Daphne Hompes (42) Oncologisch chirurg in UZ Leuven en vertrouwensfiguur voor assistenten die second victim worden. Beeld Wouter Van Vooren
Daphne Hompes (42) Oncologisch chirurg in UZ Leuven en vertrouwensfiguur voor assistenten die second victim worden.Beeld Wouter Van Vooren

Als de chirurg bang is voor de operatiezaal (3)

'Vrijwel elke specialist in opleiding wordt vroeg of laat second victim'

Daphne Hompes (42)

Oncologisch chirurg in UZ Leuven en vertrouwensfiguur voor assistenten die second victim worden.

Waargebeurd verhaal: een assistent in opleiding is van wacht op spoed. Hij stelt een diagnose en verwijst de patiënt door, waarna de diagnose verkeerd blijkt te zijn. De assistent, danig van zijn melk, stapt na jarenlange studies uit het beroep. Na één week. "Er zijn inderdaad assistenten die al afhaken", zo vertelt ook Koen Matton, projectcoördinator van het hulpplatform Arts in Nood. "Ze voelen zich zo verantwoordelijk dat ze bang zijn om nog eens fouten te maken."

Snel moeten beslissen in moeilijke situaties, het is een realiteit waar elke assistent mee te maken krijgt, beaamt oncologisch chirurg Daphne Hompes. "In opleiding zijn betekent zoveel als elke dag tegen je grenzen aanlopen en die moeten verleggen. En niemand kan dat in jouw plaats doen. Vrijwel elke specialist in opleiding wordt vroeg of laat second victim. Dan is het noodzakelijk dat daar iets tegenover staat waar zij terechtkunnen."

Sinds vier jaar is Hompes een van de veertig staflidcoaches in het UZ Leuven, vertrouwensfiguren bij wie assistenten op verhaal kunnen komen. Hebben ze aan twee of drie gesprekken niet genoeg, dan kan de coach hen doorverwijzen naar de juiste psychologische begeleiding.

Hompes: "Was ik hier destijds blij mee geweest? Absoluut, zo'n coach was zeker welkom. Als arts moet je stevig in je schoenen staan, maar die zelfverzekerdheid heeft wel grond en bodem nodig. Die bagage bouw je niet zonder kleerscheuren op. Soms moet je op een acuut moment een beslissing nemen die achteraf niet optimaal blijkt. Of, ook heel belastend: soms heb je medisch gezien alles juist gedaan, maar loopt het toch nog fout voor de patiënt. Ook ik ben tijdens mijn opleiding meermaals in een situatie terechtgekomen die nog een hele tijd aan mij is blijven knagen voordat ik die een plaats kon geven en weer verder kon."

Eén keer worstelde Hompes langer dan een maand met symptomen van second victim. "Ik sliep slecht, had flashbacks, was hyperalert en had nog meer dan anders het gevoel onder druk te staan. Ik begon ook te twijfelen aan wat ik kon. Toen heb ik het geluk gehad dat een collega mij verder heeft geholpen. Maar het zou niet mogen dat je zoiets aan het toeval overlaat. Er is toch een systeem nodig dat structureel ondersteunt. Want evengoed heb ik het meegemaakt dat ik echt alleen werd gelaten met de situatie. Dan was er niemand op de werkvloer die eens vroeg of het wel ging. Die omkadering was er toen ook helemaal niet."

Het taboe bij artsen is nog groot. Maar vandaag ziet Hompes toch al meer openheid, op de ene afdeling al meer dan op de andere. "Heel wat diensten organiseren regelmatig een bijeenkomst waar collega's openlijk bespreken wat er niet optimaal verlopen is. Zonder de bedoeling om elkaar te beschuldigen, maar vooral om daar lessen uit te trekken wat beter kan. Ook die gesprekken zijn goed voor artsen, voor hun verwerking. Want je moet als second victim natuurlijk overeind blijven en verder kunnen. Dat is niet alleen belangrijk voor jezelf, maar ook voor alle patiënten die volgen. Zij hebben niks aan een dokter die geen beslissing durft te nemen."

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234