen sommigen dat maar niet geloven. Ik ben eerste minister geworden zonder de regering te hebben samengesteld. En al na twee vergaderingen als premier in de Europese Raad kwam iemand me zeggen: ‘Jij bent mijn kandidaat als voorzitter van de Europese Raad.’ Waarom? Mijn reputatie was zwaar overtrokken. België gold in 2007 en 2008 als een onbestuurbaar land. Ik werd premier en ineens was het land kalm, het leek weer bestuurd te worden. Zonder dat ik eigenlijk iets gedaan had, heeft dat in het buitenland een sterke indruk gemaakt. Dat beeld is blijven hangen, en zo heb ik het tot voorzitter van de Raad geschopt.»

5.

HUMO En moest u in die positie, zonder veel Europese voorkennis, dan op de tippen van uw tenen staan?

Van Rompuy «Nee, omdat de technieken van de politiek overal dezelfde zijn. Misschien ben je als Belgisch politicus zelfs wat beter voorbereid.»

6.

HUMO Kan een mens, zoals u dezer dagen, té veel gevierd worden?

Van Rompuy «Alleen na mijn dood zal ik nog meer gevierd worden dan vandaag. Maar ach, over een maand heeft iedereen het alleen nog over Donald Tusk. Het leven rolt over ons heen. Wie weet nog dat ik eerste minister ben geweest?»

7.

HUMO Welke Belgische politici deden of doen het beter dan uzelf?

Van Rompuy «Ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat ik Jean-Luc Dehaene onze sterkste politicus vond, ook niet toen ik in zijn regering zat.»

8.

HUMO Wat is uw grootste karakterfout?

Van Rompuy «Dat ik de neiging heb dingen uit te stellen. Ik reken er altijd op dat de zaken zich vanzelf oplossen, of dat iemand ze in mijn plaats oplost. Dikwijls loont het om te wachten, maar niet altijd. Dit is een vraag uit de befaamde questionnaire van Proust, dan hoef je geen voorbeeld te geven.»

9.

HUMO Nog eentje: welk talent had u graag gehad?

Van Rompuy «Een muzikaal talent. Omdat ik zie hoeveel voldoening het andere mensen kan geven. Zelf heb ik nog nooit uit eigen initiatief een cd opgezet of een radioprogramma gekozen. Als ik naar een concert ga, is het omdat iemand me dat gevraagd heeft, niet uit vrije wil.»

10.

HUMO Ik functioneer niet als ik niet elke dag een aantal uur voor mezelf heb en ’s avonds een boek kan lezen, vertelde u me eerder. Als voorzitter van de Europese Raad werd u voor het eerst geleefd. Was het de moeite waard?

Van Rompuy «Natúúrlijk, als je ziet wat we hebben kunnen doen: we hebben vermeden dat de eurozone uiteenviel, dat er een economische depressie kwam en dat de Unie in gevaar kwam. Daar weegt de lectuur van een paar boekjes echt niet tegenop!»

11.

HUMO Hoe moet het in de geschiedenisboeken staan: wie is de redder van de euro?

Van Rompuy «Volgens de pers moet dat Mario Draghi zijn, de voorzitter van de Europese Centrale Bank. De antipolitiek zit zo diep dat men het geen politicus gunt. In juli 2012 stond Draghi nochtans in dit bureau, en hij zei: ‘Herman, besef je wel wat jullie met de Europese Raad gedaan hebben met dit akkoord over het toezicht op de banken? Dat is een echte doorbraak, nu kan ik op mijn beurt optreden!’ Het redden van de euro is een collectieve inspanning geweest van de instellingen én de lidstaten. Want hadden de Grieken geen maatregelen genomen in 2012, en hadden ze toen een andere regering gekozen, dan was de eurozone uiteengevallen.»

12.

HUMO ‘Ik ben niet in staat tot paniek,’ hebt u eens gezegd. Moeten we dat geloven? Want u vertelt dezer dagen ook dat u een paar keer – in 2011 en 2012 – de euro bij de afgrond wist.

Van Rompuy «Dat mag je geloven. Ik zag toen dat er redenen waren om heel ongerust te zijn, maar karakterieel ben ik niet tot paniek in staat. En gelukkig maar dat er nog een paar kalm zijn gebleven...»

13.

HUMO Jean-Claude Juncker zei in 2011: ‘Soms moet je liegen, anders gaan de markten met je aan de haal.’

Van Rompuy «Waaruit je niet mag besluiten: ‘Die mannen liegen altijd!’ Er zijn uitzonderlijke omstandigheden. Als er oorlog dreigt, zeg je niet waar je troepen zich bevinden in naam van de transparantie, dat zou te belachelijk zijn. Ik heb toen uitdrukkelijk niet gecommuniceerd over die crisismomenten. Essentieel is dan wel dat de burgers er alle vertrouwen in hebben dat hun leiders alles zullen doen om het ergste te vermijden.»

14.

HUMO De conclusie van veel burgers luidt: de euro en de banken zijn gered, en wij gepluimd, want de banken redden kostte enorm veel geld. Hebben ze gelijk of niet?

Van Rompuy «Het was dát of de implosie van heel het systeem. De financiële instellingen zijn te blameren voor het roekeloze gedrag van velen in de periode voor 2008, maar tegelijk is het ook een politiek falen, omdat men strenger had moeten reguleren. Voor die vrij unieke combinatie van marktfalen en politiek falen hebben we gezamenlijk een prijs betaald. Op dat ogenblik hadden de regeringen geen andere keuze. Achteraf hebben we een systeem uitgebouwd, waardoor zoiets zich niet meer kan voordoen.»

15.

HUMO ‘Er komt sowieso weer een crisis, maar die zal erger zijn. Omdat de regeringen inmiddels veel minder geld hebben en de banken weer groter zijn geworden.’ Zegt de Nederlandse journalist Joris Luyendijk, die al een paar jaar de financiële wereld beloert.

Van Rompuy «Ach, je kunt er nog tien andere citeren, dat maakt op mij niet veel indruk: je vindt altijd wel van dat soort profeten van het verleden.»

16.

HUMO Zelf zegt u in ‘Europa in de storm’ dat de storm getemd is én dat we misschien de stilte voor een nieuwe storm beleven. Wat is het nu?

Van Rompuy «Dat laatste bedoelde ik bijna filosofisch: er zullen altijd stormen zijn. De geschiedenis herhaalt zich, maar altijd op andere manieren.»

17.

HUMO Is het gevoel van machteloosheid tegenover de financiële wereld geweken aan de politieke top?

Van Rompuy «Of de markten voorgoed getemd zijn, hangt af van de politiek die we voeren. Als er geen fundamentele onevenwichten zijn in onze economie zullen de financiële markten nooit winnen. Zijn die onevenwichten er wel, dan zullen ze die alleen maar vergroten, als ze ze tenminste zien.»

18.

HUMO In het Europese parlement werd u door een UKIP-parlementslid uitgewuifd als ‘Comical Ali’. Meteen dreigde de parlementsvoorzitter met een sanctie. Vindt u dat een goed idee? Nigel Farage heeft ook al 3.000 euro moeten betalen toen hij u een ‘natte dweil’ noemde.

Van Rompuy «Die ‘dweil’ heeft hem veel publiciteit opgeleverd. Sanctie of geen sanctie: dat interesseert me geen lap. Wat ik wél weet, is dat ik alleen gekwetst kan worden door mensen voor wie ik respect heb.»

19.

HUMO Was er weleens een dag dat u ontmoedigd raakte door de reacties op uw Twitterberichten – haast uitsluitend van het genre: ‘Fuck off, onverkozen lul!’

Van Rompuy «Nee, tout ce qui est excessif est insignifiant. Die frustro’s zijn eigen aan dat Twittergedoe. Op Facebook gaat het er positiever aan toe. Twitter is één lange scheldpartij, gemeen en boosaardig. Ik plaatste er alleen wat teksten, info over ontmoetingen. Géén meningen: ik heb nooit de ambitie gehad om een debat te openen op Twitter, my God!»

20.

HUMO Ziet u wat in de uitspraak van de Poolse ex-premier Bielecki, die u als voorzitter omschreef als een centrale verdediger, een nummer 6?

Van Rompuy «Een centrale verdediger? Als ik een nieuwe Kompany ben, is dat niet slecht: die staat in het wereldelftal (lacht). Maar we hebben het niet bij verdedigen gehouden, we hebben ook geanticipeerd door de vraag te stellen: hoe kunnen we vermijden dat dezelfde problemen terugkeren?»

21.

HUMO Diezelfde Bielecki verwacht van uw opvolger Donald Tusk dat hij een scorende spits zal zijn, een echte nummer 9.

Van Rompuy «Donald zei me twee jaar geleden, toen er nog geen sprake van was dat hij naar hier zou komen, al dat hij veel van me geleerd had. Er zijn ook geen 110 manieren om de Europese Raad te leiden. Je moet een collectieve beslissing mogelijk maken. Als je zelf verklaringen aflegt omdat je wil scoren, kunnen die in de weg lopen. Veel vrijheid heb je niet.»

22.

HUMO Vijf jaar lang ontmoette u Commissievoorzitter Manuel Barroso elke week. Toch gokken we erop dat u hem niet zult missen.

Van Rompuy «Daar zou je verbaasd van staan. We zijn totaal andere persoonlijkheden, maar hebben heel goed samengewerkt, omdat er vanaf de eerste dag wederzijds respect was. Hij heeft direct gevoeld dat ik niet op zijn terrein wou komen, en hij heeft mij geholpen om mijn functie te valoriseren. Hij had even goed kunnen zeggen: ‘Ik zit in de G7, de G20: jij hoort daar niet thuis!’ Ook al waren sommige lidstaten er niet happig op, we hebben altijd met z’n tweeën de Unie vertegenwoordigd.»

23.

HUMO Het leverde op menige top vreemde taferelen op: wie van die twee Europeeërs moet je eerst een hand geven? Of – erger nog: hoe geef je ze alle twee tegelijk een hand?

Van Rompuy «Om even serieus te blijven, buiten het politiek-gesticulatoire: in alle landen bestaat één of andere vorm van dubbelhoofdigheid. Je hebt overal een parlement, een regering, een staatshoofd; Europa heeft een parlement, een Commissie als een soort regering, en de Europese Raad functioneert als een collectief staatshoofd. Wat is daar ingewikkeld aan? Het is moeilijker om uit te leggen dat je dan ook nog eens 28 lidstaten hebt die óók van zich laten horen, vaak op dissonante wijze.»

24.

HUMO LuxLeaks: Jean-Claude Juncker zal fiscale poortjes moeten sluiten die hij in eigen land als premier mogelijk heeft gemaakt. Hij treedt dus aan als een danig verzwakte Commissievoorzitter?

Van Rompuy «Nee. De Commissie heeft al de juiste conclusies getrokken, en hijzelf ook. Men doet Juncker een verkeerd proces aan. Toen we in mei 2013 op een Europese Raad beslisten om automatisch fiscale gegevens uit te wisselen in de hele Europese Unie, was het uitgerekend Jean-Claude Juncker die dat akkoord mogelijk heeft gemaakt: hij heeft de aarzelaars over de streep getrokken.»

25.

HUMO Er is een eenvoudige manier om al dat soort dingen definitief te regelen: één fiscale politiek voor heel Europa.

Van Rompuy «Dromen is toegelaten. Door het verdrag van Lissabon moet hier unaniem over beslist worden. En dat zal niet gauw veranderen. Intussen moeten we dus doen wat we vandaag al doen: overeenkomsten tussen landen sluiten en beter controleren of in een aantal fiscale gunstregimes geen verborgen staatssteun zit.»

26.

HUMO Het is ‘politiek onverantwoord’, schreef Luuk van Middelaar, om nog uit te pakken met ‘de Verenigde Staten van Europa’ als oplossing. Bent u het met uw speechschrijver en compagnon de route eens?

Van Rompuy «Je moet me niet confronteren met uitspraken van Luuk, die ik zo graag heb en die me zo geholpen heeft. Maar op een ogenblik dat je 25 procent eurosceptici hebt, wens ik iedereen die boekjes schrijft over de ‘Verenigde Staten van Europa’ veel geluk.»

27.

HUMO Dehaene zei me helemaal aan het eind van zijn leven dat hij nog altijd de doelstellingen van Guy Verhofstadt deelde, alleen wilde hij ze stap voor stap realiseren.

Van Rompuy «Dan zal ik Jean-Luc toch nog eens moeten citeren. Hij vergeleek in een heel interessante brochure de Belgische staatshervorming en de Europese hervorming. Zijn stelling: je moet geen akkoord zoeken over de eindtermen, want dan gaat iedereen zich alleen maar ideologisch profileren. De eindtermen hebben geen belang: je moet het eens worden over de tussenstappen. Het moet ons vandaag niet interesseren hoe Europa er over vijftig jaar zal uitzien; vandaag moeten we de eurozone stabiel houden. Iedereen weet wat er dan nog moet gebeuren: je kunt niet één munt hebben en negentien verschillende soorten beleid, dus er is nog veel meer coördinatie van de economische politiek nodig.»

28.

HUMO Zonder het Verenigd Koninkrijk, zei u in uw afscheidslezing in Straatsburg, zou Europa overleven, zonder Frankrijk zou het dood zijn. Mag ik onthouden dat u een uittreding van de Britten voor mogelijk houdt?

Van Rompuy «Nee, ik heb juist alle argumenten opgesomd waarom de Britten beter bij de Unie blijven, óók argumenten waar ze zelf niet zo veel van houden. Als Europa een vredesproject is, moet Groot-Brittannië erbij, dat land was – vaak ongewild – betrokken bij alle grote oorlogen.»

29.

HUMO In de loop van de jongste regeringsonderhandelingen vond CD&V een Europees Commissariaat belangrijker dan het premierschap van Kris Peeters: een correcte inschatting volgens u?

Van Rompuy «Ik heb me op geen enkel moment met die onderhandelingen gemoeid. We hebben een eerste minister en met Marianne Thyssen een heel goede commissaris. Het leven is zoals het is, het heeft geen zin om de film van het verleden terug te spoelen.»

30.

HUMO Nu we toch in België beland zijn: behoort de vermogenswinstbelasting tot het abc van de christendemocratie, zoals uw broer Eric recent in de krant stelde?

Van Rompuy «Al wie nu om zo’n belasting vraagt vanuit de oppositie, heeft tientallen jaren de kans gehad om ze in te voeren. Ze hadden er eerder aan kunnen denken.»

31.

HUMO Maar ik had het over uw broer, die ‘de essentie van de christendemocratie’ bedreigd weet als zo’n belasting uitblijft.

Van Rompuy «Elke besparingsregering staat voor de oefening een evenwicht te vinden tussen de verschillende bevolkingscategorieën. Als nu de indruk bestaat dat de inspanningen niet evenwichtig genoeg verdeeld zijn, moet een debat daarover kunnen. ‘Het staat niet in het regeerakkoord’ vind ik een argument dat niet opgaat: men moet altijd openstaan voor wat er in de samenleving leeft.»

32.

HUMO ‘Koppen’-reporter Bart Aerts noemt u in zijn boek ‘Een jaar in het spoor van Herman van Rompuy’ een beter redenaar dan Ban Ki-moon: is dat een compliment of een belediging?

Van Rompuy (lacht smakelijk) «Aerts was erbij toen ik de toespraak hield voor de Karelsprijs in Aken, en die was inderdaad beter dan die van Ban Ki-moon, om het zacht uit te drukken. Ik heb altijd goed gesproken, vanaf mijn 16de. Zelfs met mijn Engels viel het nu mee, vond ik. Maar de beste toespraak van mijn leven was in Oslo, bij het ontvangen van de Nobelprijs voor de Vrede, dat erkennen vriend en vijand.»

33.

HUMO Is er van alle ontmoetingen tijdens uw voorzitterschap één die erboven uitstak?

Van Rompuy «Nee, en ik heb ook geen zin om te zeggen wie ik vandaag bewonder – dat is om problemen vragen. Misschien zeg ik dat over twintig jaar.»

34.

HUMO U hebt president Obama een paar keer ontmoet. Iedereen probeert dezer dagen uit te leggen waarom hij het níét kan.

Van Rompuy «Dat heeft allemaal het niveau van de karikatuur. De Obamacare uit zijn eerste termijn, die hem nu achtervolgt, blijf ik moedig vinden. Ik heb hem leren kennen als een buitengewoon intelligente man, een spontane leidersfiguur. Het gebeurt heel zelden dat je iemand ontmoet die zo beheerst en onderbouwd zijn standpunt verdedigt.»

35.

HUMO Denkt u dat u bespioneerd werd door de NSA?

Van Rompuy «Geen moment heb ik me daarmee beziggehouden! En evenmin met de vraag of de Chinezen dat deden, zoals me gezegd werd. Als je aan die vrees toegeeft, word je gek. Nu, ik heb wel gemakkelijk praten: er valt in mijn geval niet veel te intercepteren, want ik schrijf weinig e-mails.»

36.

HUMO Vindt u het dan niet normaal dat Angela Merkel zwaar tilde aan de Amerikaanse spionage?

Van Rompuy «In dat geval ging het om haar persoonlijke telefoon, daarom is ze wel geschrokken, denk ik. Hoe dan ook: het heeft haar niet belet om voort te gaan met telefoneren (lachje).»

37.

HUMO We moeten ook nog op die ‘vreselijke zomer van 2014’ ingaan, zoals u hem in de VN noemde. Te beginnen met de zoveelste Gazacrisis. Bij wijze van antwoord op een zomerse haiku van u schreef iemand op Facebook: ‘Kinderen sterven in Gaza / Vakantiegangers uit de lucht geschoten / Europa zwijgt / Laat het je raken / Gebruik je macht om dit te stoppen / Of ben ik nu naïef?»

Van Rompuy «Natuurlijk is dat naïef. Wat is onze invloed daar? Of die van de VS? De tijd dat een aantal grote mogendheden een impact hadden op elk gebeuren in de wereld, is voorbij. Kijk naar wat er in Irak gebeurd is: de opmars van ISIS was ook een verrassing voor wie goed ingelicht was. Of neem de crisis in Oekraïne: we steunen de Oekraïense regering financieel, op het vlak van energie, institutioneel – alleen militair niet, dat willen we niet en dat weten ze ook. Maar ook dáár moeten we zien welke beperkingen we hebben.»

38.

HUMO U ziet het somber in voor Oekraïne, blijkt uit uw afscheidsrede: ‘We zijn op weg naar het bloedigste conflict op dit continent sinds de oorlogen in de Balkan.’

Van Rompuy «Als er niks méér gebeurt, gaat de strijd verder. Zelfs een ‘wapenstilstand’ brengt steeds meer doden. Er zijn nu al 4.000 à 5.000 mensen gestorven in dat zinloze conflict: had men gewoon gerespecteerd wat de Oekraïense bevolking wou – een nauwere band met de Europese Unie – dan leefden die mensen nog.»

39.

HUMO De reactie van u en uw Europese collega’s op het neerstorten van vlucht MH17 is door velen te slap genoemd.

Van Rompuy «Wij hebben gereageerd zoals we moesten reageren: we hebben het sanctieregime drastisch verscherpt, en zien vandaag de gevolgen voor de Russische economie. Vroeg of laat zal dat onderhandelingen over de grond van de zaak mogelijk maken.»

40.

HUMO Op uw laatste G20 in Brisbane stapte de Canadese premier op Poetin af: ‘Ik zal u de hand schudden, maar ik heb u maar één ding te zeggen: ga weg uit Oekraïne.’ Is dat de goeie aanpak?

Van Rompuy «Dat weet ik niet. Wat de Russen gedaan hebben – wapens en troepen sturen– was alleszins erger dan een venijnige opmerking op een receptie. Ik heb Poetin daar gewoon een hand gegeven. In januari heb ik hier samen met Barroso een écht openhartig gesprek met hem gehad. We hebben grondige meningsverschillen over de plaats van Oekraïne in het Europese landschap, maar je kunt die ook op een beleefde manier uiten.»

41.

HUMO Als u de puinhoop Syrië vandaag bekijkt, denkt u dan: een interventie in een eerder stadium was een goed idee geweest?

Van Rompuy «De politiek leeft niet in het luchtledige: is daar steun voor bij onze bevolking? De Amerikanen en de Britten hebben een doelgerichte interventie vanuit de lucht overwogen, maar zijn op tegenkanting gestoten. Veel had vermeden kunnen worden als er van in het begin een akkoord was geweest in de Veiligheidsraad over de aanpak van de Syriëcrisis, maar dat was niet zo.»

42.

HUMO Op één van uw laatste werkdagen moest u van paus Franciscus horen dat de Middellandse Zee ‘een uitgestrekte begraafplaats’ dreigt te worden: is dat de grootste mislukking van de Europese politiek in uw dagen?

Van Rompuy «Je weet waar die wanhopige mensen vandaan komen: uit oorlogsgebieden in Irak, Syrië en Afghanistan. Of uit Eritrea, een land met een heel repressief regime. Dat is dus geen mislukking van Europa, maar van díé landen. Hoe hou je een vluchtelingenstroom tegen uit landen die helemaal uiteengevallen zijn? Maar die taferelen zijn inderdaad schokkend en confronterend. Vandaar dat de operatie Mare Nostrum van de Italiaanse marine zo belangrijk is geweest: ze hebben tienduizenden mensen uit de zee geplukt. Nu stoppen ze ermee; er moet dus opvolging komen.»

43.

HUMO De paus heeft meteen ook gesignaleerd hoe hij Europa vandaag ziet: als een uitgeteerd continent, ‘een grootmoe, niet langer vruchtbaar en bruisend’.

Van Rompuy «Ik wil er dan met de nodige schroom op attenderen dat de leider van de katholieke kerk heel bescheiden moet zijn als het gaat over de moderniteit van andere instellingen: ook in de katholieke kerk is er wat dat betreft veel werk aan de winkel.»

44.

HUMO Wat vindt u zelf uw beste haiku?

Van Rompuy «Die waar Dirk Brossé muziek op gezet heeft. Dat mijn onnozele versjes aanleiding hebben gegeven tot die grote muziek, maakt dat het schrijven ervan de moeite waard is geweest.»

45.

HUMO Zijn die onnozele versjes toch geen krachtige pr-tool geworden? NRC-journaliste Caroline de Gruyter schreef: ‘Alleen met de haiku’s die hij schrijft, kan hij het beeld van saaie dienstklopper nuanceren.’

Van Rompuy «Siegfried Bracke zei onlangs dat ik van mijn profielloosheid juist een marketingprofiel gemaakt heb... Wat verzen op een website worden dan voorgesteld als een uitgekookte strategie om menselijk over te komen. Zo kun je bezig blijven, hè? Voor de betrekkingen met Japan heeft de haikudiplomatie wél veel opgebracht: zij vinden dat van respect voor hun cultuur getuigen. Maar voor de rest is het tijdverdrijf, even onschuldig als dat van een zondagsschilder. Het is ongelooflijk hoeveel ik over die haiku’s aangesproken word. Je zou ervan opkijken wie me allemaal komt vertellen: ‘Ik heb mijn eerste haiku geschreven!’»

46.

HUMO Hebt u de afgelopen jaren roofbouw gepleegd op uw lichaam?

Van Rompuy «Niet zo erg. Op een paar kwaaltjes na, voel ik het volle pond van de veroudering nog niet, maar intellectueel besef ik dat ik in het beste geval hooguit nog twintig zomers meega.»

47.

HUMO En weet u al hoe u die laatste zomer het liefst zou heengaan?

Van Rompuy «Ik ben veel met de vergankelijkheid bezig, maar nooit met de concrete omstandigheden.»

48.

HUMO U gaat nu ook tijd maken, las ik, voor een paar vriendendiensten. Dat zal wel meevallen: u beweert altijd maar één of twee vrienden te hebben.

Van Rompuy «Zo veel? (lacht)»

49.

HUMO In de politiek zijn er intussen nog genoeg Van Rompuys actief. U somde ze onlangs op: uw broer Eric, uw zoon Peter, uw vrouw Geertrui. U vergat uw zus Tine: toch niet omdat ze bij de maoïsten zit?

Van Rompuy «Onze verhouding is echt niet bepaald door de politiek, we spreken er nooit over als we elkaar zien. Over politiek en godsdienst kun je maar beter zwijgen voor de vrede in het huishouden.»

50.

HUMO Kunt u ons garanderen dat u écht afscheid neemt van de politiek? Met uw uit de kluiten gewassen plichtsbesef valt te verwachten dat u ja zult zeggen op de dag dat België dient gered of een Europese brand dient geblust.

Van Rompuy «Dit is dan echt de laatste keer dat ik Dehaene citeer. Men vroeg hem eens: ‘En wat als het Hof je nog eens vraagt?’ Zijn antwoord is het mijne: ‘Ze zijn daar verstandig genoeg om me nooit meer te vragen.’ Over drie maanden zal ik, afgesneden van alle informatie en contacten die ik hier heb, op de meeste vragen geen zinnig antwoord meer kunnen geven. Ja, je kunt nog wel een interessant oordeel geven vanuit Sirius of Mars – het helikopterperspectief – maar dat is irrelevant voor de problemen waar de mensen hier voor staan. Je bent snel onbruikbaar.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234