null Beeld Anadolu Agency via Getty Images
Beeld Anadolu Agency via Getty Images

twintig jaar na9/11

‘Als 9/11 niet was gebeurd, dan denk ik dat ik zou zijn opgegroeid zonder mensenrechten en zonder onderwijs voor meisjes’

De Afghaanse Sadaf Ahmadzai en de Amerikaanse Makenna Cavanagh zijn allebei twintig jaar oud. De aanslagen van 9/11 kennen ze enkel uit verhalen. Maar met de gevolgen worden ze dagelijks geconfronteerd.

MaKenna Cavanagh: ‘Er is ook licht. Het is niet alleen maar dood en verderf’

Op de dag dat MaKenna Cavanagh werd geboren, hing er een vreemde, gespannen sfeer in het ziekenhuis. Het medisch personeel rende de operatiekamer uit terwijl de moeder van MaKenna lag te puffen. Ze kwamen terug om haar te helpen bij de geboorte van MaKenna, waarna ze opnieuw praktisch allemaal vertrokken. Op dat moment begreep de bevallende vrouw er niets van, pas later hoorde ze het: twee passagiersvliegtuigen waren in de torens van het World Trade Center in New York gevlogen.

MaKenna Cavanagh. Beeld
MaKenna Cavanagh.

In de dagen daarna stond het nieuws thuis op televisie constant aan, maar uiteindelijk zette de familie Cavanagh dat maar af. Ze wilden blij zijn, vanwege de geboorte, niet alleen maar treuren. Toch zou de gebeurtenis de nieuwste telg van de familie blijven achtervolgen: toen de eerste verjaardag van MaKenna Cavanagh in een parkje werd gevierd met ballonnen en een picknick, kwamen voorbijgangers woedend op hen af. Hoe konden ze op deze dag feestvieren?

Haar verjaardag is voor MaKenna Cavanagh sindsdien altijd een dubbele dag gebleven, vertelt ze over de telefoon vanuit haar ouderlijk huis in South Dakota.

CAVANAGH «Omdat ik geboren ben op 9/11, begint iedereen daar altijd over. Zo krijg je automatisch interesse voor die historische gebeurtenis. Ik ben naar lezingen gegaan van mensen die de aanslag overleefden, volg er altijd alles over.»

Eén keer zag Cavanagh met eigen ogen ground zero in New York, in de zomer van 2019.

CAVANAGH «Het maakte me nederig. Ik zag daar hoe groot deze gebeurtenis was en dan begrijp je pas echt waarom dit zo’n impact heeft gehad op iedereen hier in dit land. Er is geen Amerikaan die niet weet wat daar is gebeurd.»

Beïnvloed

Intussen wordt Cavanagh dit jaar twintig en is ze een studie in internationaal recht (Justice and Global studies) begonnen aan de Universiteit van Arizona. Het is een keuze die direct is beïnvloed door haar geboortedag en haar kennis over de gebeurtenissen in Afghanistan die daarop volgden, stelt ze.

CAVANAGH «Sinds de dag van mijn geboorte heb ik geweldige kansen gekregen, die veel mensen nooit hebben gehad. Dat realiseer ik me. Ik hoop met die mogelijkheden het leven van andere mensen beter te maken. Met de vrijheid zoals wij die in de Verenigde Staten kennen, kan ik naar school gaan, een baan krijgen. Ik kan kiezen waar mijn leven naartoe gaat. Terwijl meisjes in andere landen misschien niet eens een opleiding kunnen krijgen.»

Ze droomt ervan om na haar studie een internationale baan aan te gaan, waarbij ze zich via organisaties kan inzetten voor het versterken van mensenrechten wereldwijd: goede scholing, vrouwenrechten.

Het sleutelwoord als Cavanagh over 9/11 en de daaropvolgende oorlog in Afghanistan spreekt, is vrijheid: volgens haar is Amerika het land van de vrijheid. En wat Cavanagh betreft ligt bij Amerikanen het recht om hun idealen naar de wereld te brengen. De staat Arizona, waar ze nu studeert, is een staat waar relatief veel militairen vandaan komen. Vrienden van haar zitten in het leger en zijn uitgezonden geweest naar Afghanistan, evenals twee neven die nog in South Dakota wonen. Ze zegt volledig achter hen te staan.

CAVANAGH «Net als ik geloven zij in vrijheid en in ons land, wat desnoods met geweld moet worden verdedigd. Zij geloven in het nationalisme. Ik heb natuurlijk 9/11 niet zelf meegemaakt, maar ik zie het als een aanval op Amerika die mensen hier en wereldwijd de ogen heeft geopend. De vrijheid zoals wij die kennen, is niet vanzelfsprekend. Dat is wat we hier hebben geleerd.»

Intussen is de laatste Amerikaanse militair uit Kaboel vertrokken, nadat de Taliban in een razendsnel tempo de macht overnamen in het land.

CAVANAGH «Dat we niet hebben bereikt wat we wilden, zet je aan het denken. Er zijn misschien betere manieren om ergens verandering te brengen.»

Vernietiging

Wat dan precies wel zou werken in de strijd voor mensenrechten wereldwijd, dat weet Cavanagh niet. Maar ze hoopt dat de VS niet altijd de weg van het wapengekletter meer zullen kiezen. ‘Het resultaat in Afghanistan is toch voornamelijk vernietiging gebleken’, verzucht ze.

Hoe het ook zij, voor Cavanagh is 9/11 ook dit jaar toch weer een dag die in het teken staat van een viering.

CAVANAGH «Natuurlijk ben ik me er altijd van bewust wat er op die dag gebeurd is. Maar er is ook licht. Er zijn veel mensen zoals ik, die op die dag zijn geboren. Het is niet alleen maar dood en verderf. Dat moeten we, denk ik, altijd blijven herinneren.

»Het enige dat die angst kan verslaan, is hoop te hebben. In zekere zin is 9/11 daarom ook vreemd genoeg een positieve gebeurtenis geweest voor Amerika. Het heeft mensen bijeengebracht voor een betere toekomst. We zijn niet lamgeslagen, we hebben nog steeds hoop.»

Sadaf Ahmadzai: ‘Ik had hoge verwachtingen van het leven, nu heb ik alleen nog maar angsten.’

De wanhoop in het geschreven bericht, op 21 augustus, spreekt boekdelen. ‘Als ik aan het einde van de week nog leef, kan ik je vragen beantwoorden.’ Een week daarvoor was Sadaf Ahmadzai nog een werkende student journalistiek, die van klaslokaal naar kantoor rende om al haar activiteiten af te krijgen.

Voor de tweede keer in haar jonge leven maakt ze een allesveranderende omwenteling mee. De tweede keer was vorige maand, toen Kaboel door de Taliban werd ingenomen. De eerste keer was op het moment dat ze geboren werd, op 4 december 2001. Het was krap drie maanden na 9/11; drie weken na de val van Kaboel; en twee dagen voordat Hamid Karzai officieel de voorzitter van een overgangsregering werd en de laatste Taliban de strijd opgaven.

Hoe het was om onder de Taliban te leven, weet ze dus niet. Maar ze vreest dat ze het nu gaat meemaken, in een niet heel andere vorm dan wat ze uit de verhalen van oudere familieleden kent.

AHMADZAI «Mijn ouders hebben me verteld dat de Taliban heel slechte mensen zijn. Dat als iemand iets stal, ze de hand van die persoon afhakten. Als 9/11 niet was gebeurd, dan denk ik dat ik in die omstandigheden zou zijn opgegroeid. Zonder mensenrechten en zonder onderwijs voor meisjes. We zouden zijn weggehouden bij de laatste innovaties en technologieën. Mannen zouden hun baard niet mogen scheren. Ik zou ongeschoold zijn en niets over de wereld weten. Ik weet zeker dat er ook geen media en journalisten zouden zijn geweest.»

Zelfverzekerd

Voor Sadaf heeft 9/11 en de Amerikaanse invasie in positieve zin haar leven bepaald. Ze kon naar school, via internet in verbinding met de wereld staan en haar beroep kiezen. Als student journalistiek werkte ze al voor lokale nieuwskanalen en was ze media-coördinator bij een maatschappelijke organisatie die vrouwen traint.

AHMADZAI «Mijn familie heeft mij niet gesteund in deze keuze. Ze vinden werk in de media maar niets.»

Het feit dat ze het tóch heeft gedaan zegt alles over hoe zelfverzekerd en vrij ze is in de keuzes die ze maakt. Bovendien onderhield ze, tot vorige maand, hun hele gezin ermee. Ze is de oudste van vier kinderen en haar vader overleed toen ze jong was.

AHMADZAI «Ik weet hoe sterk vrouwen zijn. Ik mag zelf weten wie ik trouw, hoe mijn toekomst eruitziet en ik kan voor mezelf zorgen. Ik hoefde mijn familie nooit om geld te vragen. Ik zie de wereld anders dan de wereld die de Taliban aan mijn ouders lieten zien.»

De val van Kaboel, op 15 augustus, was een grote shock.

AHMADZAI «Ik was bij de bank om wat geld op te nemen, toen het nieuws zich verspreidde dat de Taliban Kaboel hadden overgenomen. Het voelde alsof ik niet meer leefde. Ik haastte me naar huis, met het gevoel dat een donkere tijd is aangebroken.»

De afgelopen weken zijn zwaar geweest.

AHMADZAI «Voor de machtsovername verdiende ik geld voor mijn familie, maar nu houd ik me thuis schuil, zonder werk of inkomen. Honderden projecten zijn stilgelegd.»

Sadafs baas heeft haar verteld dat het kantoor voor onbepaalde tijd gesloten is. De organisatie, Esco genaamd, geeft trainingen aan vrouwelijke journalisten en werd gefinancierd door de vorige regering. Vanuit huis volgde Sadaf een toenemend aantal straatprotesten, waarin veel vrouwen deelnemen die eisen dat de Taliban hun rechten waarborgt.

AHMADZAI «Deze protesten hebben weinig nut. Het zijn kleine groepjes, en de Taliban zijn niet veranderd.”»

Bij de laatste straatprotesten de afgelopen week schoten de Taliban volop in de lucht. Ook werden vrouwelijke deelnemers geslagen en journalisten opgepakt.

Taliban-ministers

Zelf wacht Sadaf liever thuis af hoe het leven eruit gaat zien. Een interim-kabinet vol Taliban-ministers werd dinsdag aangekondigd, maar over het staatshoofd, de exacte regeringsvorm en wetten is nog geen duidelijkheid. Veel hoop voor de toekomst heeft ze niet meer.

AHMADZAI «Voordat de Taliban Kaboel overnamen had ik hoge verwachtingen van het leven. Maar nu heb ik alleen nog maar angsten. Dat er geen mensenrechten zullen zijn. Dat vrouwen niet in de regering mogen zitten. Dat de internationale gemeenschap de financiële steun zal stopzetten en we honger gaan lijden. Dat de Taliban wraak komen nemen op allerlei mensen, omdat ze willen regeren door angst te zaaien. Ik vrees dat het leven van mijn collega’s in de media in gevaar is.»

Over de rol van de VS, die inmiddels met al hun troepen het land hebben verlaten, is ze niet te spreken.

AHMADZAI «Ja, ik weet dat de VS, de Navo en de EU ons hebben geholpen, en dat we in veel aspecten vooruitgang hebben geboekt. Maar niet op het gebied van veiligheid en vrede. Uiteindelijk hebben ze een slechte deal gesloten en ons achtergelaten bij de Taliban. De VS heeft zo de hoop op enige toekomst verwoest. Als je jezelf ooit nutteloos voelt, bedenk je dan dat de VS vier presidenten, biljarden dollars, tienduizenden levens en twintig jaar nodig hadden om de Taliban te vervangen door de Taliban.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234