'Amateurs': Marieke Dilles bakt én breekt potten

Actrice Marieke Dilles (28), Griet Delvo uit het onvolprezen ‘Amateurs’, amateurt sinds kort ook in het ware leven. Speciaal voor Humo is ze weggerend uit haar cursus analoge fotografie aan de Academie van Antwerpen.

Marieke Dilles «Mijn haren gaan recht overeind staan als ik in Humo lees dat Ariane van Vliet wegens te oud niet gecast wordt voor de rol van love interest van Koen De Graeve, die in het echt nota bene haar man is! Dan komt er een kleine feministe in mij naar boven die vindt dat Ariane die rol wél moet spelen en die zich rot ergert aan het feit dat vrouwen het alleen maar kunnen maken in de politiek als ze ‘ballen hebben’ of ‘hun mannetje staan’.

»Ik ben thuis sekseloos opgevoed. Er werd geen onderscheid gemaakt tussen mij en mijn zus en mijn broer. Dat maakt dat ik me niet snel in een typisch ‘vrouwelijke’ of onderdanige rol laat duwen.

HUMO Je amateurt sinds kort ook in het ware leven. Speciaal voor ons ben je weggerend uit je cursus analoge fotografie aan de Academie van Antwerpen, waar je wekelijks druk in de weer bent met wegwerpcamera’s.

Dilles «Dat komt omdat ik tijdens ‘Amateurs’ gemerkt heb hoe leuk het is om iets nieuws te leren – ik had voor de rol van Griet leren pottenbakken. Mijn eigen voorstel: ik vond dat Griet, die niet bij het amateurgezelschap speelt, wel érgens een amateur in moest zijn.»

HUMO Het is kennelijk niet voor niets dat je eigenlijk een opleiding filmregie wou doen?

Dilles «Nee. Ik ben naar alle opendeurdagen geweest, maar filmscholen zijn, vanwege het ateliergeld en de pellicule die je nodig hebt, allemaal peperduur. Wij konden dat gewoon niet betalen.

»Op het laatste moment heb ik me op het Herman Teirlinck Instituut ingeschreven, niet voor de acteursopleiding maar voor Woord: daar leerde je ook interviewen, schrijven, documentaires maken én radio maken. Mijn vader heeft lange tijd een reggaeprogramma gepresenteerd op Radio Stad, als hobby. Dat fascineerde me mateloos: ik luisterde graag naar oude opnames en probeerde met mijn cassetterecorder ook radio te maken – samen met mijn broer en zus, die onder lichte dwang moesten meewerken. Mijn vader is germanist, en ik vond het tijdens mijn programmaatjes ook belangrijk om even mooi te spreken als hij.»

HUMO Je droomde dus eigenlijk meer van een leven achter de schermen.

Dilles «Nee, dat nu ook weer niet. Op familiefeesten was ik altijd de eerste om me te verkleden, toneelstukjes in elkaar te zetten en iedereen te overtuigen om mee te spelen, en op school deed ik mee aan alle mogelijke theater- en filmprojecten.

»Weet je wat het was? De onzekerheid die me in het dagelijkse leven hinderde, gleed op het podium van me af. Ik was wel heel uitbundig en luidruchtig, maar ik vond het moeilijk om echt te laten zien wie ik was en wat ik voelde. Ik durfde nooit kwaad te zijn of mijn verdriet te tonen, allemaal uit angst: bang om afgewezen te worden. Verliefdheden vond ik ook heel moeilijk, uit angst dat het zou mislopen.

»Op de lagere school kreeg ik het almaar moeilijker: ik werd verlegener en geslotener en kreeg steeds meer nood aan expressie. Daarom heb ik me op mijn twaalfde ingeschreven voor theaterlessen. Ik merkte meteen dat ik op het podium wél kwaad en verdrietig kon zijn – in extreme mate zelfs. Het feit dat iemand me de toestemming gaf, voelde heel veilig aan. Ik durfde mijn gevoelens toe te laten omdat ik wist dat het weer zou stoppen als de regisseur teken gaf. Enorm bevrijdend.»

HUMO En daarna durfde je het in het echte leven ook.

Dilles «Nee, dat is eigenlijk pas de laatste twee jaar gekomen. En omdat ik dat nog niet gewoon ben, doe ik dan soms heel puberaal. Ik reageer soms veel te heftig, omdat ik nog steeds niet goed aanvoel hoe het moet.»

Naar de kern

HUMO Je zei daarnet al dat je heel uitbundig was.

Dilles «Ja, maar dat was ook uit onbehouwenheid,het drukte nooit uit hoe ik me echt voelde.

»Ik denk dat het mijn overlevingsmechanisme was. Mijn ouders gingen uit elkaar toen ik op de lagere school zat, en een scheiding is zó heftig. Eigenlijk is het vooral de periode na de scheiding die een stempel drukt op je leven en je visie, vind ik. Het was heel beangstigend om mijn ouders te zien zoeken, twijfelen en verdriet hebben. Ik vond het ook wel fijn dat mijn moeder me serieus nam, dat ze me eerlijk vertelde hoeveel pijn ze had. Die gesprekken hebben ervoor gezorgd dat ik een bijzondere band heb met haar, en met mijn vader ook, maar soms denk ik: ‘Was het allemaal niet te heftig voor een kind?’ Op zo’n momenten wordt je overlevingsmechanisme geactiveerd: je gaat niet zelf ook nog eens je verdriet en angsten tonen, ook al wordt er constant gevraagd hoe het met je gaat.

»Ik maak nu om me heen zo veel scheidingen mee, en ik zie het elke keer weer: kinderen houden zich zó sterk, te sterk, eigenlijk. Iemand zei me onlangs iets wat heel hard binnenkwam: als je ziet dat de liefde tussen je ouders overgaat, ga je als kind onbewust denken dat hetzelfde kan gebeuren tussen jou en je ouders. Dat de liefde stopt en ze jou in de steek laten. Het is logisch dat dat gevolgen heeft voor hoe je daarna vriendschapsrelaties of liefdesrelaties aangaat.»

HUMO Was je als kind bezig met te voorkomen dat je ouders de draad met jou zouden doorknippen?

Dilles «Ja. Als ik er nu op terugkijk, dacht ik volgens mij constant: ‘Ik moet een goed kind zijn, alles perfect doen, om ze geen reden te geven mij in de steek te laten.’

»Als je kinderen van scheidende ouders vraagt of ze eens met een psycholoog willen praten, zeggen de meesten waarschijnlijk: ‘Nee, hoor, met mij gaat het goed. Je hoeft je over mij geen zorgen te maken.’ Terwijl ze daar misschien veel aan zouden hebben en het problemen zou kunnen voorkomen – die gaan zich vaak pas manifesteren op een moment dat ze zich niet meer sterk moeten houden.

»Ik denk sowieso dat naar een therapeut gaan in België nog altijd onvoldoende ingeburgerd is. Ik ga zelf zo’n twee keer per jaar. Ik vind het heel fijn om af en toe eens twee uur lang dingen op een rijtje te zetten waar ik zelf niet helemaal raad mee weet. Daar hoef je niet eens grote problemen voor te hebben.»

HUMO Veel mensen denken: dat praten doe ik wel met een goeie vriendin.

Dilles «Ja, maar die zal meestal luisteren en raad geven vanuit haar eigen ervaringen en de waarheden die zij daaruit gedestilleerd heeft. Of ze begint te vertellen over iets gelijkaardigs dat zij ooit heeft meegemaakt. Terwijl jij gewoon wil dat iemand luistert, en vanuit jouw standpunt méékijkt. Een therapeut doet dat en daardoor ga je veel sneller inzien waar de kern van het probleem zit.

»Weet je, sommige mensen gaan naarmate ze ouder worden steeds nauwer denken en maken hun wereld heel klein. Anderen blijven zichzelf in vraag stellen, blijven de dingen waar ze tegenaan lopen aanpakken, en blijven veranderen. Ze aanvaarden zichzelf wel, maar denken nooit: ‘Zo ben ik nu eenmaal, punt.’ Op die manier zou ik oud willen worden.»

HUMO Je stelt hoge eisen aan jezelf, maar waar zoek je houvast op die moeilijke weg?

Dilles «Ik denk dat ik dat lang heb gezocht in ‘dingen kunnen’ – heel hard studeren op school, bijvoorbeeld. Ik kon moeilijk naar een examen gaan met de gedachte: ‘Met wat ik nu geleerd heb, zal ik wel 60 procent halen.’ Ik denk dat ik een enorme strever was. Ik hield me vast aan mijn ratio, aan weten. Dat is het. Voor ik naar het Herman Teirlinck Insituut ging, heb ik ook overwogen om te gaan studeren aan de universiteit, maar het is goed dat ik dat niet heb gedaan. Ik zou vastgelopen zijn in mijn ratio. Ik probeer nu bewust meer volgens mijn gevoel te leven. Met die opleiding fotografie heb ik weer de neiging om alles in boeken op te zoeken en alles te willen weten, maar ik probeer er mezelf toe te dwingen de lessen zo intuïtief mogelijk te volgen en niet per se heel goed te willen zijn.»

HUMO Op het Herman Teirlinck Instituut was je zo goed dat Frank Van Passel je nog vóór je eindexamen van school plukte voor de rol van Helena De Keyser in ‘De smaak van De Keyser’. Je kreeg voor die vertolking een Fipa D’or.

Dilles «Heel fijn, ja. Ik vind Frank een topregisseur. Ik ben heel blij dat ik opnieuw met hem mocht samenwerken voor ‘Amateurs’.»

HUMO Maar na zo’n flitsende start vallen de dingen die erna komen misschien makkelijk tegen?

Dilles «Ja, dat was best moeilijk.

»Als kind zat ik uren op mijn kamer met van alles te experimenteren. Mijn ouders vonden – en daar ben ik hen nog steeds dankbaar voor – dat we geen vijf hobby’s moesten hebben, maar dat een kind zich moest kunnen vervelen. Vanuit die verveling komt veel creativiteit voort. Ik tekende, schilderde, spoot graffiti en kon alles snel redelijk goed, maar geen van die dingen heb ik echt ontwikkeld. Ik teken nu nog precies zoals toen. Ik ben heel bang geweest dat dat bij spelen ook zo zou zijn, dat ik één ding zou maken dat mensen heel goed vonden, en dat het daarna zou ophouden.»

HUMO Maar daarna vroegen ze je voor ‘De vijfhoek’ en voor ‘Vermist’. Ben je nu gerust?

Dilles «Nee. Ik heb soms de indruk dat je een acteercarrière niet echt kunt ‘opbouwen’. Je kunt opeens drie jaar zonder werk zitten. Ook al word ik steeds weer gevraagd en krijg ik complimenten, dat heeft allemaal niet zo veel invloed op wat ik van mezelf vind. Net zoals kritiek mij niet raakt als ik van mezelf vind dat ik iets heel goed heb gedaan, trouwens. Alleen valt dat laatste niet zo vaak voor.»

HUMO Waar ben je wél heel trots op?

Dilles «Op ‘Amateurs’. En op de jeugdvoorstelling ‘Dit is alles’, die ik voor HETPALEIS heb gemaakt met Femke Heijens naar het boek van Aidan Chambers (en waarmee ze in 2011 werd geselecteerd voor het Theaterfestival, red.). Zo veel 15- en 16-jarigen zijn me toen persoonlijk komen zeggen hoeveel ze aan die voorstelling gehad hadden. Het boek is zelfs opnieuw uitgegeven omdat zovelen van hen het begonnen te lezen. Toen had ik voor het eerst het gevoel dat ik iets had betekend. In mijn job moet ik vaak op zoek naar de relevantie van wat ik dagelijks doe. Ik speel nu al twee jaar mee in ‘Vermist’, maar niemand herkent mij op straat. Ik krijg dus ook nooit reacties.

»Nu, zo veel maakt dat niet uit, want ik speel heel graag mee in die serie. Alleen mis ik dat gevoel van na ‘Dit is alles’ weleens. Tijdens een nagesprek na één van de schoolvoorstellingen, was er eens een jongen – echt zo’n stoere 16-jarige – die zei: ‘Ik heb door dit stuk beseft dat je het moet zeggen als je iemand graag ziet, dat je daarmee niet mag wachten tot het te laat is.’ Zo ontroerend. Daar ben ik dus wel trots op.»

Sprookjesprins

HUMO Weet je al wat je na ‘Amateurs’ en ‘Vermist’ gaat doen?

Dilles «Geen idee! Maar dat vind ik ook niet erg. Op professioneel vlak kan ik de dingen makkelijk loslaten en denken: ‘Ik zal wel zien.’ In mijn persoonlijke leven ben ik veel minder flexibel. De enige momenten waarop ik al eens ruziemaak met mijn beste vrienden is als ze een afspraak afzeggen. Als een draaidag opeens vijf uur opschuift, verzet ik bergen om alles te regelen, maar in mijn privéleven wil ik dat de dingen vastliggen en gaan zoals ze moeten gaan.»

HUMO Betekent dat ook dat je graag een vaste relatie hebt?

Dilles «Meer en meer. Ik ontdek steeds meer de kracht van stabiliteit en dat ik die eigenlijk nodig heb.»

HUMO Wat dacht je toen plots in alle kranten stond dat biseksualiteit je wel iets zegt?

Dilles «Dat was een volledig uit zijn context gerukt verhaal, dat trouwens ontstaan is in Humo. Daarin heb ik ooit gezegd dat ik als kind verliefd was op Jessie uit ‘Postbus X’. In P-magazine zijn ze daarop doorgegaan en heb ik gezegd dat ik vrouwen nog steeds adembenemend kan vinden.»

HUMO In datzelfde interview zeg je dat vrouwen pornokijkende mannen wel verwijten dat ze naar onrealistische beelden kijken, maar dat vrouwen die naar romantische komedies kijken net hetzelfde doen. Een waarheid als een koe.

Dilles «Ja, al wil ik daar zeker de pornokijker niet mee verdedigen. Ik wou vooral zeggen dat ik het als kind heel storend vond dat álle Disneyfilms eindigden met: en ze leefden nog lang en gelukkig. Ik kon dan alleen maar denken: ‘Dat is helemaal niet hoe het gaat.’

»Eigenlijk snap ik niet dat kinderen op school wel seksuele opvoeding krijgen, maar geen relationele opvoeding. Waren die lessen in de liefde er wél, dan zouden sprookjes écht sprookjes kunnen zijn, mooie verhaaltjes om naar te luisteren. Nu vat je ze onbewust toch op als een soort handleiding in de liefde, die je stiekem en wanhopig aan de realiteit probeert te toetsen.

»Als ik koppels ontmoet die al lang samen zijn, merk ik dat ik al snel vraag: ‘Hoe doen jullie dat?’ ‘Hoe komt het dat het jullie wél lukt?’ En dan hoor je vaak dat er bij elk van hen wel momenten zijn geweest waarop ze dachten: ‘Ik ben hier weg. Ik stop ermee.’ Volgens mij is het heel moeilijk om te beslissen wanneer je een relatie stopzet. Hoe weet je tijdens een moeilijke fase: ‘Is dit een moment waar we ons overheen moeten zetten of bewijst dit dat de relatie niet klopt?»

HUMO Word je makkelijk verliefd?

Dilles «Neen. Ik laat verliefdheid pas toe als ik denk: ‘Dit kan werken.’ Dat heb ik op veel vlakken in het leven, dat ik pas voor iets durf te gaan als ik denk dat het kan lukken. Ik kan erin komen dat iemand lijstjes maakt met de eigenschappen waar een man aan moet voldoen. Zo concreet pak ik het niet aan, maar ik denk wel dat het belangrijk is om van jezelf te weten: ‘Wat wil ik? Wat heb ik nodig? En wat is goed voor mij?’ Je mag die drie dingen ook niet met mekaar verwarren. Dat is vaak het probleem: je valt op iemand die eigenlijk niet degene is die je nodig hebt, die niet per se goed voor je is. Nu probeer ik dat op tijd te herkennen, maar vroeger deed ik dat nooit: nadenken over wat ik eigenlijk nodig heb.»

HUMO Weet je dat nu dan wél precies?

Dilles «Wat in ieder geval niet goed voor mij is, is iemand die mij nodig heeft, iemand voor wie ik moet zorgen en die voor mij zorgt. Ik heb iemand nodig die succesvol is en een eigen verhaal heeft, iemand die weet wat hij met zijn leven aan het doen is of daar in ieder geval probeert achter te komen. Waar hij naartoe wil, moet ook kloppen met wie hij is; hij moet geen dingen willen die onmogelijk zijn. Zo iemand zal eerder mijn grenzen respecteren en mij ook de ruimte geven om te zoeken en te zijn wie ik ben. Ik verlang er nu eigenlijk wel naar om privé rust te hebben. Ik schrik er zelf van dat ik dit nu zeg. Ik ben in mijn persoonlijke leven zo lang onrustig geweest dat ik op een zeker moment dacht: ‘Dat zal dan wel in mij zitten. Ik zal me nooit durven settelen, omdat ik daarvoor nooit genoeg vertrouwen heb in een relatie.’ Maar dat wél durven, denk ik, lukt me nu dus steeds beter.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234