25 jaar canvas
 Beeld HUMO
25 jaar canvasBeeld HUMO

Canvas is jarigmemorabele helden, programma’s & momenten (2)

‘Als ik de zender iets mag toe wensen, dan wel dat er over 25 jaar nog altijd een Canvas bestaat’

Die champagnekurk proberen we nu al drie dagen terug in de fles te duwen: tussen dit en het vorige deel van ons feestelijk bedoelde overzichtsstuk ter gelegenheid van 25 jaar Canvas was het bijltjesdag aan de Reyerslaan, waarbij – dixit VRT NWS – ‘medewerkers van Eén en Canvas in verhouding het zwaarst getroffen werden’. Na de felicitaties van vorige week bieden we vandaag een schouder aan om op uit te huilen, alsook een (desgevallend uit te printen en thuis boven het bed te hangen) bemoedigend citaat van Iemand Die Het Kan Weten: ‘You may not see the light, but it shines brightest in dark times.’

Redactie

3 De eerste Ha! van Humo: ‘Terug naar Oosterdonk’’

‘Niet kapot te krijgen’

null Beeld BRTN
Beeld BRTN

Al gelijk in het jaar nul (1997, om precies te zijn) wist een Canvas-programma de felbegeerde Ha! van Humo in de wacht te slepen, weliswaar gedeeld met ‘Schalkse ruiters’. En dan te bedenken dat het waarlijk sublieme ‘Terug naar Oosterdonk’ – signed, sealed and delivered door Humo’s eigenste Guido Van Meir – er voor hetzelfde geld nooit was geweest.

GUIDO VAN MEIR «‘Terug naar Oosterdonk’ is er eigenlijk per ongeluk gekomen. Dat zit zo: Jan Ceuleers, destijds directeur-generaal van de VRT, werd als gevolg van een politieke putsch op zijn 60ste verplicht met pensioen gestuurd. Het potje geld dat hij eigenlijk voor een serie over Tijl Uilenspiegel had opzijgezet, heeft hij snel aan ons gegeven voor hij de laan werd uitgestuurd. Uilenspiegel raakte niet gefinancierd, en ‘Terug naar Oosterdonk’, waarvoor Ceuleers Frank Van Passel in gedachten had als regisseur, was het enige scenario dat klaar was om gedraaid te worden. Puur geluk dus!»

HUMO Klopt het dat ‘Terug naar Oosterdonk’ oorspronkelijk op TV1 zou worden uitgezonden?

VAN MEIR «Ja, maar Erik Strieleman, het toenmalige nethoofd van TV1, was niet geïnteresseerd. De in die tijd heilige kijkerpanels hadden namelijk aan het licht gebracht dat de flashbacks te moeilijk waren voor het publiek van het eerste net – onzin natuurlijk, dat hebben de latere heruitzendingen op Eén wel bewezen. Iedereen was er het hart van in, dat herinner ik me nog, want we wisten natuurlijk dat we maar een fractie van het aantal kijkers zouden bereiken. Maar goed, het zou dus op het tweede net worden uitgezonden, en wel om de nieuwe zender Canvas te lanceren.»

HUMO Wat evenmin gelukt is.

VAN MEIR «Nee, klopt. Dat kwam omdat de KRO, die voor een klein deel had bijgedragen aan de financiering, het al vroeger had geprogrammeerd. De VRT wilde de eerste zijn, en heeft toen beslist om de eerste afleveringen nog op TV2 uit te zenden: een kleine ramp, want die zender was een rommeltje. Ik herinner me dat één aflevering in het holst van de nacht werd uitgezonden, omdat de Rode Duivels tegen Schotland moesten voetballen. Allemaal niet bevorderlijk voor de kijkcijfers natuurlijk, net zomin als het feit dat de VRT weigerde om Pietje de Leugenaar (glansrol van Dirk Roofthooft, red.) te ondertitelen, hoewel hij voor de meeste mensen amper verstaanbaar was. Pas toen de druk van de kijkers onhoudbaar werd, na de tweede aflevering, zijn ze hem voor de rest van de reeks toch maar beginnen te ondertitelen. Enfin, ze hebben het echt mismeesterd.»

HUMO Maar niet kapot gekregen.

VAN MEIR «Ik hoor het je graag zeggen. En in alle bescheidenheid: ik ben het er voor de volle 100 procent mee eens.»

Bekijk hier de trailer:

4 De goorste anekdote: ‘Neveneffecten’

‘Te ranzig voor Humo’

null Beeld VRT
Beeld VRT

De concurrentie was moordend, maar na de ‘25 jaar Canvas’-quiz kaapt Team Neveneffecten nu ook bij unaniem besluit de prijs voor Goorste Anekdote uit een Kwarteeuw Meerwaardezoeken weg, met warme complimenten van de voltallige jury. Die jaarvoorraad handzeep komt naar jullie toe, boys!

JONAS GEIRNAERT «Op een draaidag tijdens de opnames voor ‘De landing’, de WO II-aflevering uit het tweede seizoen van ‘Neveneffecten’, zaten we ons tussen twee takes in zo hard te vervelen dat we elkaar hypothetische vragen begonnen te stellen in de trant van: ‘Zou je voor zoveel geld dit of dat doen?’ Het duurde niet lang of Jelle (De Beule, red.) was de hypothetische fase beu: Lieven (Scheire, red.) zou gaan kakken in het bos, en als het bedrag dat wij ervoor overhadden maar hoog genoeg was, zou Jelle vijf seconden lang de nog warme drol in zijn handen houden. Ik schaam me oprecht om je dit nu te moeten vertellen, maar met de hulp van de crew zijn we erin geslaagd om niet minder dan 270 keiharde euro’s op tafel te leggen, waar nog een leuk bedrag bovenop zou komen als Jelle in de drol zou knijpen. Dus ja: zo gezegd, zo gedaan: Jelle deed zijn ding en spurtte kokhalzend naar het toilet, een mooie zakcent rijker, terwijl wij met buikpijn van het lachen over de grond lagen te rollen. Raar is dat eigenlijk – we hebben die anekdote al een paar keer verteld, en meestal worden we dan aangestaard: ‘Vinden jullie dat nu echt grappig?’ Wel, ja dus (lacht)

HUMO Om het gesprek toch nog een enigszins welvoeglijke draai te geven: kijk je, dertien jaar na de laatste aflevering, met voldoening terug op ‘Neveneffecten’?

GEIRNAERT «Ja, hoewel niet alle afleveringen van het eerste seizoen even goed waren.

»Wat mij achteraf bekeken nog het meest van al verbaast, is dat we die serie überhaupt ooit hebben mogen maken. We waren vier nobody’s die op goed geluk bij Woestijnvis zijn gaan aanbellen, en meteen een proefprogramma van twintig minuten voor Canvas mochten maken. Dat werd ‘De bron van de E40’, althans de basis van wat later een hele aflevering is geworden. Toen ze dat hadden gezien, zeiden ze: ‘Oké, maak maar een reeks.’ Zoiets zou vandaag niet meer lukken, zeker niet omdat wij totaal niks wisten over scenario’s of verhaaltechnieken, en alles op het buikgevoel hebben gedaan. Met een krap budget bovendien: voor het eerste seizoen gebruikten we goedkope kostuums uit een verhuurwinkel, en stukken piepschuim in het zwembad moesten ijsschotsen op de Noordpool voorstellen (lacht). Maar ik heb er wel fijne herinneringen aan, net als aan het stukken duurdere maar kwalitatief ook veel constantere tweede seizoen. Die keer dat we elkaar tussen twee takes door hypothetische vragen begonnen te stellen, bijvoorbeeld! Nee, laat maar. Die anekdote is misschien te ranzig om in Humo af te drukken.»

LEES OOK:

Humo sprak met Jonas Geirnaert en Lieven Scheire (Neveneffecten): ‘Er is geen enkele manier om een vrouw tevreden te stellen. Dat is toch zo?’

Jelle De Beule en Koen De Poorter: ‘Als je een Neveneffect bent, wordt er in je naaste omgeving veel van je getolereerd’

Bekijk hier de trailer van ‘De bron van de E40':

5 Opmerkelijkste comeback: Walter Zinzen

‘Nog niet seniel’

null Beeld VRT
Beeld VRT

Eind 2018, zegge en schrijve zestien jaar na zijn verplichte pensionering, was hij daar opeens weer: Walter Zinzen, wonderlijk genoeg nog geen spat ouder geworden, die als de helft van het nieuwbakken krasseknarrenduo Zinzen & Van Cauwelaert zichtbaar schik zat te hebben in het avond na avond oplepelen van opmerkelijk ongezouten commentaar op de lopende kiescampagne. En daar, althans naar Canvas-normen, nog mee scoorde ook. Zou hij een verklaring op overschot hebben?

WALTER ZINZEN «Pieterjan De Smedt vraagt in ‘Terzake’ altijd: ‘Hoe kijkt u daarnaar?’ Wel, ik denk dat wij er op een lichtjes andere manier naar keken dan de klassieke Wetstraatjournalisten. Rik en ik – het zal u niet zijn ontgaan – zijn niet meer van de jongsten, en het voordeel daarvan is dat je niet meer bang hoeft te zijn voor represailles: in het ergste geval zouden kwade politici het programma hebben kunnen laten afvoeren (grinnikt).

»Achteraf heb ik wel vernomen dat de raad van bestuur heeft geprotesteerd. Die vond het in het kader van de diversiteit niet kunnen dat twee oude blanke mannen commentaar zaten te leveren: dat moesten volgens hen twee jonge, andersgekleurde vrouwen zijn.»

HUMO U meent het.

ZINZEN «Anders zou ik het niet zeggen. De redactie van het programma heeft toen gepareerd dat ze, door ons op die stoel te zetten, de discriminatie tegenover ouderen wilden bestrijden (lacht hartelijk). Dat klonk in mijn oren niet slecht. Al te vaak wordt oud zijn gelijkgesteld aan niets meer kunnen en kennen – op artikels van mijn hand krijg ik dikwijls reacties in de trant van ‘Die ouwe seniel zou beter doodgaan’.»

HUMO Oud bent u ontegensprekelijk, seniel duidelijk niet.

ZINZEN (lacht) «Dat hoop ik toch!»

HUMO U bent van linkse strekking, Rik Van Cauwelaert heeft een rechtse signatuur. Zou het feit dat jullie het desondanks goed met mekaar kunnen vinden, ook niet in jullie voordeel gespeeld hebben?

ZINZEN «Wellicht, ja. Al moet je die tegenstelling relativeren. Rik noemt zichzelf een conservatief, en van mij wordt altijd gezegd dat ik een rooie rakker ben. Maar in de praktijk valt dat best mee. Rik en ik kennen mekaar ook al dertig jaar, en we zijn altijd goed overeengekomen. Dat is het goeie aan een democratie, dat politieke meningsverschillen niet in de weg van vriendschap hoeven te staan. Je ziet dat ook bij koppels waarvan de ene helft socialist is en de andere liberaal, maar die elkaar in andere zaken toch weten te vinden.»

HUMO Bestaat de kans dat jullie binnen afzienbare tijd terugkeren?

ZINZEN «Mag ik daar een hartelijke lach op laten volgen? (voegt de daad bij het woord) De volgende verkiezingen zijn pas over twee jaar, wanneer ik 87 zal zijn. Misschien ben ik tegen dan wél seniel?»

LEES OOK:

De terugkeer van Walter Zinzen: ‘Vroeger was de politiek de vijand, nu de commerce’

6 De meest assertieve crack: Jan Bosmans

‘Debiele BV’s’

null Beeld vrt
Beeld vrt

Vraag tien liefhebbers van ‘De Canvascrack’ (u herkent ze aan hun grijze slapen en hun bedachtzame manier van praten) aan welke crack ze de levendigste herinneringen hebben, en de kans is groot dat het antwoord in negen van de tien gevallen Jan Bosmans luidt. De assertiefste aller cracks – wij citeren met uitzonderlijk veel plezier uit Wikipedia – ‘legde niet alleen geregeld uit hoe de vork in de steel zat, hij corrigeerde ook een paar keer een vraag wanneer die volgens hem niet helemaal in orde was’.

JAN BOSMANS «Wikipedia heeft het bij het rechte eind (lacht).

»Een paar jaar na mijn deelname aan ‘De Canvascrack’ heb ik meegedaan aan ‘Blokken’, waar me de vraag werd gesteld of een haring een zoet- dan wel een zoutwatervis is. ‘Allebei,’ zei ik, maar aangezien dat zogenaamd niet het juiste antwoord was, heb ik uitgelegd dat haringen een brede groep van vissen vormen, waartoe bijvoorbeeld ook de fint en de elft behoren. En die zwemmen tijdens het paarseizoen wel degelijk de rivier op. Toen heeft de bedenker van de vragen, Kris Soret, de haringvraag zeer terecht uit de competitie gehaald.»

HUMO Om maar te zeggen: het stond in de sterren geschreven dat u ooit supercrack zou worden.

BOSMANS «Ik gaf mezelf nochtans weinig kans, omdat ik geen bal over populaire cultuur weet en nooit een hobbyquizzer ben geweest. Wat wel in mijn voordeel speelde, was dat ‘De Canvascrack’ met multiplechoicevragen werkte: in 2006 was ik al 51 en werd het lastiger om spontaan op antwoorden te komen. Bovendien heb ik op een paar cruciale momenten de vruchten van mijn klassieke opleiding geplukt: door simpelweg aan het Latijn of het Grieks te denken vond ik soms de oplossing die een ander niet vond.»

HUMO Een voorbeeld?

BOSMANS «Ik herinner me het moment waarop ik crack werd: dat was tegen een crack die al zeven tafels had gewonnen, Leen Clinckspoor heette ze, na een vraag van Herman Van Molle over wat mensen vroeger dachten dat de oorzaak van griep was. De eerste mogelijkheid was ‘een straf van God’, de tweede ‘de invloed van hemellichamen’ en de derde ‘slechte lucht’. Ik redeneerde als volgt: invloed is in het Latijn influentia en in het Italiaans influenza, de wetenschappelijke benaming van griep. Ik antwoord dus: ‘De invloed van hemellichamen.’ Waarop Leen Clinckspoor zei: ‘Nee, ik denk dat het slechte lucht is.’ De teerling was geworpen: ik werd crack, en vervolgens wist ik twintig tafels binnen te halen en werd ik tot supercrack uitgeroepen. Het klinkt misschien snoeverig, maar al bij al vond ik het niet zo moeilijk.»

HUMO ‘De Canvascrack’ hield op te bestaan in 2014. Vindt u sindsdien uw gading nog op tv, qua harde quizzen?

BOSMANS «Neen, er zijn feitelijk geen tv-quizzen meer waarin gewone mensen – en dus niet die debiele BV’s met hun seksistische grappen die tegenwoordig het scherm teisteren – kunnen scoren met hun algemene ontwikkeling. Ik betreur dat, en ik hoop vurig dat die slinger nog eens de andere kant opgaat. Maar of dat binnen afzienbare tijd zal gebeuren? Ik mag dan ooit supercrack geweest zijn, het antwoord op die vraag moet ik u helaas schuldig blijven.»

7 Hartverwarmendste programma: ‘Radio Gaga’

‘Foei, Lady Gaga’

null Beeld © VRT 2017
Beeld © VRT 2017

Een hartverwarmende golf van begrip en mededogen spoelde over Vlaanderen, telkens als Joris Hessels en Dominique Van Malder hun caravan installeerden en onbekende Vlamingen hun verhaal lieten doen, gevolgd door een pakkend verzoeknummer. ‘Radio Gaga’ is ettelijke keren gekopieerd in het buitenland, maar niet overal werd de chemie tussen de twee Vlaamse baardmannen even vlot geëvenaard.

JORIS HESSELS «Met ‘Radio Gaga’ probeerden we wat suiker toe te voegen aan de zurigheid van het leven. We wilden iets maken dat we zelf misten op tv. Fantastisch dat wij, toch twee onbekende sjarels, die kans hebben gekregen van Canvas.»

HUMO Welk levensverhaal zal je nog lang bijblijven?

HESSELS «In het derde seizoen zijn we onder andere naar De Markt getrokken, een gesloten jeugdinstelling in Mol. Eén van de jongens kreeg net bezoek van zijn mama en dat was hartverscheurend: ze was radeloos. Die knaap was nog erg jong, maar soms werd het zwart voor zijn ogen en deed hij dingen waar hij achteraf niet zo trots op was. Er zat geen greintje kwaadheid in hem, maar bij de minste vonk sloegen zijn stoppen door. Als jonge vader vond ik dat heel heftig om te horen.

»In de aflevering waarin we terugblikten, hebben we hem opgezocht en toen leek het beter te gaan, maar onlangs liet zijn moeder ons weten dat hij toch weer in de problemen zit (zucht)

HUMO Van ‘Radio Gaga’ zijn er meerdere buitenlandse versies gemaakt.

HESSELS «Ik heb die bijna allemaal gezien! De Spaanse versie leunt het dichtst aan bij de onze, vooral omdat de presentatoren fysiek op ons lijken: een Kristof Calvo-achtige figuur en een volslankere rosse kerel. Ze zitten daar al aan het vijfde seizoen, meer dan wij er gedraaid hebben. Ik heb voorts hard moeten lachen met de Japanse versie: daarin rijden twee Japanners met net zo’n gammele caravan rond, terwijl ze zo’n ding niet kennen in het land van de rijzende zon. De Nederlandse versie is helaas gruwelijk mislukt: het programma staat of valt met de oprechtheid van het duo en de vriendschap tussen de twee, en daar is het misgelopen. Maar als echte Hollandofielen hadden we die eigenlijk zelf moeten maken. »

HUMO Hebben jullie de naam van het programma van Lady Gaga gepikt?

HESSELS «Natuurlijk niet. Dat is de titel van een nummer van Queen. Mevrouw Gaga is ons trouwens nog 300 euro verschuldigd voor die rechtszaak. Als ze Humo leest: graag contact opnemen met onze advocaten (lacht niet)

8 memorabelste uitzending: ‘Nachtwacht’ met Wilfried Martens en Pierre Carette

‘Terrorist aan tafel’

null Beeld VRT
Beeld VRT

Canvas associeer je niet meteen met vonken en vuur, maar op 20 september 2003 knetterde het op het scherm. In ‘Nachtwacht’, het debatprogramma van Jan Leyers, zaten twee heel verschillende mensen tegenover elkaar: wijlen Wilfried Martens, van 1979 tot 1992 bijna onafgebroken premier van België, en Pierre Carette, voorman van de extreemlinkse groepering Cellules Communistes Combattantes (CCC). De CCC pleegde in de jaren 80 een reeks bomaanslagen als protest tegen het establishment, waarbij twee doden en 28 gewonden vielen. Na bijna twintig jaar in de cel was Carette net vervroegd vrijgekomen, maar hij bleek nog even strijdbaar als voorheen.

HUMO Van wie kwam het idee om hen tegenover elkaar te zetten?

JAN LEYERS «Clem Robyns, de eindredacteur van ‘Nachtwacht’, had vernomen dat Pierre Carette was vrijgelaten en wist hem via de uitbaters van een linkse boekhandel in Brussel te vinden. Carette moest eerst overleggen met les camarades, maar uiteindelijk zegde hij toe. Op dat moment gingen we ervan uit dat Wilfried Martens zou weigeren, want eerlijk gezegd dachten we: waarom zou hij daar in godsnaam zin in hebben? Maar hij vond het zijn plicht om te komen: hij wilde de stem van de rede zijn tegenover het extremisme van Pierre Carette.»

HUMO In mijn herinnering was Martens een bedaarde man, maar in die uitzending van ‘Nachtwacht’ werd hij bij momenten heel emotioneel.

LEYERS «Ja, het was soms ook surrealistisch. Pierre Carette was duidelijk nog even kwaad als vroeger, hij beschouwde Wilfried Martens als de verpersoonlijking van het establishment – hij heeft hem tijdens het debat ook nooit in de ogen gekeken. Eén moment staat me nog scherp voor de geest: toen Pierre Carette Wilfried Martens nog maar eens een onderdrukker noemde en hem met alle denkbare zonden overlaadde, riep die – het hele debat verliep in het Frans – verontwaardigd uit: ‘Mais monsieur Carette, c’est vous le terroriste!’

»Backstage hebben de twee geen woord gewisseld. De meeste gasten praatten altijd na bij een glas witte wijn, maar toen niet. We hebben ze zelfs allebei een aparte ruimte gegeven.»

HUMO Een oud-premier versus een veroordeelde terrorist, het zou nu niet meer kunnen.

LEYERS «Wellicht niet. Vandaag word je al van het scherm verbannen als je in 1986 eens hebt wildgeplast. We vermoedden natuurlijk wel dat de confrontatie tussen Wilfried Martens en Pierre Carette niet onopgemerkt zou voorbijgaan, maar uiteindelijk is het goed meegevallen. In zijn memoires heeft Martens wel twee bladzijden aan die uitzending gewijd.»

HUMO Vier jaar eerder had je je debuut op Canvas gemaakt met de talkshow ‘De 7 Hoofdzonden’. Ondertussen ben je een ancien: welk programma steekt er voor jou boven uit?

LEYERS «Dat is alsof je zou vragen naar mijn favoriete kind, of naar het beste Soulsister-nummer. Maar als je aandringt: ‘De weg naar Mekka’. Toen kwam alles samen: een goed onderwerp, de perfecte ploeg. Dat was mijn ‘Way to Your Heart’ op televisie. Hoog tijd om nog eens iets te doen met het woord ‘weg’ in de titel (lacht).»

Bekijk hier de aflevering van ‘Nachtwacht’

9 De meest geliefde netmanager: Reinhilde Weyns

‘Verschraling’

null Beeld VRT
Beeld VRT

Wie de beste netmanager uit een kwarteeuw Canvas is, dat is een vraag waarover tv-historici zich over honderd jaar maar eens moeten buigen. Maar de meest geliefde netmanager zal wel Reinhilde Weyns zijn, iemand aan wie zowat iedereen die we belden voor deze reeks warme herinneringen overhoudt. Nochtans heeft ze niet lang aan het hoofd van de zender gestaan: begin 2016 volgde ze Paul Peyskens op en eind 2017 legde ze haar functie neer – tussen 2007 en 2012 was ze wel al adjunct-netmanager geweest. Intussen werkt ze niet meer bij de openbare omroep, maar is ze directeur van de kunstschool RITCS in Brussel.

HUMO Proficiat met je bekroning. Opmerkelijk, aangezien je nog geen twee jaar netmanager bent geweest.

REINHILDE WEYNS «Wellicht het kortst van iedereen die Canvas heeft geleid, ja. Maar het was een intense periode, waarin ik met een erg gedreven ploeg heb samengewerkt. Ik kijk er ook met warme gevoelens op terug en… (lang stil) Sorry, eerlijk gezegd heb ik niet veel zin in dit gesprek. Ik heb ook getwijfeld of ik het niet gewoon zou afzeggen. Er is op dit moment (we spreken elkaar de dag nadat bij de VRT vijftig mensen zijn ontslagen, vooral bij Canvas en Eén, red.) totaal geen reden om vrolijk terug te blikken. Ik heb eerder het gevoel dat ik een grafrede moet houden.»

HUMO Zie je het zo somber in?

WEYNS «Er lijkt vandaag geen groot draagvlak meer voor een openbare omroep, en er wordt ook nauwelijks een debat over gevoerd. Toen ik als netmanager werkte, werd elk woord dat ik zei en alles wat ik deed onder een vergrootglas gelegd in de media. Nu heeft niemand het nog over het belang van een zender als Canvas. Terwijl dat een unieke plek is, één waar je risico’s kunt nemen en kunt nuanceren en duiden. Dat kan nog altijd, maar de mogelijkheden worden almaar kleiner. Onder de druk van de digitalisering, de eis om future-proof te zijn, de multi-inzetbaarheid en nog vele andere buzz words wordt de essentie weggedrukt en voltrekt zich een verschraling en een verarming. Dat er mensen ontslagen moeten worden, kan altijd gebeuren, maar in de context van een bedrijfsmatig discours lijkt dat een zekerheid.»

HUMO Je bent de meest geliefde netmanager, maar ook de laatste. In 2018, enkele maanden na je vertrek, kreeg Olivier Goris, toen nethoofd van Eén, de leiding over beide zenders.

WEYNS «Dat was een dieptepunt. Niemand weet wat de positie van netmanager precies inhoudt, maar je doet héél veel met een kleine ploeg. Ik heb me 150 procent gegeven, ik was oprecht erg begaan met die zender. Als ik dan zie dat ik niet eens word vervangen... Ik kon alleen maar vaststellen dat mijn werk en Canvas blijkbaar minder belangrijk waren, en dat is nog altijd zo. Als ik de zender iets mag toewensen voor de 25ste verjaardag, dan wel dat er over 25 jaar nog altijd een Canvas bestaat.»

LEES OOK:

Ex-VRT-gezichten over ‘bijltjesdag’: ‘De andere zenders zullen er wel bij varen

10 Het zonderlingste personage: Plantman uit ‘Kijk eens op de doos’

‘Prikkelbare cactus’

Plantman Beeld vrt
PlantmanBeeld vrt

In de – lang vervlogen – tijd dat alles kon en mocht op Canvas, tekende wijlen Humo’s (pdw) voor wonderlijke comedyseries als ‘De vloek van Vlimovost’, ‘SPAM’ en ‘Kijk eens op de doos’. Misschien wel het buitenissigste personage uit die (toch al niet erg doordeweekse) laatste reeks was Plantman, een door Damiaan De Schrijver vertolkte tuinder die – simpele ideeën zijn soms de beste – met zijn planten praatte.

DAMIAAN DE SCHRIJVER «Ik kan me het allereerste idee nog herinneren waar (pdw) mee kwam aanzetten: Plantman, ik dus, stond als vogelverschrikker op een akker, waarop de lachband startte. En dan kwam de tekst: ‘Ja, lach maar. Maar heb je al één vogel gezien?’ Mannekes, dacht ik, is dat alles? Om maar te zeggen: overdreven enthousiast was ik in het prille begin niet.

»Maar een paar weken later zijn we met een kleine ploeg naar een tuincentrum getrokken, met twee of drie korte scenario’s van (pdw) in de achterzak, en daar buitelden de ideeën over mekaar heen. Kwam ik voorbij een cactus, dan ging het van ‘Waarom zo prikkelbaar, man?’ Tegen een grote boom die naast een kleine stond, zei ik: ‘Ik ben even weg. Goed op de kleine letten, hè?’ En aan een wat triest ogende azalea vroeg ik: ‘Wil jij ook eens op tv komen, vriend?’ Waarop ik die azalea met pot en al op een tv-toestel zette. Ik denk dat ik op die dag zo wel dertig of veertig jokes heb verzonnen, die we stuk voor stuk hebben opgenomen – uiteraard zijn er wel veel van gesneuveld.»

HUMO Het publiek was, om het zacht uit te drukken, niet echt mee met de humor van Plantman, en die van ‘Kijk eens op de doos’ in het algemeen.

DE SCHRIJVER «Dat mag je wel zeggen, ja. Ik herinner me dat ik vaak agressief werd bejegend op trein, tram en bus: ‘Denken jullie nu echt dat dat om te lachen is, of wat?’ Tja, de veelal pointeloze humor van (pdw) was niet op Vlaamse, maar op Britse leest geschoeid, en de mensen waren dat in 2002 nog niet gewend. De meeste grappen waren ook geen binnenkoppers. En de andere werden eenvoudigweg niet binnengekopt (lacht).

»Het gekke is wel: nu, twintig jaar later, word ik nog altijd over Plantman aangesproken, maar dan in positieve zin. ‘Plantman,’ zeggen de mensen me dan, ‘dát was nog eens plezant.’»

11 De eerste woorden: Ivo Belet

‘De geschiedenis in’

null Beeld VRT
Beeld VRT

Niet de toenmalige CEO Bert De Graeve, niet de bedenkers van de naam of de ontwerpers van het logo, zelfs niet good old Adolf Hitler: de nauwelijks te overschatten eer om op 1 december 1997, om 20 uur stipt, de kijkers van het gloednieuwe Canvas te verwelkomen, viel te beurt aan journaalanker Ivo Belet. Hij hield het sober, zoals het een journalist van de nieuwsdienst betaamt: ‘Goedenavond en welkom bij Canvas. Gisteren nog TV2, maar met ingang van vandaag Canvas. Het is nog even wennen, ook voor ons.’ Tiens, voor de nieuwsdienst veranderde er toch weinig tot niets?

IVO BELET «Klopt: in wezen was Canvas dezelfde zender als TV2, maar dan met een nieuwe naam en een nieuw logo. Maar de lancering van Canvas hangt voor mij samen met de enorme boost die de openbare omroep halfweg de jaren 90 heeft gekregen, toen ze overeind krabbelde uit de put waar ze na de lancering van VTM in was beland. De sfeer was erg prettig in die dagen: er kon en mocht veel. En Canvas heeft daar een belangrijke rol in gespeeld.»

HUMO Dankzij de ‘25 jaar Canvas’-quiz weet ik nu dat jij het was die de kijkers destijds welkom heette.

BELET «Ik was dat zelf vergeten. Phara de Aguirre heeft me een tijdje geleden gebeld om te vragen of ik mee wilde doen met die quiz als lid van het team Duiding, maar het paste niet in mijn agenda. Het programma zelf moet ik trouwens nog inhalen, al heb ik op de avond van uitzending wel van Jan en alleman berichtjes gekregen. Dus wees gerust: inmiddels ben ik me zéér bewust van mijn plek in de geschiedenis (lacht).»

12 Beste programma [2]: ‘In de gloria’

‘Ter plekke verzonnen’

null Beeld VRT
Beeld VRT

Zelfs bij heruitzendingen roemde Onze Man ‘In de gloria’ als beste Belgische tv-programma aller tijden. Twintig jaar later kan Sien ‘In mijn poep’ Eggers dat alleen maar beamen.

SIEN EGGERS «Ik kan nog écht van zulke complimenten genieten. Ze komen nu vaak van jongeren, terwijl zij die afleveringen nooit op tv hebben gezien. Ik heb mensen van alle leeftijden zien kijken en elke zin horen uitroepen nog voor ze op tv kwam, absurd! Jan Eelen was de pionier van de humor van bij ons.»

HUMO De setting was ook oer-Vlaams.

EGGERS «Een decor hadden we niet, we filmden bij mensen thuis en dat maakte de herkenbaarheid zo groot. Vaak nodigden de bewoners vrienden en familie uit omdat de televisie langskwam, en ze mochten allemaal meespelen. In het ‘Hallo televisie’-fragment waarin Tom Van Dyck in de koffer van mijn man neust en condooms vindt, zit zo’n familie in de zetel. Ze wist niet wat er zou gebeuren, maar speelde gewoon mee.»

HUMO Klopt het dat jullie veel vrijheid kregen?

EGGERS «Absoluut! Jan schetste kort de situatie en we wisten wel ongeveer waar we naartoe moesten, maar de teksten improviseerden we zelf. Pas voor ‘Het eiland’ begon Jan dialogen uit te schrijven. Tania Van der Sanden klaagde tegen hem dat ze haar tekst uit het hoofd moest leren: ‘Bij ‘In de gloria’ moest dat nooit!’»

HUMO In ‘25 jaar Canvas’ genoot jullie team zichtbaar van elkaars aanwezigheid.

EGGERS «Ik kan helemaal niet quizzen, maar zo zag ik iedereen nog eens. Dat was overigens een fantastische avond.

»We kunnen altijd op elkaar rekenen. Als ik onzeker ben over een theatervoorstelling, bel ik Jan en dan komt hij meteen te hulp. Hij is een cadeau in mijn leven!»

Bekijk hier het fragment ‘In mijn poep’

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234