null Beeld

Anton van Hooff - Nero & Seneca

Als een kruiswoordraadsel om een 'wreed Romeins keizer, vier letters' vraagt, dan weet zelfs de beginnende speler dat hij 'Nero
' moet invullen.

Nu waren bijna alle Romeinse keizers wreed, en ook een vierletternaam was niet uniek in die professie. Op één of andere manier is Nero (37-68 na Christus) al die andere wreedaards beginnen te overschaduwen.

De Nederlandse classicus Anton van Hooff
legt in 'Nero & Seneca' (Ambo) uit dat hij wel degelijk geliefd was bij het plebs. Maar de reputatie van een Romeinse keizer werd gemaakt door de kroniekschrijvers, die de mening vertolkten van de hogere kringen waartoe ze behoorden.

Als er eentje tegen de kar van de senatoren en ander hoog volk begon te rijden, kon hij rekenen op een postume afrossing. En Nero had het inderdaad nogal bont gemaakt. Stiefbroer vermoord, moeder vermoord, ex vermoord, Rome mogelijk laten platbranden: tot daaraan toe.

Véél erger was dat hij het keizerschap belachelijk maakte met zijn onnozele concerten en zijn fascinatie voor wagenrennen en dat hij in zijn lompheid ook de privilegies van de senaat begon te schenden: zo iemand kreeg geen genade.

Nero dankt zijn uitzonderlijke bekendheid in het rijtje van 147 caesars ook aan zijn mentor en spindokter, de stoïsche wijsgeer Seneca
, die door hem verplicht werd om zelfmoord te plegen.

Van Seneca zijn veel teksten bewaard, en een deel daarvan is geïnspireerd door Nero's omgang met de macht. Hij was geen kroniekschrijver: zijn essays overstijgen het pure vertellen, en zijn observaties van het politieke wereldje zijn soms akelig herkenbaar.

Anton van Hooff versterkt dat effect nog door geregeld te verwijzen naar eigentijdse parallellen, en door Seneca's wijsheden aan te vullen met de scherpste portretten uit Tacitus
' 'Historieën'.

Zonder het te weten beschrijft die laatste ineens een bekend CD&V-politicus: 'Naar ieders oordeel capabel tot heersen als hij maar niet geheerst had.' Voor wie op café eens wil uitpakken levert Van Hoof het Latijn erbij: 'Capax imperii nisi imperasset.'

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234