‘We hebben aan Bpost gevraagd om takenpakketten voor leerlingen te helpen bezorgen. Maar een voordeeltarief? Nee, dat ging niet. Bpost heeft de flexibiliteit van een breekijzer.’Beeld Saskia Vanderstichele

Minister Van OnderwijsBen Weyts

'Angst voor besmetting is géén reden om je kind niet naar school te sturen'

Ben Weyts (49) was lang de Raymond Poulidor van de N-VA: hij die was voorbestemd om Bart De Wever op te volgen als voorzitter, maar het nooit zou doen. Nu ontpopt hij zich tot de springveer van de Vlaamse regering. Rustig in de buik van het peloton wachten op het startsein van de virologen om de scholen te openen, was geen optie. Weyts trok zelf in de aanval en bedacht een plan om de leerlingen vanaf 15 mei weer uit hun kot te krijgen. Maar was hij zelf indertijd een vlijtige leerling? 'Oei nee! Aan studeren had ik een broertje dood. Maar ik was wel mondig.'

We spreken Ben Weyts enkele dagen na de pijnlijke persconferentie van de Nationale Veiligheidsraad, waarin premier Sophie Wilmès erin slaagde om de Belgische bevolking in schier comateuze toestand te kletsen met haar uiteenzetting over de versoepeling van de coronamaatregelen. Voor de Vlaamse minister van Onderwijs was het, naast een lichte bron van ergernis, ook een moment van opluchting: het draaiboek dat hij samen met de onderwijswereld had bekokstoofd, werd na moeizame onderhandelingen goedgekeurd.

HUMO Het ontgoochelt me dat u geen powerpointpresentatie heeft klaarstaan om dit interview te ondersteunen. Hebben de moderne communicatietechnieken de Vlaamse regering nog niet bereikt?

BEN WEYTS «Nee, maar zodra we genoeg contact tracers hebben gevonden, gaan we een powerpointteam samenstellen (lacht). Ernstig: in Vlaanderen vonden we die persconferentie potsierlijk, maar de Franstaligen zien het probleem niet, hè. De dag nadien beeldde La Gazette premier Wilmès af als een moderne Jeanne d'Arc die met de Belgische vlag in de hand ten strijde trekt tegen het virus. Dat onderstreept nóg maar eens hoe anders wij naar de dingen kijken. Die verschillen verklaren ook waarom die vergadering zo lang duurde. De Franstaligen hadden allerlei verbale omzwervingen nodig om uiteindelijk toch te landen bij de deal die op tafel lag.»

HUMO De grootste twistappel was de datum voor de heropening van de scholen: de Franstaligen verkozen 18 mei, u had 15 mei aangekondigd.

WEYTS «Dat ze daar zo moeilijk over deden, verbaasde me. Ik had de weken voordien een breed gedragen voorstel uitgewerkt, samen met de Vlaamse onderwijswereld, met alle nodige draaiboeken en praktische handvaten. Daarna had ik overlegd met de Franstalige en Duitstalige ministers van Onderwijs, zodat we één gemeenschappelijk plan konden voorleggen aan de Veiligheidsraad. Alles leek in de sacoche, tot de minister-president van de Franse Gemeenschap (Pierre-Yves Jeholet, red.) moeilijk begon te doen.»

HUMO Wat zat daar achter?

WEYTS «Weytske pesten, hè. Ik had mijn nek uitgestoken en ze gunden mij, of Vlaanderen, dat niet. Valabele tegenargumenten heeft niemand gehoord. Het is veel logischer om de scholen op een vrijdag te heropenen dan op een maandag. Zo heb je na die eerste dag een heel weekend om bij te sturen. Jan Jambon heeft dat in de Veiligheidsraad uitgelegd, maar sommige Franstaligen bleven moeilijk doen. Daar hebben ze dus een uur aan verspild.»

HUMO De weken voordien zei u dat het advies van de virologen 'niet meer zaligmakend is'.

WEYTS «Politici moeten het advies van wetenschappers inwinnen, maar ze mogen zich niet achter hen verstoppen. Had je het aan sommige virologen gevraagd dan konden we pas in juni praten over de heropening van de scholen, en dan had het geen zin meer. Ik wou de scholen een perspectief bieden. En tijd om zich voor te bereiden. Zo'n debacle als met de woon-zorgcentra, toen de Veiligheidsraad opnieuw bezoek toeliet en ze op het terrein van hun stoel vielen, wou ik absoluut vermijden. Daarom volgde ik de omgekeerde weg: eerst kijken wat mogelijk was voor het onderwijs, en dán de goedkeuring vragen van de virologen. Erika Vlieghe (voorzitster van de werkgroep met experten die de exitstrategie moet ontwikkelen, red.) was daar blij mee, ik heb uitstekend met haar samengewerkt.»

HUMO De federale regering kondigde aan dat de winkels vanaf 11 mei weer open mogen, maar krabbelde nadien, onder druk van de virologen, terug: 'Alleen als het aantal ziekenhuisopnames, doden en nieuwe besmettingen laag genoeg liggen'. Ook u moest vorige week inbinden. Plots luidt het dat scholen niet verplicht zijn om te openen. Verwarrend!

WEYTS «Ik heb helemaal niet ingebonden. De voorwaarden waren van in het begin duidelijk: het moet veilig en doenbaar zijn, anders kun je kinderen en leerkrachten niet samen in klassen zetten. Scholen kunnen ook beslissen om maar één of twee leerjaren voorrang te geven. Maar de scholen die onze draaiboeken kunnen toepassen, moeten echt wel opengaan. Ze willen dat ook graag, want ze maken zich zorgen over hun leerlingen, en over de limieten van het afstandsonderwijs.»

HUMO De virologen hadden geen problemen met uw onderwijsdeal?

WEYTS «Ze stelden vragen bij de keuze om de zesdejaars van het secundair terug naar school te laten gaan. Die gasten nemen vaker het openbaar vervoer, en vormen een groter besmettingsgevaar voor elkaar en de leerkrachten dan jongere kinderen. Maar dat zesde jaar is cruciaal, omdat het de brug is naar de arbeidsmarkt en het hoger onderwijs.»

HUMO Veel ouders begrijpen niet waarom de kleuters thuis moeten blijven. Doordat ze hun telewerk moeten combineren met de zorg voor hun kinderen, zijn ze stilaan de wanhoop nabij. Bovendien lopen kleuters weinig besmettingsgevaar.

WEYTS «Dat was de allermoeilijkste knoop. De virologen zeiden dat we moesten kiezen tussen het kleuteronderwijs en de eerste twee leerjaren. Alles tegelijk was onverantwoord. Ook daar kozen we voor het pedagogische belang: in de basisschool gaat het om leren lezen, schrijven en tellen. Leer je dat thuis verkeerd aan, dan is het om zeep. Kleuters kun je later makkelijker bijsturen. Maar ik aanvaard elke kritiek. Dit is geen ideale oplossing, maar ze is wel de maximaal haalbare. Mijn kinderen zijn er ook het hart van in dat ze nog niet naar school mogen.»

HUMO Denkt u niet dat veel ouders hun kleuters weer bij de grootouders zullen stallen? Zeker nu Marc Van Ranst heeft gezegd dat dat weer mocht, ook al trok hij die woorden de dag nadien in.

WEYTS «Hij ervaart nu wat politici vaak meemaken: één scheve zin en de kraan van vragen, commentaren en Twitter-smurrie gaat wagenwijd open. Ik denk niet dat Marc Van Ranst voor die uitzending dacht: nu ga ik de mensen eens oproepen om hun kinderen naar oma en opa te sturen.»

HUMO Maar in tegenstelling tot politici antwoordt hij bijna altijd op de vraag.

WEYTS «Juist! Daar kunnen wij hem misschien nog in bijscholen (lacht).»

HUMO Naast het lesgeven aan de opgesplitste klassen van de eerste-, tweede- en zesdejaars, en het preteachen van de leerjaren die uit de boot vallen, verwacht u van de scholen ook dat ze kinderen opvangen die niet thuis kunnen blijven. De onderwijskoepels en pedagogen zeggen dat dat laatste er echt te veel aan is.

WEYTS «We vragen veel, ja. Misschien te veel. De lesgevers moeten in de eerste plaats kunnen lesgeven. Voor de kinderopvang bekijken we hoe de gemeenten kunnen bijspringen, met het openen van sporthallen en cultuurcentra en de inzet van vrijwilligers. In de paasvakantie liep dat ook goed.»

HUMO Wat gaat u doen als een gezette leerkracht van 57 niet terug aan de slag wil? Net als ouderen behoren zwaarlijvige vijftigplussers tot de risicogroep.

WEYTS «Ah bon? Die risicogroep verandert precies elke week. Ik heb Erika Vlieghe gevraagd om me een update te bezorgen over die risicogroepen. Zwangere vrouwen horen daar bijvoorbeeld niet meer bij.

»Of we werkweigeraars zullen sanctioneren, kan ik nog niet zeggen. Maar wie thuisblijft, is weinig collegiaal: dat betekent meer werk voor de rest. We hebben iedereen nodig. Al weet ik dat wie er vroeger de kantjes vanaf liep, dat nu weer zal proberen.»

NIEUWE PRIKKELS

HUMO Wat met ouders die hun kinderen niet naar school durven te sturen?

WEYTS «De scholen zullen hen contacteren om te vragen wat het probleem is. Wij hebben, mét goedkeuring van de virologen, een grondige aanpak uitgewerkt om de scholen veilig te heropenen. Als dat niet kan, blijven ze dicht. Angst voor besmetting is geen geldige reden om je kind thuis te houden.»

HUMO Zien we de leerachterstand die onze jongeren nu oplopen over tien jaar terug in de statistieken? Krijgen we een coronageneratie?

WEYTS «Om dat te vermijden, stónd ik erop dat er na de paasvakantie nieuwe leerstof werd gegeven, ook al bereiken we een klein percentage van de leerlingen niet.»

HUMO In Wallonië en Brussel was nieuwe leerstof verboden, omdat de zwakkeren zo te veel achterstand oplopen.

WEYTS «Zij redeneren: we hebben er een paar die niet kunnen vissen, dus schrappen we alle vis van het menu. Dat is niet verstandig, die achterstand haal je niet meer in en die zie je straks wél in de statistieken. En dan mogen wij dat vanuit Vlaanderen weer bijpassen.

»Het is niet omdat een kleine groep achterblijft, dat alle anderen daarvoor moeten boeten. Zij moeten vooruit. Dat vraagt veel van ouders en leerkrachten, maar het is cruciaal. De leerlingen die wij nu nieuwe prikkels geven, worden straks ondernemers, wetenschappers en innovators die voor economische groei en vooruitgang zorgen.»

HUMO De kloof tussen de sterke en de zwakke leerlingen zal enorm groeien. 12 procent van de leerlingen heeft thuis geen aparte studieplek, 5 procent beschikt niet over een laptop, en sommige scholen, vooral in de steden, bereiken een kwart van hun leerlingen niet.

WEYTS «Men meent graag dat ik alleen maar rekening houd met de knappe koppen, maar ik ben echt bekommerd om de achterstand die de zwaksten nu oplopen. Daarom heb ik samen met Digital4Youth en de Koning Boudewijnstichting een project opgestart om 10.000 laptops in te zamelen voor jongeren die er geen hebben.»

HUMO De vraag blijkt drie keer groter dan het aanbod en de oppositie vindt dat de levering te traag verloopt.

WEYTS «We hebben er al 9.000 geleverd. In deze moeilijke tijden is dat toch niet slecht? Iedereen vindt dat nu te weinig en te laat, maar voor ik dat project lanceerde, had geen hond me daar ooit om gevraagd. Nochtans is een laptop in het secundair onderwijs essentieel: 97 procent van de scholen werkt al via Smartschool.»

Via de bedrijven die ons nu helpen met hun afgeschreven computers, kunnen we straks een droom realiseren: dat elk kind in het secundair toegang heeft tot een pc. Dat is een positief effect van de coronacrisis!

HUMO Sommige scholen melden dat die computers zo oud zijn dat je er niet eens mee op de wifi kunt. Wat hebben leerlingen die straks moeten meekunnen op Smartschool aan oude rommel?

WEYTS «Nu moet ik u écht tegenspreken. Die toestellen komen van bedrijven die ze na drie, vier jaar boekhoudkundig hebben afgeschreven. Mijn computer is ouder, hoor. Al die laptops worden door Digital4Youth op een professionele manier klaargemaakt voor hergebruik. Ik heb er zelf uitgetest, dat is goeie stuff. Maar ons project focust op het secundair onderwijs. Uw voorbeelden komen wellicht uit de basisscholen. Zij zamelen via lokale projecten ook laptops in, en misschien zitten daar een paar dinosaurussen tussen.

»Het belangrijkste is dat we de digitalisering van het onderwijs nu versneld doorvoeren. Via de bedrijven die ons nu helpen, kunnen we straks een droom realiseren: dat elk kind in het secundair toegang heeft tot een pc. Dat is een positief effect van de coronacrisis!»

MEER MAIZENA

HUMO Onderwijseconoom Kristof De Witte vreest dat we nog meer schoolverlaters zonder diploma zullen krijgen. 'Als de scholen weer opengaan, moeten we nog dezelfde dag naar hun huizen rijden, ze bij hun kraag grijpen en meenemen naar school', zei hij in Het Laatste Nieuws.

WEYTS «Hij heeft gelijk. We hebben de leerkrachten gevraagd om te detecteren welke leerlingen ze niet bereiken. Het devies is: bel ze, schrijf ze. Komt er geen antwoord, dan schakelen we de buurtwerking of het OCMW in om bij die mensen te gaan aankloppen. Ik vind het verdedigbaar om, bij ouders die hun verantwoordelijkheid ontlopen, letterlijk de deur plat te lopen.

»Veel leerkrachten rijden zelf rond om takenpakketten aan huis te bezorgen. Sommigen kregen zelfs een boete van de politie.»

HUMO Meent u dat nu?

WEYTS «Ja. Ik kan het me zo voorstellen: 'Sorry madammeke, dat staat niet op mijn lijst met essentiële verplaatsingen.' Via de Veiligheidsraad hebben we dat laten aanpassen.

»Ik ben wel ontgoocheld in Bpost. Wij hadden gevraagd of zij ons konden helpen met de bezorging van de takenpakketten voor leerlingen die we moeilijk konden bereiken. (Rolt met de ogen) Een voordeeltarief? Nee, dat ging niet. De pakketjes mochten maximaal 100 gram wegen - vergéét alle cursussen dan, hè! - en we moesten ze aanleveren op twintig centrale punten in Vlaanderen. Dan kun je ze net zo goed zelf leveren. Andere bedrijven zouden gesmeekt hebben om zo'n rol te mogen vervullen, maar Bpost heeft blijkbaar de flexibiliteit van een breekijzer.»

HUMO Sommigen pleitten ervoor om de zomervakantie met minstens twee weken in te korten, zodat de opgelopen leerachterstand kan worden goedgemaakt.

WEYTS «Mijn voorstel is om de zomerscholen uit te breiden. Maar ik ga onderwijzers en leerlingen niet manu militari naar school sturen. Als ik hen verplicht, zeg ik eigenlijk dat de meeste leerkrachten profiteurs zijn die alleen maar in het onderwijs zitten voor de lange vakanties. Dat is níét waar. Veel leerkrachten willen zich deze zomer graag engageren.»

HUMO De vakbonden zagen dat anders. Zelfs uw suggestie om de deliberaties te verschuiven naar de eerste week van juli noemden ze 'een kaakslag voor het personeel'.

WEYTS «Ach, die reacties zijn niet representatief voor het onderwijsveld. Velen stonden wel open voor dat voorstel.»

HUMO De vakbonden zeggen dat er binnenskamers was afgesproken om nog niet te communiceren over die korte verlenging van het schooljaar. U deed het toch.

WEYTS «Mea culpa. Ik was bezig aan een decreet om dat te regelen. Toen een journalist me daar iets over vroeg, kon ik niet liegen. Maar de vakbonden wísten dat die uitbreiding eraan kwam. Ze waren ertegen, maar dat is dan spijtig. We moeten de schade voor de leerlingen zoveel mogelijk beperken.

»Maar ik begrijp de vakbonden wel: ze staan onder druk van een kleine groep luide roepers die elke extra inspanning te veel vinden. Ze hadden makkelijk kunnen inspelen op de angsten die bij leerkrachten bestaan, maar ze hebben zich constructief opgesteld.»

HUMO Gaat het, meneer Weyts? De N-VA jaagt de vakbonden al jaren in de gordijnen, maar nu bent u plots poeslief voor hen.

WEYTS «Ik heb hen nodig, en zij mij. Voilà. Wat heb ik eraan om een paar toeken uit te delen? Niks. Ik vraag niet van de bonden dat ze gelukkig worden van ons akkoord, maar ze moeten het wel verdedigen. En ondanks enkele barsten in het schild, doen ze dat ook. De onderwijswereld is de voorbije weken dichter bijeen gekomen. Nóg een voordeel van de coronacrisis! Dit virus zorgt voor meer maizena in de samenleving. En de appreciatie voor een job in het onderwijs is ook gestegen. Hopelijk leidt dat tot meer 'roepingen', zodat we het lerarentekort dicht kunnen fietsen. Je moet soms de zon kunnen zien schijnen in een plas water, hè.»

HUMO Uw stokpaardje is taal. In de laatste kleuterklas, die vanaf september verplicht wordt, wilt u taalscreenings en -tests invoeren. Kinderen die het Nederlands onvoldoende beheersen, zouden dan niet mogen starten in de basisschool. De oppositie, de onderwijskoepels én uw coalitiepartners zijn tegen.

WEYTS «Mijn tegenstanders beweren dat die taalscreenings segregerend werken, maar ik wil net dat elk kind met gelijke kansen aan de startlijn komt. Nederlands is de sleutel tot alle andere kennis. Het is het vak dat de andere vakken mogelijk maakt.»

HUMO Open VLD-parlementslid Sihame El Kaouakibi werpt op: 'Taal moet een springplank zijn, geen muur.'

WEYTS «Dus we gaan vaststellen dat er een probleem is en het laten passeren? Welke zin heeft die taalscreening dan? We moeten iets dóén met die resultaten. We gaan de taalkennis van kleuters testen in het najaar, zodat we nog een halfjaar hebben om kinderen bij te spijkeren. Maar als het tegen de zomer nog altijd onvoldoende is, moeten we kordaat zijn. Dan kan de klassenraad adviseren dat een kind eerst een taalbadjaar volgt. Daarmee neem je een jaar af, maar geef je ze een leven. Als ouders er echt op staan dat hun kind toch start in het eerste leerjaar, zal het dat taalintegratiebad moeten combineren met de lessen.»

HUMO U zou ook te krampachtig omgaan met het gebruik van de thuistaal.

WEYTS «Uit het PISA-onderzoek (een wereldwijde vergelijkende studie van het onderwijs, red.) blijkt dat kinderen met migratieroots slechter scoren dan autochtone kinderen. Maar als zij thuis ook Nederlands spreken, verkleint de kloof met de helft. Dat is toch het beste bewijs dat ik er knal op zit met mijn focus op Nederlands? Ouders die het beste voorhebben met hun kind, zorgen dat het na halfvier ook nog Nederlands spreekt. En dat het naar Ketnet kijkt.»

HUMO Eén op de vier kleuters spreekt thuis geen Nederlands. De PISA-resultaten zullen de komende twintig jaar dus alleen maar achteruitgaan?

WEYTS «Net daarom is pappen en nathouden geen optie meer. Twintig jaar geleden zeiden we tegen het kindje van de vluchtelingen dat het gerust bij zijn leeftijdsgenoten in de klas mocht zitten. Het warme integratiebad zou zijn werk wel doen. Vandaag staat er bijna geen water meer in dat bad: in de klas van mijn dochter zijn er nog twee andere kinderen die thuis alleen Nederlands spreken. Ik wil dat die andere kinderen met betere kaarten aan het spel beginnen.»

HUMO Was u een goede student?

WEYTS «Oei, nee! Als jongste van vier werd ik thuis niet echt aangemoedigd om mijn talenten maximaal te ontplooien. 'Trek uw plan', was de boodschap. Dat heb ik mijn hele leven gedaan. (lacht)»

HUMO Was u de rebel van de klas?

WEYTS «Dat niet, maar ik ging niet zo graag naar school, en aan studeren had ik een broertje dood. Maar ik was wel mondig. In het zesde studiejaar was ik the leader of the pack. De overstap van de landelijke basisschool naar het eerste middelbaar vond ik moeilijk. Plots was ik een kleine jongen in een grote, anonieme massa.»

HUMO Als student politieke wetenschappen richtte u samen met enkele vrienden de Vlaams Nationale StudentenUnie op.

WEYTS «En daar kropen veel tijd, energie en middelen in. Dat is één van de redenen waarom ik er wat langer over deed om af te studeren.»

HUMO Negen jaar, las ik.

WEYTS «Wel, euh, het zou zoiets kunnen zijn (lacht). Na mijn eerste jaar zei ik al tegen mijn ouders dat ze me financieel niet meer moesten ondersteunen: 'Laat mij maar doen.' Tijdens de weekends en de vakanties werkte ik als kelner in een brasserie. Een mooie tijd: ik was een goeie verkoper en ik werd 'op procent' betaald. Tijdens de week was het telkens hard werken om dat geld op te krijgen.

»Na mijn studies bleef ik nog een jaar hangen in de Gentse binnenstad. Voor de liefde. Maar ik kreeg algauw heimwee naar Beersel, mijn gemeente. Ik voel me het best in de groene rand, onder de kerktoren. Al heb ik in mijn streek een enorme weg afgelegd: ik ben aan de andere kant van de kerk gaan wonen, 500 meter van mijn ouderlijk huis. Gelukkig heb ik de taal en gewoonten aan die kant ook snel opgepikt.»

HYENA'S

HUMO Theo Francken haalde in Vlaams-Brabant dubbel zoveel voorkeurstemmen als u. Als hij echt had gewild, was híj dan vandaag minister van Onderwijs?

WEYTS «Dat had wellicht tot een pittige discussie geleid. Maar Theo is een vriend, wij werken prima samen. In 2014 ben ik naar het Vlaamse niveau geschoven, zodat hij de federale lijst kon trekken. Zelf stond ik er nooit om te springen om federaal minister te worden. Ik blijf het moeilijk hebben met die Belgische symboliek. Maar er was tussen ons geen seconde discussie over wie Onderwijs zou pakken.»

HUMO Had u veel affiniteit met dat departement?

WEYTS «Niet echt. Maar ik ben nogal allround en kan me snel inwerken in een materie. Tijdens de regeringsonderhandelingen zat ik de werkgroep Onderwijs voor, omdat de partij er sterk aan dacht om dat departement te claimen. Ik beet in het pateeke en het smaakte.»

HUMO Na de vele aanvallen van uw partij op de koepels en de vakbonden hadden we een echte boksmatch verwacht.

WEYTS «Valt tegen, hè? Ik kick niet op bloedspatten tegen het behang. Als je resultaten wilt boeken, moet je samenwerken. Zo heb ik ook het Oosterweeldossier en het onverdoofd slachten tot een goed einde gebracht. Twee mijnenvelden.»

HUMO Voor 2014 liep u zich warm om Bart De Wever op te volgen als voorzitter. Is dat definitief van de baan?

WEYTS «Ik had nooit die ambitie. Een rol als vakminister ligt me beter. Ik bijt me graag vast in dossiers om daar creatief mee aan de slag te gaan. Een crisis als deze is heftig, maar triggert mij ook. Dit is een periode waarin je als politicus echt het verschil kunt maken, door vooruit te kijken en te anticiperen. Soms zal ik wel wat te enthousiast zijn, maar als het lukt, zoals nu met mijn onderwijsdeal, doet dat echt deugd.»

HUMO Als De Wever er straks mee kapt, kan uw partij halveren.

WEYTS «Misschien. Daarom kan zijn opvolger maar best een heel ander profiel hebben. Anders zal hij constant met Bart worden vergeleken.»

HUMO Theo Francken, dus?

WEYTS «Ach, ik denk dat Theo samen met mij hoopt dat Bart nog zo lang mogelijk voortdoet. We moeten ons geen probleem laten aanpraten door diegenen die jaloers zijn dat wij zo'n topper hebben. Onder zijn voorzitterschap heeft de Vlaming geleerd om zijn gedacht te zeggen. Dat is de grote verdienste van onze partij: dat de Vlaming eindelijk voor zijn mening durft uit te komen, ook als die niet sociaal wenselijk of politiek correct is. Door onze bescheidenheid en typische kop-in-kas-mentaliteit deden we dat heel lang níét. Er was een groot verschil tussen wat Vlamingen dachten en wat ze zeiden. Maar als je frustraties te lang opkropt, wordt het ongezond. Wij hebben daar een beschaafde uitlaatklep voor geboden en ik ben daar trots op.»

‘Bij die haatmails troost ik me met het idee: ze zullen wel een therapeutisch effect hebben. Zo heb ik ook voor die mensen toch nog enig nut’

HUMO Op sociale media is dat nu ook niet altíjd een aanwinst.

WEYTS (lacht) «Gelukkig is Twitter geen spiegel van de maatschappij. Als ik sommige mails zie, vraag ik me ook af waarom mensen de tijd en moeite nemen om me zo uitgebreid de huid vol te schelden. Ik troost me met het idee dat het wel een therapeutisch effect zal hebben. Zo heb ik ook voor die mensen toch nog enig nut.»

COROLLA-VIRUS

HUMO Door welk virus was u gebeten toen u in februari in het parlement zei dat ministers een auto met enige standing nodig hebben, en zich dus moelijk met een 'Toyota Corollo' kunnen verplaatsen?

WEYTS «Het Corolla-virus (lacht). De PVDA dacht dat ze een machtig schandaal beethad door te verwijzen naar onze 'vloot' van 34 auto's voor 9 ministers. Alsof wij elke ochtend lotje trekken om te kiezen welke auto we die dag eens gaan nemen. Die auto's dienen ook voor onze kabinetsleden, elke minister heeft maar één wagen. En met die Toyota-uitspraak refereerde ik aan Wouter Van Besien, die als Groen-voorzitter ooit met een aftandse Toyota naar de koning reed. Als onze ministers met krakkemikkige auto's rijden, welk figuur slaan we dan in het buitenland?»

HUMO U zult komende zomer vermoedelijk niet met de Toyota naar de Provence kunnen. Waar gaat u uw vakantie doorbrengen?

WEYTS «Ik vrees dat we hier, op mijn kabinet, op mijn vakantieoord zitten. Al hoop ik toch ook wat meer thuis te kunnen zijn, in de mooie Zennevallei, tussen mijn dieren. Als ik kan joggen in het groen, en 's morgens mijn varkens eten kan geven, ben ik een gelukkig mens.»

HUMO Ik vond al dat u zo scherp staat tegenwoordig.

WEYTS «Ik loop normaal twee keer per week, meestal in het gezelschap van mijn Duitse herder. Dat is heel handig om de social distancing gerespecteerd te zien. Helaas is mijn hond na 50 minuten pompaf, terwijl ik graag over het uur ga, voor de endorfines. Maar dat is me zelden gegund, ook al omdat ik vaak telefoon krijg.»

HUMO Waarom laat u uw smartphone niet thuis liggen?

WEYTS «Oh nee, daar voel ik me niet goed bij. Ik ben altijd bereikbaar. Mijn smartphone ligt naast mijn bed. Dat maakt mijn nachtrust doorgaans wat korter, maar geeft me meer gemoedsrust. Als ik het gevoel krijg dat ik een belangrijke telefoon kan missen, word ik al ambetant.»

HUMO Wordt u vaak gebeld rond twee uur 's nachts?

WEYTS «Nee, maar ik vind dat minder erg dan 's morgens vroeg. Ik werk 's avonds graag laat door en dat wreekt zich de volgende ochtend weleens. De afspraak is dat men mij ten vroegste om halfzeven mag bellen. Meestal duurt het niet tot 6.35u voor de eerste telefoon binnenkomt.

»Ik heb ook de luxe dat ik in de Vlaamse Rand woon: zelfs in filetijden sta ik in 45 minuten in Brussel. En de laatste weken nog sneller. Het beleid van de vorige Vlaamse minister van Mobiliteit (hijzelf, red.) werpt duidelijk zijn vruchten af (grijnst).»

HUMO Daar zegt u zoiets. Is deze crisis niet het ideale moment om rekeningrijden weer op tafel te leggen? Volgens een studie van het Federaal Planbureau kan dat Vlaanderen jaarlijks een welvaartswinst van een miljard euro opleveren.

WEYTS «Ik wou daar graag werk van maken, maar sommige wetenschappers hebben dat zelf verknald door met al te gekke scenario's en hoge tarieven te schermen. Ik had hen nochtans gevraagd om niet te communiceren. Ze joegen heel Vlaanderen de kast op.»

HUMO Vervolgens keerde u uw kar, wegens 'gebrek aan draagvlak'. Was dat niet zeer laf? Alle neutrale instanties zeggen dat we rekeningrijden nodig hebben voor het klimaat en onze mobiliteit. U wist dat het nodig was, maar u durfde niet. Was dat niet een beetje laf?

WEYTS «Ik heb genoeg ervaring om te weten wanneer een dossier verkloot is. Dan laat ik het vallen. Als minister moet je gaan voor het mogelijke. Wie voor het ideale gaat, bereikt niks.»

HUMO Was daar een telefoon van De Wever voor nodig? De verkiezingscampagne van de N-VA was helemaal opgehangen aan het schrikbeeld van de rood-groene belastingstsunami. Dan was het niet zo handig dat Vlaams Belang met 'de Ben-belasting' stond te zwaaien.

WEYTS «Die telefoon is niet gekomen. Ik ken mijn partij goed genoeg om te weten wanneer ze schade dreigt op te lopen. Dit was zo'n moment. De wetenschappers hadden het Vlaams Belang genoeg eten en drinken gegeven om me af te maken. En onze coalitiepartners waren plots 'vergeten' dat de slimme kilometerheffing in het regeerakkoord stond. (Cynisch) Een mens kan niet alles onthouden, hè? Zelfs de grootste medestanders stonden fluitend naar het plafond te staren. Ik stond daar alleen, klaar om verscheurd te worden door de hyena's. Wat doe je dan? Ik ga me toch niet als een lemming laten slachten? Dan steek ik nog liever zelf het mes erin. Gelukkig blijkt uit onderzoeken dat ons dat weinig schade heeft berokkend bij de verkiezingen.»

HUMO Het heeft het algemeen belang misschien wel schade berokkend?

WEYTS (windt zich op) «Maar als je geen politieke meerderheid hebt, kun je toch niets meer doen? Wat heeft het algemeen belang eraan dat ik eervol sneuvel op het slagveld der principes? Zo dom ben ik niet.

»Het haalbare is op dit moment: telewerk. Werkgevers hebben de positieve gevolgen evan ontdekt en dat kan de druk op onze files verlichten. Ook dat is weer zo'n zonnestraal in een plas water (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234