null Beeld

Aleksandra

Een Russische regisseur (Aleksandr Sokoerov) gaat naar Tsjetsjenië en draait er een film ('Aleksandra') over een baboesjka (rol van de beroemde operazangeres Galina Visjnevskaja) die een bezoek brengt aan haar kleinzoon, een Russische officier die ter plaatse tegen de Tsjetsjeense rebellen vecht.

Redactie

Sorry voor de matroejska-achtige formulering, maar dit is dan ook een zeer ongewone en bijzondere prent. Bij de combinatie Russen/Tsjetsjenen denkt elk weldenkend mens meteen: 'Aiai, daar komen vodden van!', maar in 'Aleksandra' valt amper een schot.

In plaats daarvan zien we een oma door een soldatenkamp schuifelen, sigaretten uitdelen aan de soldaten, en keuvelen met Tsjetsjeense oudjes.


- In Cannes, waar 'Aleksandra' in 2007 genomineerd werd voor de Gouden Palm, was ook kritiek te horen: sommigen vonden je film pro-Russisch.

Aleksandr Sokoerov «Een festivaljury dient films te beoordelen op basis van esthetische en niet met politieke criteria. Omdat ik zelf een Rus ben, hadden ze bepaalde verwachtingen over hoe ik de Tsjetsjeense oorlog in beeld zou brengen, maar ik hou helemaal niet van oorlogsfilms.

»Er zijn al genoeg cineasten die moord en doodslag in beeld brengen. Met bedenkelijk veel gemak, zelfs. Ik ben de zoon van een militair: ik heb de oorlog van dichtbij meegemaakt. Sindsdien heb ik maar twee woorden voor al die schilderachtige ontploffingen, spectaculaire aanvallen en in slowmotion neerzijgende lichamen op het scherm: vulgair en fake.

»Oorlog is de hel. Het heeft niks te maken met poëzie of schoonheid, dus moet je er ook niet poëtisch over gaan doen op het witte doek.»


- Ondanks je afkeer voor oorlog ben je vervaarlijk dicht bij het conflict gaan filmen.

Sokoerov «De meeste films over Tsjetsjenië worden elders opgenomen. 'Aleksandra' niet: wij filmden nabij Grozny en Khankala, waar de Russische troepen gelegerd zijn en je de oorlog in de lucht voelt hangen. Toen wij er filmden, was rebellenleider Sjamil Basajev net gedood en vreesde iedereen voor Tsjetsjeense represailles.

»Natuurlijk had dat gevolgen. Zo verbleef Galina tijdens de opnames, die 28 dagen duurden, in een bunker. We reden van en naar de filmlocaties in gepantserde voertuigen, veranderden geregeld van nummerplaat, stippelden constant alternatieve routes uit, en werden steevast begeleid door een gewapend escorte. Vaak werkten we ook razendsnel: auto uit, zeven minuten filmen, auto weer in. Een hels karwei.»


- Daar valt weinig van te merken.

Sokoerov «Voor mij is 'Aleksandra' in de eerste plaats een artistieke film geworden. Bijna een sprookje, zelfs. Ik heb er vooral gesproken met de vrouwen, en ik ben tot de conclusie gekomen dat zij het kostbaarste bezit zijn van Tsjetsjenië. Ze leven tussen de ruïnes en de brokstukken, en toch klinken ze niet bitter of rancuneus.

»Sommige mensen blijven liever roeren in de wreedheden van het verleden, maar die vrouwen niet: zij willen vooral verlost worden van hun miserie. Ik kan ze geen ongelijk geven.»

Bekijk de trailer:


Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234