null Beeld

Alarm! De Kevin verdwijnt!

We dreigen de Kevin kwijt te raken. In 1995 werden er in ons land nog 812 jongens met die weledele naam geboren, in 2015 waren het er nog slechts 39. Hallo, Kevin, hallo: wat is er in hemelsnaam gebeurd met dit baken van proletarische trots?

Jeroen Maris

'Maar Bart komt altijd terug'

‘Ik vind dat nog veel, 39 Kevins in 2015,’ zegt Magda Devos, emeritus professor taalkunde aan de Universiteit Gent. Ze heeft veel onderzoek naar de sociologie van de voornaam gedaan. ‘Ik had verwacht dat het er onderhand géén meer zouden zijn.’

MAGDA DEVOS «Na de Tweede Wereldoorlog, en zeker vanaf de late jaren 80, begon men kinderen in België de meest exotische namen te geven. De Lesleys, de Beverleys en de Tiffany’s zagen toen het levenslicht, onder invloed van de populaire, vooral Angelsaksische cultuur. In dat rijtje hoort Kevin thuis.

»Uit mijn onderzoek bleek telkens opnieuw dat hoe minder mogelijkheden mensen hebben om zich in de maatschappij te profileren, hoe nadrukkelijker ze een verschil proberen te maken met de naam van hun kind. Hoe kleiner de culturele bagage, hoe groter de kans op een bijzondere naam. Mensen horen in een Amerikaans feuilleton een naam die hier niet gangbaar is, en geven die aan hun kind wegens de originaliteit. Zo heeft Kevin hier indertijd zijn intrede gedaan. Alleen: vaak beseffen mensen niet dat die namen veel sneller ouderwets zullen klinken dan de klassieke namen. Van die nieuwerwetse namen zijn er maar een paar die het tot de status van evergreen schoppen. Kevin was er bijna eentje: hij heeft toch enkele decennia overleefd. Maar nu staat-ie toch echt op verdwijnen, geloof ik.»

HUMO Begrijp ik het goed: mensen met een aanzienlijke culturele bagage zijn geneigd om hun kind een klassieke naam te geven?

DEVOS «Klopt. Uit onze onderzoeken bleek dat mensen met een zekere ontwikkeling in overgrote meerderheid kiezen voor een naam uit de klassieke lexica. Dat zijn in eerste instantie Germaanse namen. Bart is zo’n evergreen, die gaat al mee van de tijd dat de Germanen hier kwamen wonen. Dat soort namen is door de eeuwen heen populair gebleven. Ze verdwijnen soms een paar decennia naar de achtergrond, maar ze komen altijd terug. Hetzelfde geldt voor een ander belangrijk deel van ons namenlexicon, de christelijke en de Bijbelse namen. Die zijn omstreeks het jaar 1000 doorgebroken, en ze zijn altijd populair gebleven. En dan heb je nog de namen uit de klassieke oudheid – Alexander en Sofie, bijvoorbeeld – en een aantal namen die we van de Kelten hebben overgehouden, zoals Parcifal en Liam.

»Mensen met een zekere ontwikkeling – en daarmee bedoel ik iedereen die cultureel geïnteresseerd is, zeker niet alleen universitairen – grijpen terug naar die lexica. Ik ben zelf het perfecte voorbeeld: ik kom uit een arbeidersgezin, maar mijn ouders hielden van lezen en waren geïnteresseerd in cultuur. Ze hebben hun kinderen heel deugdelijke, klassieke namen gegeven: Frieda, Magda en Jan.»

HUMO Maar klopt die theorie nog wel? De hippe jonge tweeverdieners excelleren toch in vergezochte namen voor hun kinderen?

DEVOS «De bakfietsers, bedoel je? Ja, dat is juist. De young urban professionals hebben een meer dan gemiddelde drang naar originaliteit in hun naamkeuze.»

HUMO Ze doen dus exact hetzelfde als de ouders van de Kevins in de jaren 80 en 90?

DEVOS «Niet helemaal: het is een ander soort originaliteit. Hun namen komen niet uit de populaire Angelsaksische feuilletons of uit de sportwereld. Er moet een link zijn met cultuur – Merlijn is het perfecte voorbeeld.»

HUMO En die namen hebben wél een kans om relevant te blijven?

DEVOS «Ik denk het wel, op voorwaarde dat ze in overeenstemming zijn met de Nederlandse articulatie. Merel is een goed voorbeeld: dat was heel lang geen naam, maar wel een bestaand Nederlands woord. De kans zit erin dat het wel een evergreen wordt.»

HUMO Terug naar Kevin: verschillende onderzoeken suggereren dat iemand met een naam uit die categorie het moeilijker heeft op school en op de arbeidsmarkt, en een minder succesvol leven leidt.

DEVOS «Je moet erg oppassen met dat soort gevolgtrekkingen. Er is geen rechtstreeks verband tussen je naam en de kansen die je krijgt. Het zijn vooral de kinderen uit kansarme gezinnen – en dat bedoel ik breed: niet alleen de vierde wereld, maar net zo goed gezinnen waar culturele kansarmoede heerst – die met die rare namen rondlopen. Het feit dat ze moeilijkheden ondervinden op school en op de arbeidsmarkt, heeft met het sociale milieu te maken waar ze uit komen, en waar die naam dus óók een gevolg van is. Het is niet de naam die ervoor zorgt dat je wordt gestigmatiseerd. Enfin, toch niet bij autochtonen, want bij allochtonen is het een heel ander verhaal.»

HUMO Toch vond ik op Google snel een notaris, een advocaat en een schepen die Kevin heten. Het kán dus, als Kevin de maatschappelijke ladder opklimmen?

DEVOS «Natuurlijk! De democratisering van het onderwijs is een zegen geweest voor de Kevins. Ik heb zelf een Kevin als student gehad die uit een heel bescheiden gezin kwam. Maar de onderwijzer van het zesde leerjaar had gemerkt dat hij pienter was, en heeft er bij zijn ouders op aangedrongen dat hij naar de humaniora zou gaan in plaats van naar de vakschool. Die jongen werd een briljante student.»

HUMO ‘De voornaam is de samenvatting van wat het kind moet zijn,’ stelde een Franse onderzoeker ooit. Zegt een voornaam iets over de wensen en verlangens van de ouders?

DEVOS «In de tijd van de Germanen wel, ja. Noemde je je kind Bart, dan hoopte je dat het kind zo scherp zou worden als een bijl. Dat is namelijk wat Bart betekent: bijl. Maar of men nu nog z’n wensen projecteert in de naam van een kind? Dat lijkt me toch zeer moeilijk te bewijzen.»

HUMO Van Adelheid en Marie-Ange verwacht je toch een iets glorieuzer leven dan van An en Sofie?

Devos «Dat kan wel, ja. Weet je, ik heb ooit samen met mijn studenten onderzocht hoe tevreden Gentse scholieren waren met hun voornaam. Het resultaat was duidelijk: de klassieke voornamen genoten de voorkeur. De Hendriken en de Miekes waren het gelukkigst.

»Ik adviseer altijd om voor een deugdelijke, klassieke naam te gaan. Er zijn er zoveel mooie! Je kind zal niet uitgelachen worden, en het zal nooit kwaad op jou zijn omdat je een originele naam hebt gegeven die vervolgens wegdeemstert. Je zult maar Elvis heten, genoemd naar die heel mooie jongen met zijn prachtige liedjes. Later werd die mooie jongen wel een vet zwijn. Niet veel Elvissen zijn blij met hun naam, hoor.»

HUMO Tot slot: ik heb mijn dochtertje Polly genoemd.

DEVOS «Oei.»

HUMO Oei?

DEVOS «Dat is typisch zo’n naam die het niet zal redden. Maar geen paniek, daar is nog geen been aan gebroken: misschien vindt ze ’m zelf wel mooi.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234