Sophie Van Steenbergen: ‘Dagelijks bellen mensen dat ze zich al even grieperig voelen. Blijken ze doodleuk op hun werk te zijn’Beeld Tony Leduc

De Tweede Golf: de huisarts

‘Als je morgen opstaat met keelpijn én snot, dan kan dat wel degelijk corona zijn’

Tien maanden zijn verstreken sinds het virus voor het eerst zijn stekelige kop opstak, en het lijkt alsof we terug bij af zijn. Wordt het een extra donker en guur najaar? Staan in de zorg de dijken op barsten? Kan een lockdown ons redden? En wat hebben ze Donald Trump in godsnaam gegeven? Humo poogt, na een snel gepreveld schietgebedje, enig licht in de coronaduisternis te scheppen met een antwoord op uw prangendste vragen. Vandaag: houdt de huisarts het nog vol?

SOPHIE VAN STEENBERGEN (huisarts in Berchem) «Moeilijke vraag. Na de eerste golf zaten we al op ons tandvlees. We keken uit naar een rustige zomer, maar hier in Antwerpen was het in juli al prijs. We hebben amper de kans gekregen om onze batterijen op te laden. Nu merken we dat dat z’n sporen nalaat. Domus Medica, de huisartsenvereniging, heeft net een bevraging gedaan: 70 procent van de huisartsen ziet het niet meer zitten. In de categorie tussen 31 en 40 jaar loopt dat zelfs op tot 80 procent. Ik ben zelf 29, en bij Jong Domus, de vereniging voor pas afgestudeerde huisartsen, merk ik het ook: jonge dokters, die doorgaans heel bevlogen zijn, verliezen hun enthousiasme. Op de covid-Facebookgroep voor huisartsen regent het noodkreten. Oudere artsen die richting pensioen gaan, gooien vroegtijdig de handdoek in de ring, maar ook huisartsen in opleiding haken af: ‘Dit is niet waarvoor ik heb gestudeerd.’ Ik ben heel trots op mijn beroep, maar het werk dat we nu doen, daar krijg ik geen energie van: mensen opbellen, hen overtuigen in quarantaine te gaan, ziektebriefjes schrijven, tests regelen... Het is eerder bandwerk dan mensen helpen.»

Testbeleid aangepast: 

Personen die geen symptomen hebben maar wel een hoogrisicocontact hebben gehad, worden voorlopig niet meer getest op COVID-19. Ook wie uit een rode zone terugkeert kan geen test meer krijgen. Wel is een thuisquarantaine dan verplicht, zo liet Steven Van Gucht gisteren weten in VTM Nieuws. De nieuwe richtlijnen zijn ingevoerd omdat testcentra de laatste dagen overbevraagd waren.

HUMO Waar vreest u het meest voor deze winter?

VAN STEENBERGEN «Dat we de druk niet zullen aankunnen. We zitten nu al op het randje en het zal alleen maar erger worden. Gisteren hebben we in onze praktijk wel tachtig telefoons binnengekregen. En dat is alleen corona: de gewone zorg loopt ook door.»

HUMO Tijdens de eerste golf is die even gestopt.

VAN STEENBERGEN «Ja, en dat willen we dit keer absoluut vermijden. Het leven is meer dan corona alleen. We willen niet meer meemaken wat we in het voorjaar hebben meegemaakt: patiënten die pas in een laat stadium van een ernstige ziekte kwamen aankloppen. Mensen stelden alles uit: hun mammografie, hun onderzoek voor dikkedarmkanker, hun colonoscopie... Ik had vandaag nog patiënten die eindelijk durfden langs te komen voor hun griepspuitje. Ik stelde voor meteen ook hun bloed te laten prikken, maar dat wilden ze niet: ‘We komen na corona wel terug.’»

HUMO En dan komen alle coronatests er ook nog bij. Zijn jullie overbevraagd?

VAN STEENBERGEN «Ja. Je hebt hier in Antwerpen het testdorp en de triagecentra, maar wij doen onze testen zelf en krijgen het amper gebolwerkt. De telefoon staat roodgloeiend.»

HUMO Hoe vaak moet u een positief resultaat meedelen?

VAN STEENBERGEN «Wel een paar keer per dag. Eén positief resultaat betekent ook dat we een hele familie moeten testen: daar ben je wel even mee bezig. Een paar weken geleden hadden we nog iemand met klachten. Ik had hem alles uitgelegd over quarantaine, in afwachting van het resultaat. Een paar dagen later bleek hij positief. Hij wist wel dat hij niet buiten mocht, maar had in de tussentijd toch zijn kinderen uitgenodigd bij hem thuis. Konden we beginnen met al die kinderen en hun gezinnen te testen. Dat is dweilen met de kraan open.

»Of dan bellen mensen met klachten: ‘Ik heb een hoest, grieperig gevoel en keelpijn.’ Vraag ik hoelang ze die klachten al hebben, dan is het antwoord: vier dagen. Vraag ik vervolgens waar ze nu zijn, dan zeggen ze doodleuk: ‘Op mijn werk.’ Zulke telefoons zijn dagelijkse kost.»

HUMO Hoe kan zoiets? Denken mensen niet goed na?

VAN STEENBERGEN «Ze denken nog altijd dat ze het wel meteen zullen voelen als ze het hebben. Dat is niet zo. Ik begrijp dat er coronamoeheid is, maar het is cruciaal dat iedereen de basisregels naleeft.»

HUMO Volgens u is er nog altijd niet genoeg informatie, terwijl we dagelijks overstelpt worden met nieuws over het virus.

VAN STEENBERGEN «Het is allemaal veel te ingewikkeld: de bubbels, de politieke discussies... Daarmee dammen we het virus niet in. Ik was blij toen Steven Van Gucht onlangs op de persconferentie zei: ‘Pas op met een verkoudheid of griepsymptomen, ook dat kan corona zijn.’ Dat had ik nog niemand op tv horen zeggen. En mijn patiënten ook niet. Zij zitten hier vaak met hun mond vol tanden als ik zeg: ‘U bent positief.’ ‘Oei, en ik ben nog bij mijn ouders geweest!’ Niemand lijkt het te zien aankomen.»

HUMO Binnenkort waart ook de griep weer door het land. Hoe herkennen we het verschil?

VAN STEENBERGEN «Da’s heel moeilijk. Als je één symptoom hebt, zoals snot of keelpijn, is de kans klein dat het corona is. Maar dan nog zeg ik tegen mijn patiënten: wees voorzichtig. Zodra je twéé symptomen hebt, zoals keelpijn én vermoeidheid of spierpijn, kun je prijs hebben. We zien steeds meer positieve mensen met weinig klachten.

»Als je morgen opstaat met keelpijn én snot, hoef je nog niet te panikeren, maar dan moet je wél de reflex hebben om thuis te blijven en naar de huisarts te bellen.»

HUMO Een bijkomend probleem, vooral in de steden, is dat veel informatie niet iedereen bereikt.

VAN STEENBERGEN «Ook dat merken wij hier. Ik had vandaag iemand met koorts en spierpijn in de wachtzaal zitten, ondanks de grote verbodsborden: ‘Met koorts of luchtwegenklachten mag je hier niet zijn!’ We moeten actief werken aan sensibilisering. Ook bij hoogopgeleiden is er een gebrek aan inzicht: in alle lagen van de bevolking blijven mensen het als een ver-van-mijn-bed-show zien.»

HUMO Hoe moet het beter?

VAN STEENBERGEN «Naast meer sensibilisering moet de eerste lijn beter ondersteund worden. Die is op dit moment aan het vallen. En vallen wij, dan zakt de rest van het kaartenhuis in mekaar, want dan worden de ziekenhuizen overspoeld. We zouden al veel geholpen zijn met extra verpleegkundigen, maar die groeien helaas niet aan de bomen. Of met minder administratieve rompslomp, zoals tijdens de eerste golf. Je wilt niet weten hoeveel werkgevers een negatieve test eisen vóór een besmette werknemer weer mag komen werken. Maar mensen blijven lang positief, en het is niet de bedoeling dat we iedereen maar blíjven testen tot er een negatief resultaat uit de bus komt. Ik begrijp dat die werkgevers geen enkel risico willen nemen, maar ze baseren zich op verkeerde informatie.»

HUMO Wanneer is iemand niet meer besmettelijk?

VAN STEENBERGEN «Ben je positief, dan duurt het zeven dagen voor je niet meer besmettelijk bent, én je moet minstens drie dagen symptoomvrij zijn. Veel hangt af van hoe ziek de patiënt is geweest: mensen die op intensieve zorgen hebben gelegen, blijven lang besmettelijk. Mensen die thuis konden uitzieken, vormen minder lang een gevaar.»

HUMO Hoe houdt u het vol?

VAN STEENBERGEN «Door samen te werken met mijn collega’s van de groepspraktijk. Tegen elkaar kunnen we ventileren. Iedereen heeft tegenwoordig de mond vol over eenzaamheid, maar als team komen wij hier sterker uit. Het klinkt misschien onbescheiden, maar mensen onderschatten wat voor titanenwerk we verrichten.»

Lees ook: Steven Van Gucht: ‘Het zou me niet verbazen als er voor kerst een klein versoepelinkje af kan’

Hoe beleeft u de tweede golf? Hebt u covid-19 al moeten doorstaan? En ziet u ons in staat de curve om te buigen of moeten er dringend drastischere maatregelen genomen worden? Laat het ons weten!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234