Amy

De steile opgang en ontluisterende neergang van Amy Winehouse.

Eerst iets opbiechten: tot voor heel kort wist uw dienaar maar weinig af van jazzzangeres Amy Winehouse. We konden haar hits ‘Rehab’ en ‘Back to Black’ meeneuriën, en we hebben weleens gegrinnikt om dat arendsnest dat ze in haar hilarische coiffure meedroeg, maar voor de rest volgden we haar niet echt – komt ervan wanneer je onafgebroken in de donkere krochten van de cinema zit en nooit eens de tijd neemt om de grammofoon aan te zwengelen.

De documentaire ‘Amy’ had op ons dan ook het effect van een coup de foudre: nu pas beseffen we wat voor een grootse zangeres ze was, hoe meeslepend haar muziek is, en hoe ze haar prachtige teksten met een hartverscheurende urgentie uit de diepste regionen van haar ontredderde ziel haalde.

Maar dat is niet de enige reden waarom we de zaal platgemokerd verlieten: om diezelfde zangeres vervolgens voor je ogen te zien aftakelen van een speels meisje tot een uitgeteerd junkiewrak maakt van ‘Amy’ één van de pijnlijkste, meest aangrijpende, meest schokkende en moeilijkst van je af te schudden – hadden we haar maar kunnen redden! – tragedies die we de laatste tijd in de bioscoop mochten aanschouwen.

Uit het vele materiaal waarover hij kon beschikken – homemovies, clips, getuigenissen van vrienden, familieleden en collega’s die in voiceover herinneringen aan haar ophalen – putte regisseur Asif Kapadia (hij die Ayrton Senna vereeuwigde in het machtige ‘Senna’) een documentaire die, voor zover we kunnen oordelen, een goede inkijk biedt in haar trieste levensloop. Het is echt opvallend wat voor een grappig en verleidelijk meisje Amy in de beginjaren was, al is er dat ene moment waarop Amy in de toiletten van één of andere kroeg met een ondeugend glimlachje op haar gezicht met een zakje wiet naar de lens staat te zwaaien, waarop we haar jeugdvriend en manager Nick Shymansky vanachter zijn digicameraatje horen mompelen: ‘Is ’t zover, ja?’ Een droef omen; het einde was toen al nabij.

Onze voelsprieten vertellen ons dat Amy in wezen een gezellige meid was (Mos Def: ‘Ze kon iedereen onder tafel drinken, was niet bang om een joint te rollen, hield van schunnige grappen en had een bulderende lach’), maar helaas: ze leed aan depressies (13, en ze zat al aan de Seroxat), had zelfdestructieve neigingen, was niet bestand tegen de loodzware druk van het voortdurende touren, leerde een heel erg fout vriendje kennen (het oudste drama ter wereld: vrouwen vallen áltijd op de verkeerde mannen), en raakte verslaafd aan crack (de horrorbeelden van de kapotgespoten Winehouse doen denken aan die gruwelijke fotocampagne die toont wat sigaretten met je longen doen: ‘Kijk, dit is wat heroïne met je doet!’); en daarbovenop bewoog ze zich in een wereld waar iedereen een stuk van je wil. Depressie, fout vriendje, drank en drugs: de cocktail des doods.

Nu is een documentaire altijd een montagetruc, een assemblage van beelden. Door het archiefmateriaal te manipuleren en door te knippen in de interviews, kan de documentairemaker de realiteit gemakkelijk bijkleuren. Toch vallen volgens ons uit ‘Amy’ enkele beenharde conclusies te trekken: bijvoorbeeld dat papa Mitch Winehouse, die aan de ellende van zijn dochter zijn eigen realityshow overhield, een loodzware verantwoordelijkheid draagt. Idem dito voor haar managers, die haar op tournee lieten vertrekken ook al kon iedereen zien dat ze een menselijke ruïne was. Om maar te zwijgen van de paparazzi – tuig van de richel.

Ergens in het ruimte-tijdcontinuüm is iets gruwelijk foutgelopen: Amy Winehouse had 90 moeten worden, en had op haar oude dag in kleine rokerige zaaltjes (want in de toekomst mag je op café opnieuw smoren) moeten staan, om met haar nog steeds indrukwekkende stem, als een bejaarde blanke bluesnegerin uit de Mississippi-delta, haar liedjes te zingen. Om vervolgens met dat ondeugende glimlachje van haar de toejuichingen in ontvangst te nemen, en daarna een frisse pint. Nee dus. Wat een verlies, wat een zonde.


Bekijk de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234