null Beeld

Amnesty International en Oussama Atar, deel II: directeur Wies De Graeve reageert (recht van antwoord)

Op 9 oktober 2010 organiseerde de familie van moslimterrorist Oussama Atar een manifestatie in Brussel voor de vrijlating van Atar, die zwaar ziek zou zijn. Humo berichtte over die manifestatie en over de merkwaardige rol van Amnesty International. Dat inspireerde Wies De Graeve, directeur Amnesty International Vlaanderen, tot onderstaand recht van antwoord, dat leert dat de woorden van AI-vertegenwoordiger Franck ook verrassend anders geïnterpreteerd kunnen worden.

Op 23 augustus 2016 publiceerde Humo een artikel onder de titel ‘De leugens van Amnesty International’. Het artikel is gebaseerd op insinuaties, verdachtmakingen en het niet correct weergeven van feiten. Amnesty International aanvaardt deze aantijgingen niet en verwerpt dergelijke onjuiste berichtgeving. De organisatie draagt transparantie en verantwoording hoog in het vaandel en heeft dan ook in alle openheid op de vragen van Humo geantwoord met betrekking tot onze actie in 2010 voor Oussama Atar. Die antwoorden worden in de berichtgeving grotendeels genegeerd.

Amnesty International heeft in 2010 actiegevoerd voor de toegang van Oussama Atar tot medische zorg, niet voor de vrijlating van Atar. De toenmalige actieoproep van Amnesty met de achtergrond, reden en scope van de actie is een publiek document en beschikbaar op onze website. De organisatie had op dat moment geloofwaardige informatie over de slechte gezondheidstoestand van Atar, onder meer op basis van communicatie tussen het gevangenisbestuur en de Belgische ambassade in Jordanië. De informatie over een darmaandoening werd overigens bevestigd door een team van het Rode Kruis dat Atar kon bezoeken op 26 en 27 september 2010.

Toegang tot medische zorg is een fundamenteel mensenrecht, ook voor gevangenen. Het maakt niet uit wat de diagnose is of waarvoor de gevangene veroordeeld is. Als mensenrechtenorganisatie is het niet meer dan logisch om actie te ondernemen zodra er geloofwaardige aanwijzingen zijn dat een gevangene ernstig ziek is en geen toegang heeft tot medische zorg. Indien medische zorg in de gevangenis zelf niet mogelijk is, dan moet een andere oplossing worden gezocht. Dit wordt zo voorgeschreven door VN-standaarden. Het is bijvoorbeeld denkbaar dat een gevangene tijdelijk onder bewaking in een ziekenhuis verblijft of om medische redenen wordt gerepatrieerd om in de gevangenis van het thuisland de rest van zijn straf uit te zitten met de nodige medische zorg.

In oktober 2010 nam Amnesty deel aan een actie die georganiseerd werd door de familie Atar. Amnesty was daar om zijn eigen bezorgdheden over Atars toegang tot gezondheidszorg onder de aandacht te brengen. De actie verliep onder de noemer ‘Sauvons Oussama’ en niet ‘Liberons Oussama’. Amnesty is niet verantwoordelijk voor de aanwezigheid of boodschappen van anderen.

Emile Franck, die Amnesty vertegenwoordigde op de manifestatie, wordt in het artikel fout geciteerd. Hij pleit op geen enkel moment voor de vrijlating van Atar. Hij onderstreept de bezorgdheid van Amnesty over de gezondheidstoestand van Atar en zijn nood aan medische zorg. Daarna verwijst hij naar de opvolging van het dossier door Amnesty en naar een mogelijke overbrenging naar België (‘pour éventuellement le voir revenir en Belgique’). Zowel de opvolging als de eventuele overbrenging hebben betrekking op de toegang tot medische zorg, en niet op de vrijlating van Atar. Daarna wordt duidelijk gemaakt dat het doel van Amnesty in dit dossier is om stap voor stap te gaan, met het oog op de nodige medische zorg voor Oussama Atar (‘C’est bien notre but: on y va progressivement’). Amnesty gaat steeds op deze manier te werk in dergelijke dossiers. De uitspraak van Emile Franck is niet in tegenspraak met onze communicatie dat Amnesty nooit heeft gepleit voor de vrijlating van Atar. ‘De leugens van Amnesty International’ zijn dus onbestaande.

Voor alle duidelijkheid: volgende stappen zijn er niet gekomen. Er is geen bilateraal akkoord gekomen tussen Irak en België voor zo’n terugkeer. Amnesty heeft na 2010 geen verdere actie meer ondernomen in dit dossier omdat we bevestiging kregen van de overbrenging van Atar naar de Nasseriyah-gevangenis in Irak met de nodige faciliteiten om de toegang van Atar tot medische zorg te verzekeren. Daarmee was het dossier voor Amnesty gesloten.

Pas twee jaar later, in 2012, is Atar in Irak vervroegd vrijgelaten. Dit had niet langer iets te zien met de actie van Amnesty, of met een repatriëring om medische redenen. Het oorzakelijk verband dat in het artikel in Humo gelegd wordt tussen Amnesty en de vrijlating, wordt overigens op geen enkele manier gestaafd.

Amnesty wordt in Humo dus ongefundeerd beschuldigd van leugens in deze zaak. Wij rekenen erop in de toekomst op ernstiger berichtgeving over ons werk te kunnen rekenen. Op die manier kunnen wij ons concentreren op wat er echt toe doet: ons mensenrechtenwerk, dat meer dan ooit nodig is.

Wies De Graeve, directeur Amnesty International Vlaanderen

Antwoord Raf Sauviller:

Dat medische zorg géén fundamenteel mensenrecht voor gevangenen of terroristen zou zijn, wordt nergens in het Humo-artikel beweerd. Dat was ook niet ons punt, het ging om de rol van Amnesty International op die bewuste manifestatie voor de vrijlating van Oussama Atar. In tegenstelling tot wat AI-directeur Wies De Graeve beweert, heeft hij op het merendeel van de vragen van Humo niet geantwoord. Wies De Graeve beschuldigt Humo er nu van Emile Franck verkeerd te citeren. Maar Franck had het heus niet alleen over de gezondheidstoestand van Atar, zoals iedereen zelf kan oordelen: de reportage van Mediane TV is hieronder te bekijken. Franck komt aan het woord vanaf 2’18’’: ‘We weten dat er nog andere stappen te ondernemen zijn om hem (Atar, red.) terug naar België te halen. Want dat is wel degelijk ons doel.’ Uit de rest van die reportage blijkt overduidelijk dat het de manifestanten zeker niet alleen om medische zorg te doen was. Alles wijst erop dat AI zich iets te naïef achter de kar van Atar heeft laten spannen. Dat kan gebeuren, maar geef het dan ruiterlijk toe. En daarna kunnen jullie je verder op de mensenrechten concentreren. Want, daarover zijn we het eens, dat is meer dan ooit nodig.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234