Alessandro Baricco - Een bepaald idee van de wereld

Het minst leuke aan boeken is ze sjouwen. Toen Alessandro Baricco Turijn voor Rome ruilde, verhuisde zijn bibliotheek dan ook niet mee. Na tien Romeinse jaren selecteerde de schrijver uit zijn nieuwe boekenkast, chronologisch gerangschikt, de vijftig beste titels die hij het afgelopen decennium gelezen had.

Hij stelde ze voor, in de loop van een klein jaar, middels een heerlijk stukje in de zondagseditie van La Repubblica. Die boekbeschouwingen zijn nu verzameld in ‘Een bepaald idee van de wereld’ (De Bezige Bij), een aanbevelenswaardige bundel voor wie veel leest en voor wie dat te weinig doet – voor iedereen, quoi.

De titel heeft Baricco gekozen op basis van zijn ervaring met oude mensen: ‘Laat ze praten over dingen die ze echt goed kennen en waar ze echt van houden, dan zul je begrijpen hoe ze over de wereld denken.’ Baricco kijkt, zo begrijpen we, nog altijd naar de wereld met de bril die hij opzette in zijn essay ‘De barbaren’, een bezielende ontmanteling van divers salonpessimisme.

Uit ‘De crisis van de Duitse ideologie’ van Mosse onthoudt hij bijvoorbeeld vooral dat aan de wortels van het nazisme een verzet tegen de moderniteit in al zijn vormen lag – een argument pro zijn pleidooi voor de omarming van de barbaren. En verder omvat zijn selectie zowel klassiekers (Faulkner) als sportboeken (Agassi), zowel filosofen (Descartes) als publiekslievelingen (Leonard) – ‘Het is niet gezegd dat de avonturen van de geest altijd moeten worden bestudeerd door het volgen van Goethe, of Adorno, of Freud.’

Het is overigens evenmin gezegd dat de avonturen van de geest altijd moeten worden bestudeerd in het gortdroge en enthousiasme versmachtende proza van intellectuelen die het goed met zichzelf getroffen hebben. Baricco koppelt aanstekelijkheid aan eruditie: hij schrijft op maat van het brede La Repubblica-publiek, zonder af te doen aan zijn boekenliefde of fascinatie voor taal en verbeeldingskracht. Hij leest zoals hij ademt, hij schrijft zoals hij adem tekort komt om ons in al zijn geestdrift te overtuigen van deze of gene schrijver.

‘Waar je een onnavolgbare stem zonder uitleg hebt, daar heb je meestal die tijdelijke stilzetting van de wereld die we voor het gemak literatuur noemen’ luidt het over Malaparte. Op dergelijke momenten raakt Baricco tegelijkertijd aan de kern van zowel het oeuvre van een grote collega als het zijne, zoals ook in de essentiële stukken over Bolano (‘schrijft niet om de bestsellerlijsten te bestormen, maar om zijn eigen talent te bestormen’), Coetzee (‘de gemakkelijke pen die alle sporen achter zich verbrandt, waardoor de hand van de vakman onzichtbaar wordt’) en Capote (‘het hoogst haalbare voor een schrijver: dat je zowel ‘Ontbijt bij Tiffany’ als ‘In koelen bloede’ hebt geschreven’) – leesplezier over leesplezier, pret in het kwadraat.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234