Sundar PichaiBeeld Brunopress

Google-baas Sundar Pichai

'Alles wat Google doet, ligt onder het vergrootglas'

Google ligt zwaar onder vuur. Er ligt een boete van 2,4 miljard euro wegens machtsmisbruik, te betalen aan Brussel . Tijd voor een interview met Google-ceo Sundar Pichai.

Het is de ideale ijsbreker: begin tegen Google-baas Sundar Pichai over voetbal en de bedachtzame Indiër wordt ineens razend enthousiast. ,,Ik vind het ontzettend jammer dat Nederland er niet bij is op het WK in Rusland'', zegt hij op de Google Campus in Mountain View, Californië. ,,Voor wie moet ik nu duimen?'' Pichai weet alles van het spelletje en is fan van Barcelona en Cruijff. ,,In India volgde ik vroeger alle teams op de voet. En toen ik opgroeide, keek ik graag naar het AC Milan van Gullit, Van Basten en Rijkaard.''

Voor de meeste Europeanen is Pichai (1972, Chennai) een grote onbekende. Zo niet in de VS en in zijn geboorteland India. Bij Google maakte hij bliksemsnel carrière. Hij is de man die op het idee kwam van Google Chrome, de browser die Microsofts Explorer van de troon stootte. Daarna leidde hij Gmail, Google Maps en Android. Zijn geheim: successen boeken zonder vijanden te maken. Toen oprichters Larry Page en Sergei Brin twee jaar geleden Google's uitdijende portfolio onder de paraplu van Alphabet schoven, was er maar één kandidaat voor hun belangrijkste onderdeel. Microsoft en Twitter wilden hem overigens ook als topman.

Hoe is het om na jaren positieve pers forse kritiek te krijgen?

,,Met schaalgrootte komt kritiek en meer controle. Europa en de VS kennen verantwoordelijke instituties die alle recht hebben ons onder het vergrootglas te leggen. Het is aan ons om juist te handelen. Soms doen we iets verkeerd, adresseren we dat en veranderen we dingen.''

,,Over de boete: we zijn ons bewust van de zorgen, maar we zijn het niet eens met de bewering van de Europese Commissie dat Google zijn positie zou hebben misbruikt. De zaak draait om online winkelen en wij zijn er absoluut van overtuigd dat we onze producten zo ontwikkelen dat gebruikers ze beter vinden.''

Eurocommissaris Vestager zegt dat Google de advertenties van het eigen bedrijf prominenter brengt dan die van concurrerende vergelijkingssites.

,,En wij hebben beroep aangetekend, laten we de uitkomst afwachten. Los daarvan: wij moeten de juiste dingen doen en met de Commissie in gesprek gaan.''

Google's motto was altijd Don't Be Evil, wees niet kwaadaardig. Is dat nog iets waard in 2018?

,,Don't be evil was nooit ons officiële bedrijfsmotto. Zelf vind ik het maar een lage lat, het is geen hoge standaard. Ons doel moet zijn om goed te doen in de samenleving. We willen positieve impact hebben met onze producten die miljarden mensen wereldwijd gebruiken.''

Die impact wordt een beetje erg groot, is het gevoel. Bedrijven als Google en Facebook kunnen iedere concurrent smoren.

,,Schaalgrootte doet er uiteraard toe, maar spoel tien jaar terug en kijk wat de grootste bedrijven ter wereld waren. Ga een decennium terug: de lijstjes zijn steeds anders. Bedrijven handhaven zich slechts als ze het goed doen bij hun gebruikers en disruptie overleven.''

,,Ik herinner me dat ik jaren terug op reis in Europa de taxichauffeur zag whatsappen. 'Waarom doe je dat?' vroeg ik. Zo kan ik talloze diensten noemen die tot vijf jaar geleden niet bestonden. Als technologiebedrijf kamp je voortdurend met forse concurrentie.''

Volgens hem draait het om de vraag of gebruikers tevreden zijn en Google hun vertrouwen heeft. ,,Dat is de maatstaf die we hanteren.''

Hoe belangrijk is Europa voor Google?

,,Heel belangrijk. Momenteel hebben we 14.000 werknemers in veertig Europese steden. Ik verwacht dat onze aanwezigheid komende jaren alleen maar toeneemt.''

In Europa blijft het niet bij kritiek vanwege de dominante positie. Ergernis is er ook over het ontwijken van belastingen via onder meer Nederland en Ierland. In Amerika draaide de discussie afgelopen jaar over de bedrijfscultuur. Net als bij andere techbedrijven is zeker 80 procent van de programmeurs en hoge managers man. Bij taxi-app Uber leidde dit tot #metoo-achtige excessen.

Bij Google ontstond afgelopen zomer onrust toen werknemer James Damore in een interne memo betoogde dat mannen psychologisch geschikter zijn voor techfuncties. Vrouwen zouden 'hogere niveaus van neuroticiteit' bezitten.

Pichai brak zijn zomervakantie af en ontsloeg Damore op staande voet. ,,Om te suggereren dat een deel van onze collega's ongeschikt is voor die werkzaamheden, is beledigend en niet oké'', zei hij.

Wat doet u om Google diverser te maken?

,,We werken hier al lang aan. Google is een van de eerste bedrijven die concrete cijfers publiceerde en nu is dat standaard. Op diverse terreinen zijn we inclusiever en we investeren er veel in, maar je hebt gelijk: de vooruitgang verloopt langzaam. Zeer langzaam.''

Bent u zich dankzij uw achtergrond bewuster van het probleem?

,,Wellicht heb ik een gezichtspunt waardoor ik empathischer ben en het beter begrijp. Kijk, Google is wereldwijd actief. 50 procent van de wereld is vrouw, dus dat geeft het belang van een evenwichtige verdeling duidelijk aan.''

Hoelang duurt het voordat Google inclusiever is?

,,Ik weet zeker dat onze aanpak vruchten zal afwerpen. Als je nu naar opleidingen in computerwetenschappen aan Amerikaanse universiteiten kijkt, is de verdeling representatiever dan ooit.''

Met de diversiteitsdiscussie is de gifbeker echter niet leeg voor de techreus. In Amerika is Google met Twitter en Facebook betrokken bij het schandaal rond de Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. Het bedrijf moest afgelopen najaar tegenover de Amerikaanse Senaat opheldering geven. Russische internet-trollen kochten voor tienduizenden dollars advertenties bij Google, waarin nepnieuws werd verspreid.

Pichai noemt de kritiek buiten proporties: ,,Alles wat wij doen is voor de hele wereld open en bloot zichtbaar. Als wij 1 op de 100 miljoen zoekopdrachten verkeerd weergeven, staat dat op de voorpagina van alle vooraanstaande kranten.''

U vindt de kritiek niet terecht?

,,Vooropgesteld: alles wat wij verkeerd doen, is een fout. Tegelijk nemen wij het brengen van kwalitatieve informatie extreem serieus. Dat is onze kernmissie. Als het aankomt op politieke inmenging in verkiezingen hebben we talloze waarborgen ingebouwd. Ik constateer dat veel van die maatregelen uitstekend werken.''

Liever praat Pichai over de technologische vorderingen die zijn bedrijf boekt. Bijvoorbeeld rond kunstmatige intelligentie, waardoor vertaaldienst Google Translate recent spectaculair is verbeterd.

Hij vertelt over Google's opensourcesoftware TensorFlow, waarmee bedrijven zelf aan de slag kunnen met artificiële intelligentie. ,,Wij willen de toegang tot machine learning democratiseren. In Tanzania kunnen mensen met hun smartphone nu ziektes in cassaveplanten diagnosticeren, een voorname voedselbron. In Nederland is er met TensorFlow een systeem ontwikkeld om de beweging van melkkoeien te monitoren.''

Welke impact gaat artificiële intelligentie hebben?

,,Ik zie kunstmatige intelligentie als de grootste kans die we als mensheid hebben. Ze biedt de mogelijkheid voor enorme doorbraken in gezondheidszorg, klimaat, onderwijs.''

Robotisering en kunstmatige intelligentie kunnen de helft van de banen kosten, vrezen diverse linkse politici en economen.

,,Natuurlijk is artificiële intelligentie ontwrichtend, maar dat was de industriële revolutie ook. Het punt is: technologie beweegt per definitie voorwaarts, los van Google of welk ander bedrijf ook. We zullen ons moeten voorbereiden.''

Doemdenkers als Elon Musk vrezen dat slimme machines de mensheid zelfs kunnen vernietigen.

,,Dat zijn oprechte zorgen. Als maatschappij moeten we ons in een vroeg stadium voorbereiden op de komst van intelligente machines. Oogst de voordelen, minimaliseer de nadelen. Maak wereldwijde afspraken, zoals bij het klimaatverdrag van Parijs. Benader het ethisch en verantwoordelijk. Als Google stoppen we daar veel energie in.''

Hoever is artificiële intelligentie nu gevorderd?

,,Het gaat snel, maar minder snel dan mensen denken. De intelligentste systemen kunnen nog niet lezen als een basisschoolleerling van 7 tot 9 jaar oud. Als we dat niveau komend decennium bereiken, is dat een grote doorbraak.''

Waar is uw technologieoptimisme op gebaseerd?

,,Technologie verandert levens, ik ben ervan overtuigd dat technologie veel meer goed voor de wereld kan doen dan mensen zich kunnen voorstellen. In mijn jeugd had ik geen telefoon: het kostte uren reizen naar het ziekenhuis om de uitslag van mijn moeders bloedtesten te krijgen. En dan bleken die niet gereed en moest ik uren terug. Met de telefoon vergde het twee minuten. Idem dito met de koelkast: ik zag letterlijk hoe dat apparaat mijn moeders leven veranderde.''

Als het gesprek is afgelopen, begint Pichai weer over voetbal. ,,Voor welk team ben jij in Rusland?" En dan: ,,Iemand in de VS opperde om een verliezerstoernooi te organiseren met Nederland, Italië, de VS en Chili. Dat lijkt me een goed idee.''

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234