'De eerste ‘Star Wars’-figuurtjes hadden een raket die je kon afvuren. Die kwam in kinderogen terecht en werd al snel afgevoerd: nu zijn het collector’s items.' Beeld Leo Timmers/ HUMO
'De eerste ‘Star Wars’-figuurtjes hadden een raket die je kon afvuren. Die kwam in kinderogen terecht en werd al snel afgevoerd: nu zijn het collector’s items.'Beeld Leo Timmers/ HUMO

op verkenning in speelgoedland:Humo sprak met de rechterhand van de Sint

‘Als op de speelplaats om een stuk speelgoed wordt gevochten, weet ik: snel méér bestellen’

Mijn grootmoeder speelde met gratis regendruppels: zij en haar zussen kozen er elk eentje uit en keken dan welke het eerst tot onder aan het raam racete. Mijn grootvaders speelden met opgeblazen varkensblazen en onontplofte granaten – de duinen lagen er vol mee. Elk cadeau telde dubbel: ze speelden met het speelgoed én met de verpakking. Maar anno 2021 neemt geen kind nog genoegen met regendruppels: elk jaar komt de Sint iets vroeger en krijgen die ettertjes méér hoogtechnologisch spul. ‘Robots worden pas écht cool als je er twee kunt laten vechten.’

Serge Simonart

Om u een idee te geven: op deze planeet leven meer dan een miljard Barbiepoppen. En een triljoen Legosteentjes. En natuurlijk fonkelnieuw Speelgoed Van Het Jaar, zoals de Gotta Go Flamingo, de Nikko Rock CrushR en FIFA 22.

Wat gebeurt er achter de schermen van speelgoedland, en is er nog hoop voor ouders? Humo vroeg het aan de rechterhanden van de Sint: CEO Koen Nolmans van ToyChamp (32 winkels, de enige Vlaamse keten die ook Nederland veroverde), Nele Vekemans van In Den Olifant (een ouderwets degelijke winkel in Antwerpen) en Tom Marechal van Dreamland (47 vestigingen), samen goed voor een eeuw ervaring in de speelgoedsector.

HUMO Waarmee speelde u zelf als kind?

KOEN NOLMANS «Spelen is een cruciaal onderdeel van het ontwikkelingsproces. Lego heeft me daarbij zeker geholpen.»

TOM MARECHAL «Ik speelde ook met Lego, en met G.I. Joe en He-Man. Die stoere jongenspoppen zijn in Europa weggedeemsterd, maar in de Verenigde Staten zijn ze nog heel populair.»

NELE VEKEMANS «Mijn ouders waren hippietypes die al veertig jaar geleden kozen voor duurzaamheid, ze waren antiplastic. Ze voerden speelgoed in uit voormalig Oost-Duitsland omdat het daar nog kwalitatief en ambachtelijk werd vervaardigd. Een plastic Barbiepop was geen optie (lacht). Lego en Playmobil konden nog net. Wij hadden ook rolbankjes van Jukka, daarmee hebben we duizenden uren versleten. Ik heb dat rolbankje nog, het dient nu als opstapje om iets uit een hoge kast te pakken.»

HUMO Zelf heb ik nog gespeeld met bikkels, knikkers en ribbelbuizen die geluid maakten als je ermee zwaaide: voor dat soort primitief speelgoed haalt een modern kind z’n neus op. Toch las ik in een Sinterklaasbrochure: ‘Leuke dobbelstenen voor kinderen die zich vervelen.’

NOLMANS «Een vaak gemaakte fout van inkopers is dat ze enkel willen inzetten op nieuw-nieuw-nieuw, maar omdat er telkens een nieuwe generatie kinderen verschijnt, is heel wat ‘oud’ speelgoed weer nieuw voor hén. Ik was een halve eeuw geleden een grote fan van Lego. Wel, Lego bestaat nog steeds en het zijn nog steeds simpele bouwsteentjes die op elkaar passen. De makers zijn wel zo slim geweest om te diversifiëren en om Legowerelden te creëren, zoals Ninjago.

»Lego heeft een dip gekend omdat ze afdwaalden van hun corebusiness met een kledinglijn, speeljuwelen enzovoort: dat werkte niet. Later hebben ze licenties afgesloten , bijvoorbeeld voor ‘Star Wars’, en dat sloeg in als een bom. Twee sterke merken die samen iets maken wat nog sterker is: dat zie je vaak. Nu gaat van elke zes euro die in Nederland worden besteed aan speelgoed één euro naar Lego, dat is een waanzinnig bedrag.»

MARECHAL «De jojo bestaat letterlijk al duizenden jaren en hij verkoopt nog steeds, maar nu is het een gepimpte jojo met lichtjes en geluid. Toen ik pas bij Dreamland begon te werken, waren Power Rangers en Pokémon heel populair, en nu opnieuw. En mijn zoontje van acht wil nu een goocheldoos, da’s ook van alle tijden, hè. Of, nog simpeler: de botsbal uit rubber, die verkoopt nog steeds heel goed.»

VEKEMANS «Alles komt terug. Een tijdje geleden was de diabolo voor het eerst sinds lang weer populair. Ook knikkers, springtouwen en frisbees blijven verkopen. We merken wel dat die verkoop daalt naarmate meer scholen verbieden om speelgoed mee te brengen. Ook figuurtjes zijn van alle tijden: een eeuw geleden had je tinnen soldaatjes, later kwamen de ridders, figuurtjes die beroepen uitbeelden... Ook Playmobil is daar een vorm van.»

HUMO Het gevoel van een kind dat met grote ogen zijn gezicht tegen de winkelruit drukt, bestaat dat nog?

NOLMANS «Ik heb twintig jaar moeten horen: ‘Winkels? Da’s voorbij, dat zijn dinosaurussen die aan het infuus liggen, het internet is de toekomst!’ Dat is zeker tot op zekere hoogte het geval: Intertoys is mede failliet gegaan omdat de oprichter niets zag in onlineverkoop. Na dat faillissement hebben wij de grootste filialen opgekocht. Sindsdien hebben we landelijke dekking, en ik weet nu heel zeker dat de winkelervaring onvervangbaar is: de emoties van kinderen die na de eerste lockdown terug in de winkel verschenen, waar alles tastbaar is, waren heel bijzonder.»

HUMO Het verschil tussen virtuele seks en echte seks?

NOLMANS «Zoiets. De shop-in-shop is bijvoorbeeld belangrijk: in elk van onze winkels is de Legohoek een apart wereldje met bewegende, verlichte constructies. Da’s een ervaring die je online nooit kunt reproduceren. Wij zien elke dag het bewijs dat kinderen levende wezens zijn die interactie nodig hebben. Ook optredens of bezoeken van aan speelgoed gerelateerde beroemdheden maken bij kinderen veel meer emoties los dan naar een scherm kijken. Het beste bewijs: zelfs Amazon gaat 3.000 winkels openen.»

MARECHAL «Vroeger werden in een speelgoedwinkel alle rekken tot aan het plafond volgestapeld met producten, en dat was het dan. Nu is beleving álles. Daarom was covid voor ons zo’n ramp, want wij moedigen net aan om speelgoed vast te pakken, wat tot een prettige, euforische chaos leidt. Er staan ook overal vitrines – ik noem het aquariums – met bewegende producten erin, zodat kinderen zíén hoe leuk het eindresultaat is. En er zijn demonstraties om het potentieel van nieuw speelgoed te laten zien. Verwondering is cruciaal.»

VEKEMANS «Onze winkel legt zich meer dan de grote ketens toe op ambachtelijk, kwalitatief, ecologisch verantwoord speelgoed. Onze klanten komen generatie na generatie met hun kinderen en kleinkinderen en ze hebben duidelijk een emotionele band met de winkel. Zo had een meisje een olifantje beschilderd in de kleuren van ons logo, compleet met een omkeerbaar winkelbordje ‘open/gesloten’ erbij. En toen we In Den Olifant verhuisden naar de Lombardenstraat, kwamen de ouders ‘hun’ nieuwe winkel echt keuren, terwijl ze verhalen oprakelden over hun kindertijd. Ook wij hebben natuurlijk een website, maar dat ‘blijf overal af’ dat ouders hun kinderen elders bevelen, geldt bij ons niet. Integendeel, overal aankomen en alles betasten is essentieel.»

Nele Vekemans: ‘Bijna alle ouders vinden dat de balans te veel overhelt naar schermen – zowel gamen als Netflix bingen – en zoeken naar tegengif, omdat hun kinderen langzamerhand artrose in hun duimen krijgen.’ Beeld Wim Van Cappellen
Nele Vekemans: ‘Bijna alle ouders vinden dat de balans te veel overhelt naar schermen – zowel gamen als Netflix bingen – en zoeken naar tegengif, omdat hun kinderen langzamerhand artrose in hun duimen krijgen.’Beeld Wim Van Cappellen

SCHETEN & SCHEIKUNDE

HUMO Noem eens succesvol speelgoed dat zo simpel is dat u dacht: waarom ben ik daar zelf niet opgekomen?

NOLMANS «Mr. Potato Head! Die is uitgevonden door één van de oprichters van speelgoedgigant Hasbro: eerst was dat letterlijk een aardappel waarin je stokjes stak als armen en benen. Van de plastic versie zijn miljarden exemplaren verkocht. Ook scheetkussens verkopen nog steeds. Stringz, die draadjes waarmee je tussen je vingers een patroon kunt vormen en doorgeven: dat zijn maar touwtjes, hè. Dat bestaat al meer dan een halve eeuw, maar een paar jaar geleden was het opnieuw een megahype. En slijm: wie had ooit gedacht dat potjes met gekleurde brij een must-have zouden worden? Dat is, denk ik, de mix van wetenschapper willen zijn en de mysterieuze aantrekkingskracht van al wat vies is (lacht).»Vekemans «Wij hebben slijm op siliconenbasis in ons assortiment, da’s duurzamer. En sets om zelf slijm te maken: wij kiezen vaak voor speelgoed waarbij het eindproduct minder belangrijk is dan het leerproces. Nu, het simpelste speelgoed is misschien wel de puzzel. En we hebben tijdens corona gemerkt dat puzzels in al hun vormen aan een opmars bezig zijn, ook hersenbrekers: driedimensionale puzzels uit metaal of hout. Ik merk bij studerende jongeren dat een puzzel vaak dient om tussen twee stresserende bloksessies even tot rust te komen. Ook bordspellen waren het voorbije anderhalf jaar weer heel populair. Bijna alle ouders vinden dat de balans te veel overhelt naar schermen – en dan bedoel ik zowel gamen als Netflix bingen – en zoeken naar tegengif, omdat hun kinderen langzamerhand artrose in hun duimen krijgen (lacht)

HUMO Als ik in brochures blader, valt me de spitstechnologie op, soms voor verrassend lage prijzen.

NOLMANS «Om te beginnen heeft ook in speelgoedland de euro de perceptie veranderd: 200 frank voor een speeltje was vroeger zeer veel geld, maar 5 euro lijkt niks. En zoals televisietoestellen eerst peperduur waren en dan geleidelijk in prijs verlaagden, zo ook technologisch speelgoed. Zeker hobby-grade speelgoed, bijvoorbeeld speelgoedauto’s met een echte verbrandingsmotor. Ik herinner me nog dat de eerste generatie telegeleide autootjes peperduur was, nu is dat zeker niet meer het geval. Nu worden zelfs relatief goedkope drones vermarkt als speelgoed.»

VEKEMANS «‘Duur’ is een relatief gegeven. Wij hebben klanten die indertijd een dure teddybeer van Steiff hebben gekocht, maar de kwaliteit van die beren is zo goed dat ze van generatie op generatie worden doorgegeven, het worden collector’s items. En speelgoed uit hout, zoals een Brio-treinbaan, is sowieso onverslijtbaar.»

NOLMANS «Lego is zeker niet goedkoop, maar als je ziet hoeveel speluren die investering oplevert…»

MARECHAL «Mijn kinderen spelen nu met mijn Lego en Playmobil van vroeger.»

NOLMANS «Plus: speelgoed kan een belegging zijn, op voorwaarde dat je het in mint condition houdt. Voor speciale edities van Lego worden nu fortuinen betaald. Zie ook: speelgoedautootjes met het doosje er nog bij. En zeldzame Pokémons!»

HUMO Ik herinner me dure treinsets van merken zoals Märklin…

NOLMANS «Dat is totaal verdwenen. Er zijn ongetwijfeld excentrieke volwassenen die nog met treintjes spelen, maar kinderen willen ze niet meer. Racebanen verkopen nog wel.»

MARECHAL «Wat racebanen voor hebben op treintjes is dat je die raceauto’s kunt laten crashen, da’s deel van het plezier. Net zoals robots pas écht cool worden als je er twee hebt die je tegen elkaar kunt laten vechten.»

HUMO Ik kreeg scheikundedozen: ik werd geen wetenschapper, maar ik heb een paar keer bijna het ouderlijk huis doen ontploffen, dus het was geen verspild geld.

MARECHAL «De wetgeving omtrent scheikundedozen is sinds uw kindertijd erg verstrengd. Dat geldt ook voor speelgoed waarbij je make-up of parfum maakt of gebruikt, die producten moeten allemaal beantwoorden aan de strikte vereisten voor parfum en make-up voor volwassenen.»

VEKEMANS «Heel wat speelgoed is destructief: het draait om competitie, vechten, afbraak… Speelgoed met een wetenschappelijke inslag spreekt aan omdat het constructief is. De wetenschapsets zijn in opmars door de populariteit van STEM in het onderwijs. Er wordt ook niet meer benadrukt dat chemiedozen ‘voor jongens’ zouden zijn. Je ziet dan ook echt dat meer meisjes wetenschappelijk georiënteerd speelgoed kopen, omdat ze worden aangemoedigd om verder te kijken dan de klassieke, rolbevestigende huis-, tuin- en keukenspelletjes.»

NOLMANS «Ook Lego is constructief: je bouwt iets op, je creëert werelden, dat is misschien wel de voornaamste aantrekkingskracht ervan.»

SMOEL VOL SLAGROOM

HUMO Hoe wordt in speelgoedland een trend geboren? Is er ergens op de wereld één charismatisch en populair kind dat alle andere kinderen rattenvanger-van-Hamelengewijs meetrekt?

NOLMANS «Als dat zo was, zou ik dat kind inhuren (lacht). Ik heb veel ervaring, maar soms is het nattevingerwerk of puur buikgevoel. Op de grote speelgoedbeurzen in Neurenberg, Hong Kong en New York krijg ik soms speelgoed aangeboden waarvan ik denk: is het dát maar? En dan wordt dat toch een rage. In Hong Kong zag ik op zowat alle standen elastiekjes liggen. Dat waren de Rainbow Loom-bandjes, die eerst een trend waren in Thailand en Korea: nu heeft zowat elk meisje op de planeet ze. Ik zag daar toen ook een speelgoedje dat bestond uit drie magnetische ringen, maar da’s uitgedoofd nog voor het was vertrokken.

»De voornaamste drijvende kracht achter trends is nog steeds de speelplaats. Het is onmogelijk vast te stellen waar zoiets begint, maar het volstaat inderdaad dat één populair kind op één speelplaats iets oppikt, en al heel snel dijt het uit als een olievlek. ToyChamp heeft ook 23 winkels in Nederland en daar zien we dat nog duidelijker, want Nederland is héél trendgevoelig: de Loom-bandjes zijn een goed voorbeeld, die poepsimpele gekleurde elastiekjes waren er plots extreem populair.»

MARECHAL «Bij Dreamland was de meest overrompelende trend van de voorbije decennia de Furby, die konden we niet snel genoeg aanslepen. Recenter was de Hatchimal een enorme hype, dat interactieve diertje moest je uitbroeden en voeden.»

HUMO Ik neem aan dat ook in speelgoedland de sociale media de aankopen beïnvloeden? In Amerika verdiende de achtjarige Ryan van ‘Ryan’s Toy Review’ op één jaar tijd 17 miljoen dollar.

NOLMANS «Absoluut. Ook bij ons zijn er jonge influencers die speelgoed aanbevelen op YouTube. De Nederlandse OnneDi, bijvoorbeeld, met haar kanaal ‘Leuk of meuk’: is dit speelgoed leuk of saai? Met zulke influencers organiseren wij meet-and-greets in de winkels. In Genk moesten we de politie inschakelen omdat er zo’n onverwachte toeloop van fans was! OnneDi kwam een L.O.L.-bal van 60 euro promoten, er werden er duizenden van verkocht.

»In België is er Maxim, de jongen die maXimaal heeft ontworpen: hij had moeilijkheden met wiskunde en heeft, amper acht jaar oud, zelf een spel uitgevonden om spelenderwijs de maaltafels te leren. Perfecte, waarheidsgetrouwe slogan: ‘Met maXimaal worden maaltafels kinderspel’.

»De Loom-bandjes werden ook een trend dankzij honderden YouTube-filmpjes waarin te zien was wat je er allemaal mee kunt doen. En er is de trend van het unboxen: filmpjes waarin kinderen nieuw speelgoed uit de doos halen en het beschrijven. Dat simpelweg iets uitpakken een rage zou worden, dat had niemand kunnen voorzien. Het volstaat ook dat één of andere Amerikaanse rapper een zeldzame en dus peperdure Pokémonkaart koopt om de hele semi-uitgedoofde Pokémonrage weer een push te geven.»

MARECHAL «Het gezelschapsspel Pie Face, waarbij je na een fout antwoord slagroom in je gezicht krijgt, was eigenlijk een mislukt product: kort na de lancering was het alweer verdwenen. Plots werd er in alle winkels om gevraagd, en wat bleek: op sociale media had iemand een Pie Face Challenge gelanceerd. Het probleem is dan dat de leveranciers niet op zo’n piek zijn voorbereid, ze moeten koortsachtig producten aanmaken en verschepen. Soms is de hype alweer voorbij als het product hier aankomt. Vroeger waren het de kinderen die met hun ouders op vakantie gingen naar de Verenigde Staten: ze zagen speelgoed dat daar al hot was en lanceerden het dan in ons land.»

HUMO Ik zag dat Bol.com in zijn Sinterklaasbrochure geen prijzen meer vermeldt, is dat om ouders meer te laten uitgeven?

MARECHAL «In België is het wettelijk verplicht om de prijzen te vermelden, maar Bol is een Nederlands bedrijf. Laat ik tactvol zeggen dat hun initiatief controversieel is.»

HUMO De reclame is de buikspreker van het kind. Bestaan impulsaankopen ook bij kinderen?

NOLMANS «Jazeker. Dat noemen wij de zakgeldproducten. Zo’n gadget ligt meestal aan de kassa. Neem de fidgetspinners: da’s niets meer dan een ding dat ronddraait tussen je vingers, maar we hebben er tienduizenden van verkocht. Net zoals de Pop It: als je die rubberen rondjes doorduwt, word je daar zogenaamd rustig van. Meer is het niet, maar plots moest elk kind er eentje hebben, ook kinderen zonder ADHD. Zo’n trend ontploft plots en dooft even snel weer uit.»

MARECHAL «Als ik dan van mijn kinderen hoor dat er om die Pop Its wordt gevochten, dan weet ik: dit ontploft, we moeten er snel méér bestellen. Maar dan komt het moment dat de school het verbiedt of dat de reclamecampagne op televisie stopt, en dan smelt zo’n rage snel weg. Nu wil mijn dochter absoluut een Purse Pet, da’s een pratende handtas.»

HUMO Ik wil er ook één!

MARECHAL «Genoteerd. Benieuwd hoelang die Purse Pets hot blijven.»

NOLMANS «Het strafste vond ik L.O.L., Little Outrageous Littles. Het zijn collectables, figuurtjes waarvan je een hele reeks kunt verzamelen, toegespitst op meisjes. Die plastic poppetjes zitten verpakt in een bal. Om geen enkele reden, behalve dat het uitpakken deel wordt van het spel, en de verpakking deel van de exclusiviteit. In wezen is L.O.L. een Kinder Surprise zonder de chocolade. Ik zag er niet veel in, maar ik werkte al jaren samen met die mensen, dus ik gaf het grootmoedig een kans… Het werd een mega-rage, mede door die trend van unboxen.»

HUMO Ik zag onlangs het puzzelspel Rush Hour, waarin je zowaar aan de file moet ontsnappen. Kan álles een spel worden?

NOLMANS «Hasbro kwam met een nieuw spel: Speak Out, waarbij de spelers een soort tandprothese moeten aandoen, zodat je amper verstaat wat ze zeggen. Wie had ooit gedacht dat onverstaanbaar spreken een spel zou worden? Het reclamefilmpje staat op Youtube, ik vind het hilarisch. Dat filmpje ging viraal en omdat ToyChamp als eerste reageerde, hebben we er duizenden van kunnen verkopen. We belden Hasbro en daar wisten ze niet eens hoe populair dat filmpje was!»

HUMO Zelfs de pop heeft een hele evolutie doorgemaakt: eerst kon ze niets, toen kon ze plassen, nog later huilen en praten… Wat is de volgende stap? Een pop die alle wereldproblemen oplost?

NOLMANS«Misschien is dat iets voor Baby Born, want die verzorgpop viert dit jaar haar jubileum, ze wordt 30.»

VEKEMANS «We merken dat er nu meer poppen komen die eruitzien als jonge meisjes, niet als baby’s.»

MARECHAL «Er zijn nu ook elektronische poppen die zijn geprogrammeerd om te reageren op de manier waarop je ze opvoedt. Die pop heeft een geheugen, ze onthoudt dat ze beleefd en rustig moet zijn – of net niet. Er zijn nu ook poppen met verschillende gelaatsuitdrukkingen, het zijn haast robots.»

HUMO Ik hoor dat de decennialange dominantie van Barbie en haar bimbovriendinnen onderuit is gehaald?

NOLMANS «Barbie heeft een aantal jaar geleden terrein moeten afstaan aan Bratz, die op relatief korte tijd enorm populair werden. Ze zijn op de markt gebracht door een Iraanse immigrant die in de Verenigde Staten werkte als bordenwasser, tot hij een bedrijfje kocht dat op sterven na dood was. Een paar speelgoedontwerpers stapten op bij concurrent Mattel, en die ontwierpen voor hem Bratz: meisjespoppen die een stuk diverser zijn dan Barbie. Die Iraanse immigrant is nu miljardair.

»Sinds de eerste Star Wars-poppetjes is er ook een rage van kleinere figurines, poppetjes van tien à twaalf centimeter.»

HUMO Uit onderzoek blijkt dat zelfs apenmannetjes veel langer met autootjes spelen en apenvrouwtjes veel langer met poppen. Is het onderscheid nog steeds strak: poppen, pony’s en kooksetjes voor de meisjes, en Action Man, auto’s en Transformers voor de jongens? Of is er ook unisex speelgoed?

NOLMANS «Ook in speelgoedland is het traditionele rollenpatroon doorbroken. Er zijn nu genderneutrale spelletjes en er is almaar meer unisex speelgoed. Lego Friends was ooit nadrukkelijk girly, volledig toegespitst op meisjes, maar daar wil Lego nu verandering in brengen. Wij verkopen overigens ook keukentjes aan jongens – er zijn nog steeds meer mannelijke dan vrouwelijke chef-koks.»

VEKEMANS «Op verpakkingen wordt niet meer specifiek vermeld: ‘voor jongens van 10 tot 12 jaar’, en op de foto’s worden zowel jongens als meisjes afgebeeld. Maar in de praktijk merken we dat de stereotypes toch nog vaak worden gevolgd. Al heb ik als meisje toch jaren gespeeld met blokkendozen en met ruwe blokken klei die we bakten en beschilderden.»

MARECHAL «Sinds kort zijn er radiogestuurde autootjes voor meisjes. Aanvankelijk waren die nog roze met glittertjes, maar nu heb je ze ook in stoerdere kleuren. En Nerf bracht recent een meisjeslijn uit van hun wapens met projectielen in kunstschuim.»

HUMO Er is speelgoed dat uit zichzelf niets doet, het kind moet het tot leven wekken. Is dat pedagogisch meer verantwoord dan speelgoed dat vanzelf beweegt en waardoor het kind passief wordt geëntertaind?

VEKEMANS «De muziekdoos speelt uit zichzelf. Maar strikt genomen is dat geen speelgoed. Er zijn robots op batterijen die kunnen wandelen of spreken, maar de bouwdozen waarbij het kind zelf een robot in elkaar moet knutselen zijn nu heel populair.»

MARECHAL «Er is ook speelgoed dat doelbewust is gemaakt om actief opgevolgd te worden: de Tamagotchi moet dagelijks gevoed worden.»

HUMO Tegenwoordig is speelgoed idiotproof en dekken de producenten zich in met handleidingen waarvoor de term duh is uitgevonden: ‘Dit slijm is geen voeding’…

NOLMANS «Er zíjn ooit wel ongelukken gebeurd, bijvoorbeeld omdat peuters plasticine opaten. Daar hebben de fabrikanten snel op ingespeeld: als zo’n kind nu Play-Doh inslikt, gaat het daar niet dood van. Bovendien maken ze die substantie opzettelijk heel zout van smaak, zodat het kind ze meteen weer uitspuwt.

»Speelgoed wordt aangepast nadat er ongelukken zijn gebeurd. Er was ooit een bouwdoos waarvan de balletjes magnetisch waren. Een kind had er zo een aantal ingeslikt en die waren in haar buik aan elkaar geklit, zodat ze niet konden uitgepoept worden. Als op zo’n doos staat ‘minimum 8 jaar’, dan zijn er altijd mensen die denken: ‘Ach, ons klein is een halve ingenieur, ze is nog maar 4 maar ze kan dat zeker aan.’ Néén, die limiet van 8 jaar, daar is over nagedacht!

»Je ziet ook dat zogenaamd onveilig speelgoed later uitgroeit tot een collector’s item. Indertijd werden de eerste Star Wars-poppetjes van het personage Boba Fett gemaakt met een raket op z’n rug die je kon afvuren, net zoals in de film. Maar die raket belandde in ogen en magen, dus bij de volgende reeksen was ze niet meer afvuurbaar. Die eerste generatie is nu veel geld waard.»

Tom Marechal: ‘Soms valt een hype stil als je nét een grote voorraad hebt bijbesteld: die raak je dan aan de straatstenen niet meer kwijt. In onze job moet je ook een beetje helderziend zijn.’ Beeld Wim Van Cappellen
Tom Marechal: ‘Soms valt een hype stil als je nét een grote voorraad hebt bijbesteld: die raak je dan aan de straatstenen niet meer kwijt. In onze job moet je ook een beetje helderziend zijn.’Beeld Wim Van Cappellen

VECHTEN EN CRASHEN

HUMO Toen ik klein was, had je ridderzwaarden en pijl-en-boog en cowboypistolen. De Ninja Turtles zwaaien met vechtstokken en dolken, G.I. Joe met mitrailleurs en raketwerpers. Waarom is speelgoed zo vaak gewelddadig?

NOLMANS «Tja, speelgoed reflecteert de maatschappij. Maar toch vind ik dat er nog genoeg geweldloos speelgoed is. Bijna alle bordspellen, bijvoorbeeld… tenzij iemand niet tegen zijn verlies kan en de tegenspeler op zijn smoel klopt (lacht). De grote merken bieden nu ook bewust ze spellen met een positieve inslag aan. Paw Patrol is een goed voorbeeld, met hondjes die redders zijn. Zie ook: Brandweerman Sam, die allerlei brandjes blust.»

MARECHAL «Er zijn ook heel wat battling games die niet gewelddadig zijn. Je kunt battelen met tollen, bijvoorbeeld, zoals bij Beyblades of Spinner Mad. Of Bakugan, openspattende bollen waaruit monstertjes springen die met elkaar vechten. Bij Hot Wheels zie je dat het spel ontaardt in crashen met een monster dat in de weg staat – dat is altijd leuker dan gewoon racen (grinnikt). Heel wat computergames zijn gebaseerd op competitie en vechten, en we zien dat de grens tussen speelgoed en games aan het vervagen is. Fortnite en Roblox brengen fysiek speelgoed uit met een link naar de digitale game, zoals codes die extra features openen op het scherm.»

VEKEMANS «Wij verkopen geen gewelddadig speelgoed. Wel zwaarden, maar als deel van een ridderkostuum. Speelgoed dat echt militair oogt, waterpistolen die eruitzien als machinegeweren en zo, komt er bij ons niet in. Wij kopen ook geen licentieproducten: Studio 100 en consorten vind je bij ons niet. Vaak gaat van de kostprijs van zo’n product een groot percentage naar de reclame en de licentie. Wij verkiezen dat de productiekost zoveel mogelijk wordt besteed aan het mooi en degelijk en duurzaam maken van het stuk speelgoed. Een spel waarbij de spelers moeten leren om geweld te vermijden en op te lossen, misschien is dat een gat in de markt?»

HUMO Bestaat er in speelgoedland een cel diversiteit? En is er al ecologisch speelgoed? Ik zag een spel waarbij je patisserie kunt maken van afval.

NOLMANS «Jazeker. De Bratz-poppen waren al multi-etnisch. Nu, er wordt vaak gescholden op plastic, maar als ik zie dat Legoblokjes worden doorgegeven van generatie op generatie, dan zijn die toch ook ecologisch verantwoord?»

VEKEMANS «Wij verkopen nu al wagentjes met zelf te bouwen zonnepaneeltjes erop. Als die dan na een paar uur in de zon beginnen te rijden, dan heeft dat iets magisch, en het illustreert het principe van zonne-energie beter dan een droge uitleg. We merken ook een toenemende vraag naar poppen met een andere huidskleur dan wit: kinderen willen een pop waarin ze zichzelf herkennen. Toen een leverancier ons als etalagemateriaal enkel blanke poppen had bezorgd, hebben we daar veel opmerkingen over gekregen, wellicht ook omdat mensen tegenwoordig bewuster en mondiger zijn dan pakweg tien jaar geleden.»

HUMO U kent het fenomeen KGOY: kids are getting older younger. Onze jongen is nu 11 en ik merk dat de strijd gestreden is: nu hij 25 uur per dag gamet, moeten we met ouderwets speelgoed uit hout niet meer afkomen. Is de Sint daarvan op de hoogte?

VEKEMANS «De Sint weet dat dat niet helemáál het geval is: vanaf 12 jaar merken we dat strategische bordspellen nog populair zijn, zoals Catan, dat pubers en volwassenen samen kunnen spelen. Ook de smartgames zijn populair, denkspelletjes die bedacht zijn door een Belgische fabrikant.»

HUMO Faalt de Sint soms? Is er ooit een ramp gebeurd waar u nu om kunt lachen? Een leverancier die speelgoed leverde op 7 december, de dag ná Sinterklaas?

NOLMANS «De Sint is onfeilbaar, maar zijn medewerkers hebben soms een offday. Lang geleden hadden we een enorme container op afstand bedienbare werfvoertuigen besteld: bulldozers, hefkranen, vrachtwagens… Toen die lading arriveerde, bleek geen enkele wagen te werken. In China hebben we ook Digiblast gekocht, een concurrent van Nintendo. We hadden een enorme campagne opgezet, maar bij levering werkte vrijwel geen enkel item naar behoren. Wij zijn in zo’n geval het eerste aanspreekpunt, en probeer dan maar eens aan de kinderen en hun ouders duidelijk te maken dat ook wij gedupeerden zijn.»

MARECHAL «Soms valt een hype stil als je nét een grote voorraad hebt bijbesteld. Dat was zo bij de Loom-bandjes: die raak je dan aan de straatstenen niet meer kwijt. In onze job moet je ook een beetje helderziend zijn en risico’s nemen.»

HUMO Meneer Nolmans, u bent met 56 jaar de oudste van dit panel. Bent u kind gebleven?

NOLMANS «Ik denk niet dat je deze job goed kunt uitoefenen zonder kind te blijven. Ik schaam me daar dus niet voor en ik beklaag het me evenmin (lacht)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234