Anderlecht-trainer René Weiler: 'Ik zie te veel boulevardjournalistiek'

Na twee seizoenen zonder prijs – een eeuwigheid naar Brusselse normen – is René Weiler (43) de man die Anderlecht weer bij het succes moet doen aanknopen.

'Het is niet omdat je in een dikke wagen rijdt en veel verdient, dat je automatisch gelijk hebt'

Met 1. FC Nürnberg, zijn eerste buitenlandse club, miste hij vorig seizoen nipt de promotie naar de Duitse Bundesliga. Met de precisie van een Zwitsers horloge scherpte Weiler al meteen bij z’n komst op Anderlecht de discipline aan, wat leidde tot het vertrek van spelers als Anthony Vanden Borre, Stefano Okaka en Sebastian De Maio. Man van regeltjes, schamperen z’n critici over de nog jonge coach, geboren en getogen in Winterthur, bij ons bekend van de gelijknamige verzekeringen. ‘Verder valt er niet zoveel over te zeggen. Ik ben er ook al lang weg. Ik zette er m’n eerste stappen als voetballer, raakte er tot in de eerste ploeg en was er later coach en sportief directeur.’

HUMO Het is ook de plek waar u uw spelerscarrière al vroeg moest beëindigen. Wat is er gebeurd?

René Weiler «Ik was vaak geblesseerd. Altijd aan de rechterenkel, mijn zwakke plek. Hij was voortdurend gezwollen, en ik rolde van de ene behandeling in de andere. Ik ben vijf keer geopereerd en raakte nooit helemaal hersteld. De pijn ging niet meer weg, waardoor ik besliste om ermee te stoppen. Volgens de dokter zou ik anders problemen blijven ondervinden. Hij kon mijn enkel niet blijven opereren, zei hij. Dat maakte me toch wat bang, want hoeveel ik ook van voetbal hou, er zijn ook andere dingen in het leven.»

HUMO Wat voor speler was u zelf?

Weiler «Een middenvelder.»

HUMO En een goede ook: u kwam één keer uit voor het Zwitserse nationale elftal.

Weiler (lacht) «Twéé keer – ik weet het: het staat overal verkeerd vermeld. Ik ben vijf of zes keer geselecteerd en twee keer ingevallen. Bij de nationale U21 was ik aanvoerder. Maar toen kwamen de blessures. Altijd die rechtervoet. Ik zou het je kunnen laten zien: littekens in alle richtingen door de vele operaties. Was me dat niet overkomen, dan zou ik een heel andere carrière hebben gekend. Maar dat is het leven, dat moet je aanvaarden.»

HUMO Hoe zwaar was de beslissing? U was tenslotte nog maar 26.

Weiler «Het was niet makkelijk, maar ik ben iemand die vooruitkijkt: wat ik niet kan veranderen, daar steek ik geen energie in. Ik zou geen betere voetballer meer worden. Dus heb ik me afgevraagd hoe ik het best met die nieuwe situatie kon omgaan, en ik ben nieuwe doelen gaan zoeken.»

HUMO U werd meteen trainer. Had dat altijd in u gezeten?

Weiler «Nee, toch niet. Maar al na de tweede operatie – ik had toch veel tijd – ben ik beginnen na te denken: ‘Wat als het niet meer goed komt?’ Mijn eerste beslissing was dat ik zou gaan studeren: een bachelor media, communicatie en journalistiek. En mijn tweede dat ik actief zou blijven in het voetbal. Ik ben meteen de jeugd beginnen te trainen, zonder een duidelijk plan in m’n hoofd. Ik heb nooit gezegd: ik wil trainer worden.»

HUMO Waarom die studie?

Weiler «Communicatie is een belangrijk onderdeel van het voetbal en journalistiek heeft me altijd enorm geboeid, vooral vanwege de impact die ze heeft. Ik zal het maar meteen bekennen: ik hou niet zo van die impact, vooral niet als ze niet objectief is. Ik zie te veel boulevardjournalistiek, waarbij het al lang niet meer om de feiten gaat, maar om een verhaal dat straffer is dan dat van de concurrentie. Natuurlijk mag er kritiek zijn en je hoeft het niet altijd met elkaar eens te zijn, maar waarom altijd het schandaal opzoeken? Wat is er allemaal niet over De Maio geschreven? Jazeker, we hebben een discussie gehad, maar dat hij al direct vanuit de kleedkamer met z’n makelaar heeft gebeld om z’n transfer te regelen: daar klopt niets van. Achteraf krijg je dan excuses, maar het kwaad is wel geschied.»

HUMO Zelf zoekt u het conflict niet op?

Weiler (verbaasd) «Nee. Maar vanzelfsprekend zijn er soms conflicten als je met spelers werkt.»

HUMO Nu u er toch op alludeert: u kwam binnen de kortste keren in aanvaring met Okaka, De Maio en Kara, waarna Okaka en De Maio Anderlecht verlieten.

Weiler (lacht) «Zo is het niet gegaan, hoor. Kijk, dat is dus het soort berichtgeving waar ik gek van word. Ik ken de waarheid: waarom heeft niemand ze me gevraagd?»

HUMO Misschien omdat u ze toch niet zou hebben verteld.

Weiler «Oké, da’s waar. Ik wil geen spelers beschadigen en wens hen alleen maar alle goeds. Maar laat me er toch dit over vertellen. Ons lichaam is ons kapitaal, dus dat train je, toch? Ik had veel vragen bij de attitude van sommige spelers – misschien is dat toch een beetje de journalist in mij (lachje). Ik moet toch geen trainingen geven om spelers in vorm te krijgen? Daar hebben ze na vorig seizoen een programma voor meegekregen. Als mijn kinderen alleen maar op school leren en thuis geen klap uitvoeren: wat gebeurt er dan, denk je? Voetballers zijn professionals, die bovendien veel geld verdienen: dan moet je klaar zijn wanneer de trainingen hervatten.»

'Iedereen is een egoïst. Ik, ja, en jij ook'

HUMO U bent een streng man.

Weiler «Hoe vaak heb ik dat al niet moeten lezen! Dan denk ik: ze kennen me niet. Of ze begrijpen het niet. Ik ben helemaal niet streng: ik geef juist véél vrijheid. Spelers horen zelf te weten hoe ze zich moeten gedragen. Ze verdienen een buitengewoon dikke boterham met iets wat ze graag doen. Misschien moeten ze dat uitgaan dan toch maar laten, en ook niet meer naar McDonald’s gaan.

»Het makkelijkst zou zijn dat we vóór een wedstrijd in afzondering gaan op hotel. Dan weet ik dat ze goed trainen, eten en slapen. Maar dat doe ik niet. Ik zeg: ‘Bereid jullie thuis maar voor en ik zie jullie drie uur voor de match.’ Ik vraag ook niemand om alle discotheken in Brussel in de gaten te houden. Nee, ik kijk m’n spelers in de ogen en ik weet: nom de Dieu, hoe laat lag jij in bed! Dat is wat ik emotionele intelligentie noem.

»Ik ben geen dictator, maar ik ben wel de leraar die goede raad geeft. Ik ben hier niet om vrienden te maken, maar om samen iets te bereiken.»


Ander en beter

HUMO Was u verrast door de selectie die u bij Anderlecht aantrof?

Weiler «Anderlecht heeft goede spelers, maar er zijn er ook die denken dat het volstaat wat te voetballen en die vergeten dat je af en toe ook moet werken. Het grootste deel van de wedstrijd raak je geen bal. Op die momenten moet je juist bewegen, ruimte maken voor je ploegmaats en oog hebben voor de bal. Ik heb vastgesteld dat er zijn die denken ‘ik heb m’n kwaliteiten en ik ga ze u tonen’, maar die niet bereid zijn om dezelfde inspanningen te leveren wanneer ze de bal niet hebben als wanneer ze hem wel hebben. In de sport krijg je niets cadeau, zeker niet als je bij Anderlecht speelt: iedere tegenstander is supergemotiveerd om ons te kloppen. Dus moet je steeds naar de perfecte wedstrijd streven, als individu en als groep.»

HUMO Was u ook niet degene die vindt dat je moet kunnen aanvaarden dat je soms verliest?

Weiler «Klopt, maar dan raak je aan een fundamenteel probleem. In de sport telt namelijk maar één ding: winnen. Dat kan ik niet veranderen. En toch zou je soms moeten kunnen zeggen: zij hebben meer geluk gehad, of zij waren beter dan wij. Of: we hebben verloren, maar toch ook goed gespeeld. Alleen hebben we een paar foutjes te veel gemaakt omdat een paar spelers niet hun beste dag hadden.

»Sport is winnen én verliezen. Het probleem is dat we ons alleen nog maar met succes verzoenen, terwijl succes afhangt van zoveel kleine puzzelstukjes. Anderlecht wint niet zomaar omdat het Anderlecht is. Ik begrijp degenen die zeggen: wij zijn trots op Anderlecht, op z’n geschiedenis, z’n traditie, z’n budget. En ik begrijp dat er kritiek komt wanneer we verliezen, maar je moet ook kunnen aanvaarden dat je soms op een tegenstander botst die ook hard heeft gewerkt en van wie je verliest.»

HUMO Verliezen is taboe, niet alleen in de sport.

Weiler «Voilà. We zijn ons gesprek begonnen over Winterthur en de verzekeringen. Stel: je maakt 20 miljoen euro winst, dan kun je zeggen (klopt op tafel): ‘Volgend jaar méér dan 20 miljoen!’ Maar je zou ook kunnen zeggen: ‘Hey, iedereen is gelukkig, misschien is 18 miljoen euro winst ook wel genoeg.’ Maar wat zie je als dat gebeurt? Hup, buiten: iemand anders!»

'Een luxeleven interesseert me niet. Ik hou vooral van een leven waarin ik keuzes kan maken'

HUMO In Zwitserland en Duitsland noemen ze u anders wel een genadeloos ambitieuze trainer.

Weiler «Wie me kent, weet dat ik van winnen hou. Ik kan niet louter voor m’n plezier spelen. Dat komt, denk ik, doordat ik al m’n hele leven in een professionele sportomgeving functioneer. Maar ik kan ook tegen m’n verlies als de andere beter is of als ik er zelf alles aan heb gedaan. Op dezelfde manier ga ik om met m’n spelers: ik kan er niet tegen als ze niet alles hebben gegeven. Daar worden ze te goed voor betaald.»

HUMO Hoe belangrijk is geld voor u?

Weiler «Niet zo. Dat heb ik bewezen toen ik twee jaar geleden mijn contract bij Aarau verbrak zonder dat ik iets achter de hand had. Ik wil genoeg geld om een zorgeloos leven te leiden met m’n gezin, maar een luxeleven interesseert me niet. Ik hou vooral van een leven waarin ik keuzes kan maken.»

HUMO Dat opstappen bij Aarau in 2014 was zo’n keuze. Waarom deed u dat?

Weiler (lacht) «Omdat je maar één leven hebt en ervan moet profiteren om verschillende culturen, talen en mensen te leren kennen. Ik had voor eeuwig in Winterthur of Zürich kunnen blijven en ik kan er ook altijd naar terug. Mijn vrouw drong daar aanvankelijk ook op aan, toen ik wat later naar Nürnberg kon. Nu wil ik zelf ook niet elke twee jaar verhuizen, maar ik wil wel altijd nieuwe dingen ontdekken. Anders blijf je vastzitten in de cocon waarin je bent geboren.

»Mijn vrouw twijfelde: ‘We zijn toch gelukkig hier, we hebben hier alles. Waarom naar het buitenland vertrekken?’ Ik heb twee zonen van 15 en 2,5 jaar. Als ik merk dat ze ergens niet kunnen aarden, zet ik de stap niet. Ik neem elke beslissing samen met m’n gezin. Maar soms zeg ik: hey, we moeten profiteren van het leven. Net doordat ik trainer ben, kunnen we ervaringen opdoen waar anderen nooit aan toe komen. Het is een geschenk dat het leven ons heeft gegeven. Het leven is: ervaringen en levenswijsheid opdoen. En dan heb je geen tijd te verliezen, want voor je ’t weet, is het afgelopen.»

HUMO Klopt het dat u destijds als speler voor een transfer naar FC Servette koos omdat u zo als Duitstalige Zwitser een nieuwe taal, het Frans, kon leren?

Weiler «Niet helemaal. Ik had twee aanbiedingen op zak: van Servette, dat net kampioen was geworden, en van Grashoppers, dat bijna altijd kampioen speelt. Winterthur ligt op 25 kilometer van Zürich, dus iedereen dacht dat ik voor Grashoppers zou kiezen. Maar ik koos voor het avontuur, in Genève, 350 kilometer verder. Alles was nieuw, een beetje vergelijkbaar met de keuze die ik nu voor Anderlecht heb gemaakt. Dat Frans was een extra opportuniteit. Ik wil leren: dat is m’n drijfveer in het leven. Als ik me beperk tot wat ik al ken, leer ik niets meer bij.»

'Gelukkig heb ik een fantastische vrouw die me soms zegt: 'Stop, nu even geen voetbal!''

HUMO Veel trainers leven 24 uur per dag voor het voetbal, maar u wil profiteren van het leven. Hoe doet u dat?

Weiler «Het is moeilijk. Je gedachten gaan voortdurend naar het voetbal. En toch moet je op zoek naar evenwicht. Eerlijk: ik vind het niet altijd. Het is een voortdurend gevecht met mezelf. Gelukkig heb ik een fantastische vrouw die me soms zegt: ‘Stop, nu even geen voetbal!’»

HUMO Een beetje afstand zou misschien net een betere trainer maken van u en uw collega’s.

Weiler «Klopt, je kunt ook te véél doen. Soms is het beter de dingen los te laten.»

HUMO Waarom verbrak u eigenlijk uw contract bij Aarau?

Weiler «Als ik voel dat het het juiste moment is om te stoppen, waarom zou ik dan doorgaan? Omdat ik anders geen werk heb? Omdat ik geliefd ben? Omdat m’n contract nog doorloopt? Ik vond het eerlijker om na een mooie periode van drie en een half jaar te zeggen dat ik ermee stopte. Het werd ook hoog tijd dat ik m’n eindwerk schreef voor het behalen van m’n master. De school zou niet blijven aanvaarden dat ik dat maar bleef uitstellen. En ik wilde ervaren wat het met mij zou doen: geen werk meer hebben en niet weten wat er zou volgen.»

'Ik ben helemaal niet streng: ik geef juist véél vrijheid. Spelers horen zelf te weten hoe ze zich moeten gedragen'


Leven zonder stress

HUMO In een eerder interview zei u: ‘Spelers moeten luisteren. Ik ben ervan overtuigd dat mijn werkwijze de juiste is. Zij moeten zich maar aanpassen, ik ga dat niet doen.’ Verticale hiërarchie dus: past dat wel bij modern leiderschap?

Weiler «De trainer wijst de richting aan waarin we als groep zullen gaan. Spelers krijgen van mij veel vrijheid in de offensieve zone, maar achterin moet er discipline zijn en dan bepaal ik hoe dat moet gebeuren. Soms discussieer ik, soms niet en dan is er geen alternatief. Ik geef véél vrijheid, maar er zijn regels en die moeten worden gerespecteerd. Anders ben je aan het experimenteren.»

HUMO Wat is uw grootste kwaliteit?

Weiler «Authenticiteit. Het is lastig om zoiets van mezelf te zeggen, maar ik denk dat ik eerlijk ben, hoe moeilijk dat soms ook is als je moeilijke beslissingen moet nemen. Als een speler vijf keer in de fout gaat en ik zeg hem: ‘Ach, niet erg’, dan is dat misschien prettiger voor hem, maar er zal niets veranderen. Maar als ik hem zeg: ‘Geen zesde keer of je vliegt eruit!’, dan is dat hard, maar wel eerlijk.»

HUMO In Zwitserland werd u omschreven als ‘een goede motivator, vastbesloten en consequent’.

Weiler «Ik denk inderdaad dat ik spelers kan motiveren, al bereik ik ze misschien niet allemaal. Vastbesloten komt in de buurt van ambitieus: dat ben ik zeker. Maar als Anderlecht zou vinden dat ik toch niet de trainer ben die ze in gedachten hadden, zal ik dat aanvaarden. Als ik weet dat ik er alles aan heb gedaan, heb ik geen enkel probleem met welke beslissing dan ook.»

HUMO Welbespraakt en arrogant: zo bent u ook al genoemd.

Weiler «Ik ben he-le-maal niet arrogant! Ik ben wél overtuigd van wat ik doe. Maar als je je contract verbreekt bij Aarau en nee zegt tegen Nürnberg, dan denken mensen al gauw: voor wie neemt hij zich? Je doet dingen die ze niet normaal vinden, dus ben je arrogant. Maar dat ben ik helemaal niet (lachje).»

HUMO Na de breuk met Nürnberg bent u neergezet als ‘de grootste ik-vennootschap’ in het Duitse voetbal.

Weiler «Luister, Nürnberg stond zestiende toen ik het er overnam. Ik heb er in twintig maanden tijd succes bereikt met een middelmatige ploeg in grote financiële zorgen. Ze wilden verder met meneer Weiler en iedereen was ervan overtuigd dat ik zou blijven. Toen kwam die aanbieding van Anderlecht. Degene die me graag bij Nürnberg had gehouden, werd boos en heeft me tegenover die journalist een egoïst genoemd. Maar wie is dat niet, een egoïst? Iederéén is een egoïst, u ook. Als ik een aanbieding krijg, dan is het aan mij om te zien of ik erop inga of niet.»

HUMO U geeft de indruk erg onafhankelijk in het leven te staan.

Weiler «Ah, maar dat is erg belangrijk voor mij! Het is ook één van de redenen waarom ik heb gestudeerd: omdat ik onafhankelijk wilde zijn. Ik heb je al gezegd dat ik niet op luxe ben gesteld, zolang ik maar goed kan leven met m’n gezin. Ik wil vooral gezond zijn en met plezier in het leven staan. En ik wil kunnen zeggen wat ik wil. Anders krop je dingen op en daar krijg je maagpijn van. We hebben het altijd maar over geld, maar daar gaat het niet om: het gaat om wat je voelt. Stress is volgens mij het moeilijkste om mee te leven. Alleen zonder stress ben je vrij.»


Klopp of Guardiola

HUMO U bent nog jong, maar zit toch al vijftien jaar in het trainersvak. Eerst als jeugdtrainer en assistent, daarna als hoofdcoach bij kleinere en grotere clubs. En nu zit u voor het eerst bij een club die Europees voetbal speelt. U hebt geen stappen overgeslagen.

Weiler «Als je er zo op terugkijkt, lijkt het inderdaad een logisch parcours. Maar er zit niet veel logica in het voetbal. Neem nu Guardiola, ongetwijfeld een uitzonderlijke trainer. Maar welke clubs heeft hij getraind? Barcelona, Bayern München en nu Manchester City. Denk je niet dat de kans dan groot is dat je vooral wedstrijden zult winnen? Misschien werkt de beste coach van de wereld wel in de Belgische derde klasse en heeft hij geen zin om hogerop te klimmen: omdat hij een job heeft, of een gezin, en niemand in de gaten heeft dat hij de beste is.

»Misschien heb ik gewoon geluk gehad. Als die aanbieding van Anderlecht niet komt, zit ik misschien nog bij Nürnberg, verlies ik vijf keer op rij en lig ik buiten. Of misschien blijf ik het zo goed doen dat Werder Bremen me komt halen. Om maar te zeggen: logica in een trainerscarrière is een lastig begrip.»

HUMO Toen u in een interview werd gevraagd te kiezen tussen Guardiola en Jürgen Klopp, koos u voor Klopp.

Weiler «Ik ken ze allebei niet. Da’s nog zo’n teken des tijds: iedereen praat maar raak over mensen die hij niet kent. Onlangs sprak ik hier vijftien minuten met Roberto Martínez. Ken ik hem daarom? Nee toch! (lacht) In dat interview werden me allerlei dilemma’s voorgeschoteld. Alsof je moet kiezen tussen stoel en tafel. Onzin, toch? Ik heb Klopp geantwoord, zonder eigenlijk goed te weten waarom. Misschien omdat ik veel authenticiteit bemerk als ik zie hoe hij z’n ploegen leidt. Guardiola is anders: gecontroleerder.»

HUMO U was als 19-jarige bij FC Winterthur één seizoen ploegmaat van de huidige Duitse bondscoach Joachim Löw.

Weiler «Ik ken hem goed. We hebben altijd contact gehouden. Als ik een vraag heb over de wetenschappelijke werking rond de Duitse nationale ploeg – die is echt on-ge-lofe-lijk! – kan ik hem altijd bellen.»

HUMO U lijkt me meer een man van de intuïtie dan van de wetenschap.

Weiler «De twee zijn nodig. Maar als we iets zijn kwijtgeraakt, is het zeker fingerspitzengefühl, terwijl dat enorm belangrijk is. Statistieken kunnen duidelijk maken dat een speler veel heeft gelopen, maar dan vraag ik: heeft hij ook júíst gelopen? Wat stellen statistieken voor als iemand niet efficiënt is? Geef mij maar Dendoncker: wow, interessant! En Tielemans: wat een potentieel! Als ik potentieel in iemand zie, als speler en als mens, zal ik er alles aan doen om hem te begeleiden.»

HUMO Wat mist u bij de huidige generatie voetballers?

Weiler «Ik heb graag dat spelers voluit voor een succesvolle carrière gaan, maar je moet onderweg toch ook iets willen opsteken van het leven? Het is ook beter om iets achter de hand te houden voor als het begint tegen te zitten. Ook voor je mentale gezondheid.

»Zelfvertrouwen is trouwens één van de belangrijkste eigenschappen in het leven. Zonder zelfvertrouwen ben je verloren. En dan bedoel ik niet het zelfvertrouwen van een voetballer die altijd speelt, aanbeden wordt en geld te over heeft. Wat als je eens naast de ploeg valt? Het is toch niet omdat je in een dikke wagen rijdt en veel geld verdient, dat je automatisch gelijk hebt? Wat ga je doen als je 35 bent? Ik wil spelers helpen hun persoonlijkheid te ontwikkelen: een authentieke persoonlijkheid met zelfvertrouwen dat niet is gestoeld op geld en status.»

HUMO De grens tussen zelfvertrouwen en arrogantie is flinterdun.

Weiler (onverstoord) «Een ander voorbeeld. Toen ik bekendmaakte dat ik naar Anderlecht ging, waren er nog zes dagen vóór de eerste training. Ik heb een zoon van 15 die in Zürich voetbalt, een kleine jongen van 2,5, een appartement in Nürnberg, een club waarmee ik m’n vertrek moest regelen, een trainingskamp met Anderlecht dat eraan kwam. Blick – de Zwitserse Bild – belde me twee keer. Na de tweede keer al lieten ze me verstaan dat ze zouden schrijven wat hen goed uitkwam als ik niet opnam. Toen hebben ze uit de Duitse Bild dat ene zinnetje overgenomen: ‘Ich-AG’ – ‘ik-vennootschap’. Alleen maar omdat ik m’n telefoon niet opnam! Dergelijke journalistiek verafschuw ik. Ik had zoveel dingen te regelen – met m’n zoon, met m’n gezin, met m’n vader die zwaar ziek is, met Nürnberg. Toch willen ze de concurrentie de loef afsteken en gaan ze dreigen als je de telefoon niet opneemt. Waar slaat dat nu op?! Daarom zeg ik: emotionele intelligentie. Even nadenken en dan besef je wel: misschien heeft hij nu even andere dingen aan zijn hoofd.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234