null Beeld

Amerikaans schrijver van het jaar: Nathan Hill

Gedesillusioneerd liet Nathan Hill tien jaar geleden zijn droom varen om ooit een gevierd schrijver te worden. Maar met zijn onlangs verschenen debuutroman ‘De nix’ verbaast hij lezers, critici en vooral zichzelf. ‘Onderschat de kracht van computergames niet.’

joris belgers

''World of Warcraft' heeft me door een moeilijke periode in mijn leven geholpen'

Schrijven werd als tuinieren voor Nathan Hill. Elke dag een uurtje aandacht, soms twee. Dat tuintje groeide, zo’n negen jaar, langzaam, zeker, tot een imposante debuutroman die wordt geprezen als ongeveer het beste wat de Amerikaanse literatuur dit jaar heeft voortgebracht. Hij is er zelf ook wel verbaasd over.

Inmiddels wordt de stilistische veelzijdigheid van de 40-jarige auteur vergeleken met David Foster Wallace, zijn humoristische observatievermogen met Tom Wolfe, zijn thematische reikwijdte met John Irving – die op zijn beurt Hill vergeleek met Charles Dickens.

Er is dus wel wat aan de hand met dat boek. Dat komt bovenal doordat er heel erg veel in zit. Met haast 700 pagina’s is het een lijvige roman, maar zware leeskost wordt het nimmer. Het is coherent, ondanks tal van personages met allemaal hun eigen besognes.

Maar bovenal verweeft Hill veel thema’s met elkaar. Zowel actueel (mediahysterie, sociale media, feitenvrije politiek, gameverslaving) als historisch (de tweede Irakoorlog, de protestbeweging in de jaren 60, de teloorgang van de Amerikaanse maakindustrie) en universeel (verlies, vriendschap, onbeantwoorde liefde). In het kort: het boek gaat over de relatie tussen de licht misantropische schrijver Samuel Andresen-Anderson en zijn verdwenen moeder Faye.

- Klopt het dat Samuel Andresen-Anderson nogal op Nathan Hill lijkt?

Nathan Hill «Er zijn zeker overeenkomsten. Samuel is docent creatief schrijven, net als ik. Hij speelt veel computerspelletjes, en er was ook een periode in mijn leven waarin ik veel games speelde. Hij zit er nogal mee dat zijn schrijfcarrière in het slop zit, en ook ik heb daar flink mee geworsteld. Maar ik heb veel aangedikt om er een roman van te maken. Mijn moeder is bijvoorbeeld geweldig, echt waar, en ik had altijd een goede band met mijn studenten. Maar dat levert geen drama op. Dus is Samuel nogal boos, op zijn studenten en op het leven.»

De Amerikaan Hill is een vrolijke verteller, bescheiden, ongeschoren, met een jeugdige uitstraling.

In 2004 verhuisde Hill als 27-jarige naar New York. Met een hoofd vol ambitie en een laptop vol verhalen. Hill dacht het wel eventjes te zullen maken in de grote stad, maar de werkelijkheid bleek, zoals wel vaker, nogal weerbarstig. Die laptop werd gestolen, blut en wonend in een schoenendoos bleek New York anders dan hij zich had voorgesteld.

Hill «Ik had een hoop onrealistische verwachtingen van hoe het was om schrijver te zijn. Het klinkt nu belachelijk, maar ik had het idee om een bepaald soort verhaal te schrijven, voor een bepaald soort tijdschrift, dat een bepaald soort publiek zou trekken en uiteindelijk bij een bepaald soort uitgeverij zou belanden. Die zouden me dan mee uit lunchen nemen om me een boekcontract aan te bieden. Maar als je schrijft om indruk te maken, is het geschrevene vaak niet zo indrukwekkend.

»Na een paar jaar verhuisde ik naar Florida, om les te gaan geven. Ik schreef niet zo veel meer en ik had al deels geaccepteerd dat ik nooit die roman zou publiceren. Eigenlijk was dat een goed gevoel. Toen ik ophield met schrijven om het schrijven, werd het veel beter.»

- U was erachter gekomen wat uw kwade genius was, ux nix.

Hill «Dat ik faalde als schrijver deed extra veel pijn, omdat ik het zo graag wilde. Ik had mijn omgeving jarenlang verteld dat ik schrijver wilde worden. Die mislukking was een behoorlijke vernedering.»

- Was uw gameverslaving een vorm van escapisme?

Hill «Absoluut. Nadat ik voldoende geld bijeen had geschraapt en een nieuwe computer had kunnen kopen, vertelde een vriend me over een game. Ik was nogal eenzaam en gedeprimeerd, en via het spel kon hij een oogje in het zeil houden. ‘World of Warcraft’, ik had er nog nooit van gehoord. And I really, really loved it.

»Het was meer dan escapisme. Ik wist in die periode niet wat ik met mijn leven aan moest. Maar in dat spel maakte ik vrienden. Ik had controle, ik had een doel, en doordat ik er steeds beter in werd, voelde ik de waardering van medespelers. Die kracht van games mag je niet onderschatten. Het hielp me door een moeilijke periode in mijn leven. Maar dat lukte alleen door er heel veel tijd in te stoppen. Het hield me weg van de rest van mijn leven. Ik hield ervan en ik haatte het.»

- Klinkt als uw romanpersonage Pwnage.

Hill «Klopt. Hij vindt het ook moeilijk om ermee te stoppen, want hij haalt al zijn betekenis uit dat spel.»

Er zitten meer 21ste-eeuwse thema’s in het boek. Zo zoekt de studente Laura Pottsdam bevestiging in een app genaamd iFeel, die gebruikers vijftig instant-emoties biedt om op elkaar te reageren. Begrijp Hill niet verkeerd, de schrijver vindt Twitter en Facebook geweldige kanalen om in contact te staan met zijn publiek.

undefined

'Ik had een hoop onrealistische verwachtingen van hoe het was om schrijver te zijn.'

Hill «Maar er zijn grenzen aan wat we ermee kunnen uitdrukken. Omdat we op Twitter maar 140 karakters mogen gebruiken, wordt het heel lastig om iets als nuance of context aan te brengen. Je moet dus aannemen dat je publiek die context al kent. En als je dat doet, tweet je dus alleen voor mensen die al denken zoals jij. En jij volgt ook alleen maar mensen die hetzelfde denken. De onzichtbare hand van Twitter duwt je een bepaalde richting uit. In de VS woedt nu een discussie over het feit dat je online eigenlijk alleen maar dingen leest waar je het al mee eens bent. Dat wilde ik in het boek met die app iFeel nog wat letterlijker nemen. Ook weer door het te overdrijven.»

- U hebt wel heel veel in uw boek willen stoppen.

Hill «Het schrijven was een slordig proces. Ik had van tevoren geen plan waar het zou eindigen, ik schreef alleen nog maar voor mezelf, aanvankelijk allemaal losse, korte verhalen. Toen ik besloot er een boek van te maken, dacht ik aan 400 pagina’s genoeg te hebben. Maar de roman werd een filter waardoor ik naar de wereld keek. Er gebeurde iets, en ik dacht: kan ik dat gebruiken in ‘De nix’? Ik was me ervan bewust dat er veel inging. Maar alles wat in het boek zit, zit erin met een reden.»

- Wanneer bedacht u het personage gouverneur Packer?

Hill «Acht jaar terug (grinnikt). Dus nee, Donald Trump had ik toen niet in gedachten. Ik wilde een populistische politicus die zo extreem was, dat het absurdistisch zou worden. Trump is eigenlijk nog absurder dan Packer. En ik vond mezelf al te ver gaan.»

- Is het niet cynisch, dat wat u als karikatuur bedoelde, nu bewaarheid wordt?

Hill (lacht en zucht) «Ik probeer niet te cynisch te worden. Ik denk dat niemand het verwachtte. Ik gok dat Trump het zélf niet eens verwachtte.

»Pwnage haalt zijn levens-filosofie uit de game: hij ziet alles in het leven als obstakel, vijand, puzzel of valstrik. En veel van mijn landgenoten zien elkaar nog steeds als vijanden. Net als in 1968: alle demonstrerende studenten dachten toen dat politieagenten fascisten waren, alle agenten dachten dat de studenten stinkende hippies waren. Datzelfde gebeurt nu ook. Veel linkse mensen zien Trump-stemmers als racistische, vrouwen hatende white supremacists. Maar dat is intellectueel lui. Want daarmee hoef je geen enkele empathie voor ze op te brengen. Dat helpt niet.»

- Oók in uw boek: het vermogen van de media om kleine relletjes totaal buiten proportie op te blazen.

Hill «Ik moet nu denken aan iets wat ook in het boek zit. Iets wat echt is gebeurd in 1968, toen Walter Cronkite verslag uitbracht van de studentenrellen tijdens de Democratische conventie in Chicago. Cronkite vertelde op televisie hoe Chicago aanvoelde als een politiestaat en dat agenten bruut geweld gebruikten tegen de grotendeels vreedzaam demonstrerende studenten. Televisiezender CBS kreeg toen allemaal boze telefoontjes van kijkers die klaagden dat Cronkite geen idee had waar hij het over had. Mensen, duizenden kilometers verderop, gingen vertellen hoe het zat, terwijl Cronkite er middenin stond. Dat is precies wat er nu aan de hand is in de VS. Dus, inderdaad, het boek bevat heel veel dingen, maar hopelijk slaat het allemaal ergens op.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234