Altijd prijs met Barbara Sarafian: 'Ik ben zelfs geen milf meer'

Dat Barbara Sarafian goddelijk acteert, beeldschoon is en altijd even eigenzinnig haar weg baant, weten we. Maar dat ze ook uitblinkt in understatements is nieuw.

'Iedereen rommelt maar aan op relatiegebied. Ik hou daar niet van: dit is mijn eerste en mijn laatste huwelijk'

Oké, Barbara Sarafian is wel wat gewend. Ze leeft al 48 jaar vol vuur, tot op het bot. En zo zet ze in ‘Vincent’ ook Marianne neer, een moeder in een benarde situatie.

Barbara Sarafian «Hoe ellendig haar situatie ook is, ik speel haar niet als een slachtoffer, of als een gedesillusioneerde vrouw met een onsexy bestaan. Ik zie in elke moeder een klein meisje met een droom die ze nog steeds wil verwezenlijken.»

HUMO Was die prijs in Locarno voor jou een beetje een droom die waar werd?

Sarafian «Ja, de Italianen – Zwitserse Italianen in dit geval – en ik: dat is wel een mooi verhaal. De voorzitter van de jury vergeleek me – net als na ‘Aanrijding in Moscou’, Van Rompaeys vorige film – met Anna Magniani uit Pasolini’s ‘Mamma Roma’. Hij had het over ‘de hardvochtigheid van een moeder die haar welp beschermt en wil redden’. Italianen hebben veel voeling met la mamma – ik kan ervan meespreken, ik heb een kind met een Italiaan. Die vurigheid waarmee je je nest bewaakt, herken ik: niemand komt met zijn fikken aan mijn kind!»

HUMO Je vindt jezelf een goeie moeder.

Sarafian «Ik bén een goeie moeder (lacht). Heel zorgzaam. Ik sta op en denk aan mijn kind: ik wil mijn zoon veilig weten.»

HUMO Is dat omdat jij je als kind niet altijd geborgen hebt gevoeld?

Sarafian «Ik heb ook een moeder gehad die mij met hand en tand verdedigde. Dat besef ik meer en meer.»

HUMO Je moeder schilderde, en je hebt me ooit verteld dat jullie discussies hadden over Marcel Duchamp: over hoe die van een urinoir kunst maakte en dat zij in navolging van hem de borden omgekeerd op tafel zette.

Sarafian «Ze was niet conventioneel, dat is waar, maar als ik haar nodig had, kon ik bellen en liet ze meteen alles vallen. Ze zei nooit: ‘Mijn werk wacht.’ Ze richtte haar leven zo in dat ze meteen kon ingrijpen als haar kinderen in gevaar waren – wat ook weer niet traditioneel is. Ook dáár kreeg ze in elk geval kritiek op: een kind moet zich toch ook alleen kunnen redden? Maar zij was net als ik een wolvin. Ik denk nog vaak: ‘Even mijn moeder bellen.’ Om daarna te beseffen dat ze er niet meer is.»

HUMO Gelukkig weet je jezelf op veel fronten geborgen: je speelt in Vlaamse topseries, bent te zien in Engeland, hebt nu een prijs in je kast staan en bent tijdens het Filmfestival van Oostende – heel romantisch – in het openbaar ten huwelijk gevraagd.

Sarafian «Ja, dat huwelijksaanzoek. Je weet toch dat ik toen ook wel een beetje boos was op mijn destijds nog toekomstige (Yves De Moor, red.)? Omdat hij op een podium – mijn wereld – zijn stempel zette. Terwijl ik hem nog zo had gezegd: ‘Don’t go on my stage.’ Hou die werelden gescheiden. Mijn tranen waren er van ontroering, maar ook van woede: ‘Wat doe je nu! Ik sta hier te bloot en te kwetsbaar! Ik wil dit niet.’ We hebben daar nog veel over gepraat, hoor. Maar hij zegt: ‘Sorry, maar dat is wie ik ben.’ Hij heeft natuurlijk het recht zichzelf te zijn.»

'Mijn man dekt de tafel met gesteven servetten en zorgt voor verse bloemen: ik krijg dat niet uitgelegd aan mijn vriendinnen'

HUMO Hoe is hij dan?

Sarafian «Hij is iemand die graag op een podium staat. Hij houdt van publiek omdat hij een ondernemer en een marketeer is. Het is zijn job om iets met succes in een markt van mensen te zetten. Hij kan ook heel goed met sociale media werken. Iedereen komt hem raad vragen over hoe ze hun project het best aan de man kunnen brengen op die platformen. Hij heeft ook eens een foto van ons op Facebook gezet. Dat ik daar niet blij mee was, heeft hij geweten hoor. (Schudt haar hoofd) Weet je dat hij mij eerst ten huwelijk wou vragen op Tomorrowland? ‘Snap je dan niet dat je met zo’n idioot spel mijn marktwaarde juist naar beneden haalt,’ heb ik toen geroepen. Waarop hij riep: ‘Ik wil gewoon aan iedereen tonen dat jij het waard bent om graag gezien te worden, verdomme!’ Ja, dan kun je natuurlijk niet meer lelijk reageren.

»Ik vond het natuurlijk ook wel een eer dat hij dat allemaal voor mij had gedaan. Ik dacht ook: ‘Dit is een signaal voor vrouwen boven de 45: wanhoop niet!’ Het kán. Niemand moet je zeggen dat je te dít of te dát bent.’ Ik hoor geregeld dingen over mezelf die echt niet leuk zijn – een taxichauffeur die zegt: ‘Nou, zo zonder make-up ben je ook niet alles, hè?’ Waar haalt die man het recht vandaan! En toch is het elke keer weer een oefening om dat te laten voor wat het is, en de frustratie die zo’n man op mij projecteert, voor zijn rekening te laten.

»Yves heeft geen greintje frustratie of negativiteit in zich. Hij loopt constant te neuriën, is zo monter dat ik soms denk: ‘Dat zo’n positieve man op mij valt.’ Nu, ik weet hoe ik het gedaan heb. Heel strategisch. Ik heb veel geluisterd en gezwegen, heb hem laten praten over zijn leven. Moederlijk, maar niet onsexy. Hij had dat nodig, iemand die hem begreep, en ik ben nogal een begrijper – iets wat niet altijd in mijn voordeel speelt, want als je daar te ver in gaat, ben je voor je het weet jezelf helemaal kwijt.»

HUMO Maar dat heb je dit keer kunnen voorkomen.

Sarafian «Ja, door er tijd overheen te laten gaan. Het was rustig in het begin – zonder erotische spanning, zonder dromen. Ik was gewoon graag bij hem.»

HUMO Hij is geen ‘desperado’, zoals je de mannen noemde die je vroeger vaak op sleeptouw namen, avontuurlijke types met zotte ideeën en de zon in hun ogen.

Sarafian (lacht) «Ik weet wat je bedoelt. Maar neen, Yves is heel nuchter en pragmatisch, iemand die wel romantisch is, maar ook heel goed nadenkt over hoe hij zijn romantische ideeën in de praktijk kan omzetten.»

'Als ik nu nog eens zo'n desperado tegenkom in wiens ogen ik de zon zie, zeg ik: 'Nice! En maak nu dat je weg bent!''

HUMO In die desperado’s herkende je wel iets dat je aantrok. Gebeurt dat nu niet meer?

Sarafian «Jawel, maar ik laat ze niet meer binnen. Ik heb veel geprobeerd, veel gevoeld, veel gehuild en veel gelachen met mezelf, en gedacht: ‘Barbara, nu doe je het wéér!’ En dan heb ik de patronen in mijn gedrag geanalyseerd, om daarna nooit meer in dezelfde val te trappen. Als ik nu in iemands ogen kijk en daar de zon in zie, zeg ik: ‘Nice! En maak nu dat je weg bent!’ Dat ik dat kan is één van de voordelen van het ouder worden.»

HUMO Mis je de opwinding die je bij de desperado’s voelde, dan niet?

Sarafian «Dat is de valkuil, hè, dat je denkt dat gewone square people jou niet kunnen vatten. Maar als Yves iets niet begrijpt, zeg ik gewoon: ‘Oké, dan zal ik het even uitleggen.’ Hij is een heel clevere gast en heeft niet veel nodig om me te kunnen lezen. Heeft ook veel over zichzelf nagedacht, kent zichzelf, wat heel prettig is.»


De paprikacode

HUMO Op jullie huwelijksfeest openden jullie de dans op ‘Magic’ van Olivia Newton-John.

Sarafian (zingt) «‘Have to believe we are magic…’ Jaaaaa, we zijn romantisch. Maar níét onnozel. Ik blijf zelfstandig en onafhankelijk. Vroeger raakte ik soms verblind door mijn verlangen naar geborgenheid. Ik dacht dan dat iemand die een gesetteld leven leidde, alles beter wist. En dan ging ik mee cocoonen. Tegen Yves heb ik meteen gezegd: ‘Ik ga niet in jouw cocon kruipen.’ Ik doe dat nooit meer, want het ontploft altijd. Je verwacht dan veel te veel. Het romantische idee achter die cocon is namelijk: jij beschermt mij, ik bescherm jou, en samen hebben we het zo leuk dat niemand ons iets kan maken. Maar dat duurt niet lang. Voor je het weet sta je tegenover elkaar met onuitgesproken beloftes die niet zijn nagekomen, en alle verwijten van dien. ‘Jij was toch mijn redder!’ ‘Ja, maar jij zou toch…’

'Ik zie in elke moeder een klein meisje met een droom die ze nog steeds wil verwezenlijken'

»Ken je de driehoek van Karpman? Die vat de psychologische spelletjes samen die mensen onbewust met elkaar spelen. Ik teken ’m voor iedereen... Je hebt drie rollen, die van slachtoffer, redder en aanklager, en iedereen verandert constant van rol. ‘Omdat jij mij niet redt, klaag ik jou aan,’ zegt het slachtoffer. ‘Maar,’ zegt de ander dan, ‘ík ben het slachtoffer, want jij wou niet voor mij zorgen. Dus ik klaag jou aan.’ Vroeger had ik de neiging om heel ver te gaan in dat zorgende, om de cocon toch maar heel te houden. Maar ik vergat voor mezelf te zorgen, en op den duur was er van dat ‘zelf’ nauwelijks iets over. Nu heb ik geleerd mijn eigen winkel goed te bewaken. Zodra ik de Karpman-mechanismen herken, ben ik weg.»

HUMO In plaats van – zoals je vroeger deed – te blijven zitten en je af te vragen: ‘Waarom doen mannen geen moeite voor mij? Waarom kan ik ze niet houden?’

Sarafian «Typisch de kwetsbaarheid van iemand die per se graag gezien wil worden. Het wordt een obsessie: ‘Zie dan toch ’ns hoe goed ik ben! Zie hoe mooi ik ben, en hoe trouw...’ Maar als iemand dat níét ziet, en niet in staat is om bij me te blijven, dan ligt daar één of ander probleem aan ten grondslag, en dat probleem moet hij zelf maar oplossen.»

HUMO Yves en jij zijn zo compatibel, zei je vorige keer, omdat jij vrij mannelijk bent en hij vrij vrouwelijk.

Sarafian (toont haar gsm-hoes, in de vorm van een boksbeugel) «Die heeft Yves me cadeau gedaan. Dat zegt genoeg, hè: ik ben de fighter.»

HUMO En Yves voelt zich daardoor niet bedreigd in zijn mannelijkheid?

Sarafian «Integendeel. De eerste keer dat ik dat in een interview had laten vallen, zei hij: ‘Dat is eigenlijk wel waar, hè.’ ‘Wat dacht je,’ zei ik: ‘Je staat alweer neuriënd de lakens te wassen.’ Ik krijg dat niet uitgelegd aan mijn vriendinnen, maar hij dekt de tafel met gesteven servetten, en zorgt voor verse bloemen terwijl er ondertussen iets heerlijks staat te geuren in de oven.»

HUMO Met Yves gaat alles vanzelf goed.

Sarafian «Ben je gek? Dingen gaan nooit vanzelf goed. Je moet elke dag praten: ‘Zal ik jou nu even optillen? Oké!’ ‘O, dat kan ik niet. Wil jij nu even overnemen?’

»En wat ook heel belangrijk is: soms moet je de moeite nemen om even helemaal niet te praten. Gewoon denken: ‘Dit is wel een gespreksonderwerp, maar niet voor nu.’ Om dan 48 uur later tot de conclusie te komen: ‘Ik wou van alles zeggen, maar het doet er eigenlijk niet toe.’ En dan ga je over tot de orde van de dag, die veel interessanter is dan ons ego.»

HUMO Jullie ego’s botsen soms.

Sarafian «Ja, maar daarvoor hebben we de paprikacode.»

HUMO Huh?

Sarafian «Kijk, mijn man is dus heel zorgzaam. Hij zou mij nog het liefst van al alles uit handen nemen. Ik waarschuw hem daar geregeld voor: ‘Denk ook even aan jezelf hè.’ Maar goed. We waren eens samen een diner voor vrienden aan het voorbereiden en ik vroeg: ‘Wat kan ik doen?’ Maar hij stormde van de pannen naar de koelkast en zei alleen maar: ‘Pas op! Pas op!’ Tot ik me zo overbodig voelde dat ik kwaad werd en heel venijnig zei: ‘Hoe ben jij nu een paprika aan het snijden?’ We keken elkaar aan, beseften allebei dat we fout bezig waren en hebben gezegd: ‘Dit wordt de paprikacode.’ En nu letten we erop dat elk zijn deel doet, en als er één over de ander zijn grens gaat, zegt die nu: ‘Paprika!’»


Dubbel en dwars

HUMO ‘Mijn moeder en mijn stiefvader,’ zei je ooit, ‘leefden op een bepaalde manier heel erg naast elkaar, maar ook in harmonie.’

Sarafian «Klopt, en dat is wat bij mij nu ook begint te lukken. Yves lijkt erg op mijn stief-vader: graag voor iemand koken, kaarsjes zetten, lopen zingen.»

HUMO Terwijl de desperado’s meer weg hebben van je biologische vader.

Sarafian «Dat zou kunnen. Het gefladder, de zucht naar avontuur. Zo is de vader van mijn zoon. Met hem heb ik in Miami gewoond. Hij had ook de zon in zijn ogen, en een drang naar avontuur.

'Ik ben zelfs geen milf meer'

»Weet je, ik heb mijn ouders vroeger zo vaak horen zeggen: ‘Wat zitten we hier te doen? We moeten de wijde wereld in trekken, de zon opzoeken.’ Mijn vader heeft dat ook gedaan. Hij was iemand die heel veel mediteerde, omdat hij zich van zijn ego wilde ontdoen. Daardoor heeft hij veel mensen gekwetst, want als je geen ego hebt, kun je je kinderen en je vrouw niet beschermen. Maar hij wou dus per se egoloos door het leven gaan, tot hij zou verpulveren, en dat is ook gebeurd. Hij is in het niets verdwenen.»

HUMO Alain de Botton zegt: ‘We denken dat we in de liefde geluk zoeken, maar waar we in werkelijkheid op uit zijn, is vertrouwdheid. We zoeken naar relaties die gevoelens oproepen die we kennen uit de tijd dat er voor het eerst van ons gehouden werd. Meestal zijn dat niet alleen tedere en zorgzame gevoelens: soms houden ouders wel van een kind, maar zijn ze toch afstandelijk of emotioneel afwezig. Je valt dan op een gelijkaardig iemand om het scenario van je jeugd opnieuw te beleven, maar er nu een happy end aan te breien en van de afstandelijke liefde een aanwezige te maken.’

Sarafian «Precies, maar dat lukt natuurlijk niet. Onberekenbaarheid is een persoonskenmerk dat je niet zomaar verandert. Ergens wist ik dat ook wel. Ik denk dat ik geen enkele desperado tot het einde van mijn dagen bij mij zag blijven. Maar toch proberen, hè (lacht).

»Ik heb nu een goeie band met de vader van mijn zoon. Ik laat me niet meer raken door de angsten en frustraties die hij op mij projecteert, en zeg eerlijk tegen hem: ‘Ik ben er trots op dat ik met jou een kind heb.’ En nu is hij gerustgesteld en veel vriendelijker.»

HUMO Je hebt er dus toch een soort van happy end aan gebreid.

Sarafian «Dat is altijd mijn doel geweest.»

HUMO En hoe zit het met je geheime verlangen naar normaliteit?

Sarafian «Dat is voorbij. Míjn normaliteit is wat ik heb meegekregen. Want: wat is normaal? Wat is bij de groep horen? Wanneer ben je veilig? Ik functioneer nu in een groep omdat ik me heb verzoend met wie ik ben. No way dat ik mijn roots ooit nog verloochen. De groep heeft alleen maar gelijk omdat-ie groot is. Het is puur een kwestie van aantal. En doordat ik in de minderheid was, voelde ik me zwakker en geviseerd. Kennelijk roep ik ook iets op bij mensen: als er op de luchthaven iemand zijn koffer moet opendoen, dan ben ik het. Ik denk dat mijn dwarsigheid op mijn gezicht staat te lezen.

»Mijn zoon heeft dat contraire ook. Die is ooit naar zijn leraar gestapt om te zeggen: ‘Niet goed geslapen vannacht? De les trok op niet veel, hè?’ Ik hem meteen gezegd: ‘Doe zo’n dingen niet, Julian.’ Maar hij kan niet anders. Zoals ik, dus. Ik heb thuis geleerd om alles in vraag te stellen. Ik heb lak aan alles. Inspireer ik je? Des te beter. Stoot ik je af? Vind je me arrogant? Jaag ik je angst aan? So be it.

»Weet je waar ik bang voor ben? Voor bange mensen. Kijk daarvoor uit. Ze zeggen niet voor niets dat de pesters op scholen en in kantoren meestal de bangste mensen zijn.»

HUMO Waren je ouders trots?

Sarafian «Dat waren ze al van bij mijn geboorte. Dat hoor je toch aan de naam die ik gekregen heb: Barbara Prajna Chloé. Daarmee zeg je toch: ‘Girl, laat van je horen!’»

HUMO Jammer dat ze je deze prijs niet hebben zien winnen.

Sarafian «Welneen. Het was al goed genoeg, denk ik.»

HUMO Nog even terug naar Yves. Hij heeft twee dochters uit een vorige relatie.

Sarafian «Op mijn leeftijd kan dat bijna niet anders. Ik ben geen cougar, hè. Ik ga niets beginnen met een 25-jarige, zoals Madonna. Maar ik snap waar je naartoe wil. In mijn vorige Humo-interview heb ik gezegd: ‘Mensen gaan te snel uit elkaar. Ga eventueel even ergens poepen, maar kom dan weer terug bij je gezin.’ Ik vind het jammer dat ik Yves niet vroeger heb ontmoet. En ik vind het vreselijk dat mijn gezin uit elkaar is gevallen. Tot op vandaag. Iedereen rommelt maar aan op relatiegebied. Ik hou daar niet van: dit is mijn eerste én mijn laatste huwelijk.»

'De druk op oudere actrices is enórm'

HUMO Ik ben echt blij dat het zo goed met je gaat.

Sarafian «Maar de kern van mijn bestaan is nog hetzelfde, hoor. Ik ben nog steeds waakzaam, heb er niet altijd vertrouwen in als ik in een groep kom.»

HUMO Maar je hebt toch een soort oervertrouwen in de dingen? Je gaat er altijd van uit dat alles goed komt. Zelfs in de tien jaar dat we niks van je hoorden, ben je nooit in paniek geweest.

Sarafian «Mja, maar dat is nu anders. Ik kan niet goed opboksen tegen de massa die denkt dat je minder aantrekkelijk bent als je ouder wordt. In de filmbusiness is die druk enórm. Nu, ik ben ook niet zo’n kalf dat dan zegt: ‘En nu ga ik ervoor zorgen dat ik er ondanks mijn leeftijd toch in slaag om iedereen te pleasen. Nee. Ik daag dat uit: in ‘Vincent’ speel ik bijna zonder make-up, in keihard licht.»

HUMO Je vraagt niet om mooi belicht te worden?

Sarafian «Nee, Isabelle Hupert doet dat wel, hè. Bij elke scène vraagt ze eerst een spiegel om het licht op haar gezicht te checken. Charlotte Rampling heeft net nog gezegd dat het tien jaar duurt om de reactie van de buitenwereld op je veranderde uiterlijk te verwerken. Ze heeft gelijk. Dat vraagt tijd. Ik ben zelfs geen milf meer. Er zijn veel dingen waar ik overheen ben, maar dat is er niet één van.

»Tegen Yves heb ik gezegd: Als wij ouder worden, en je blijkt op jongere vrouwen te gaan vallen: ‘Go ahead!’ Wil je mij zien? Ga dan de trap op. Ik blijf hierboven zitten. Dan kun je bij mij komen klagen en zagen en zijn wie je wil zijn. Ik blijf daarboven ook gewoon wie ik ben.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234