Anuna De Wever, de scholier die ons groene geweten werd: 'Het is egoïstisch om nu géén klimaatactivist te zijn'

Het was even wennen: na al het luide klimaatprotest werd het in oktober plots stil rond Anuna De Wever. De klimaatactiviste was aan boord gegaan van een zeilboot die haar naar de klimaattop in Chili zou brengen. ‘Het is egoïstisch om nu géén klimaatactivist te zijn.’

'Ik doe dit voor de toekomst van de mensheid. Ik heb het er gerust voor over om kerst door te brengen op een piepkleine zeilboot met 41 mensen'

Anuna De Wever «Adelaide (Charlier, red.), mijn zus Josefien en ik zijn speciaal naar Martinique gezeild omdat het Caribische eiland bij Frankrijk hoort en de Europese roamingkosten er dus gelden. Handig, als je de hele dag in contact moet staan met Madrid.»

HUMO Je lag daar dus niet met een kokosnoot onder een palmboom?

De Wever «Lol! We hadden geen tijd voor uitstapjes. We sliepen elke nacht op de zeilboot en moesten elke ochtend vroeg uit de veren door het tijdverschil met Madrid. Dan zochten we een wifispot, klapten we onze computer open en gingen we aan het werk. Youth for Climate had een delegatie van zes mensen naar de top gestuurd, die onze ondersteuning nodig hadden.»

HUMO Je huilde toen eind oktober bleek dat jullie duizenden kilometers uit koers lagen voor de COP25.

De Wever «Voor mij was het een dikke tegenvaller: die top had het symbolische eindpunt moeten worden van alle klimaatacties van het voorbije jaar. Ik had die klimaatministers zo graag zélf in de ogen gekeken in Madrid.»

HUMO Omdat je besliste toch verder te zeilen naar Zuid-Amerika, kreeg je wel de kans het Amazonewoud te bezoeken.

De Wever «De Amazone was zot! Ik zag er Chief Raoni terug. Hij herkende me nog van die keer toen hij in Brussel was om onze wekelijkse klimaatmars te steunen. Zo’n lieve man.

»Maar ik heb er vooral ook ontzettend veel geleerd. Eigenlijk is het simpel: het tipping point van het Amazonewoud – het punt waarop het zo erg is uitgedund dat het zichzelf niet meer kan herstellen – komt razendsnel dichterbij. Gaan we voorbij dat punt, dan verandert ons hele ecosysteem onherroepelijk. Daar komt nog eens bij dat de rechten van de inwoners op allerlei vlakken geschonden worden: ze worden uit hun woonst gezet, de droogte vernietigt hun oogsten, hun rivieren worden vergiftigd door de goudmijnen... Ik heb met mijn eigen ogen gezien hoe gigantische stukken van het woud al verdwenen zijn. Bomen zo hoog als flatgebouwen moeten steeds vaker wijken voor kale plekken grasland en plantages voor palmolie. Dat de hele wereld nu niet massaal inzet op het behoud van de Amazone, dat gaat er bij mij niet in.»

HUMO Was je tocht door de Amazone – dit is tenslotte een eindejaarsinterview – jouw hoogtepunt van 2019?

De Wever «Het was natuurlijk prachtig, maar ik heb het gevoel dat ik er nog wel zal terugkeren, dat mijn verhaal met de Amazone pas begint. De warmste herinneringen heb ik aan het festival dat we na onze laatste spijbelactie hebben georganiseerd. In de auto naar huis, met mijn oortjes in, dacht ik opeens: fuck, I did it. Twintig weken voordien had ik voor alle Vlaamse media staan te verkondigen dat we tot aan de verkiezingen elke week op straat zouden komen, en dat had ik toch maar mooi gedaan. Dat gevoel was epic. Ik heb mijn voor- en tegenstanders, maar ik verdien toch wat krediet voor mijn dedication (lacht).»

HUMO Die voor- en tegenstand bleek ook uit Humo’s Grote Ecologie-enquête. De helft antwoordde achter jullie spijbelacties te staan, maar meer dan 40 procent zei door de spijbelaars te hebben afgehaakt.

De Wever «Dat nieuws wist me zelfs tot in de Amazone te bereiken. Ik schrok ervan, maar het heeft me ook iets geleerd: veel Vlamingen zijn nog altijd niet goed geïnformeerd. Ze denken: jaja, klimaatopwarming, als het mij maar niet te veel geld gaat kosten. Als er iets is wat ik zou willen veranderen aan hoe ik de dingen het voorbije jaar heb aangepakt, dan is het dat wel: ik had mensen meer moeten informeren over wat de klimaatcrisis precies is. Ik ben er te veel van uitgegaan dat ze de ernst ervan wel inzien, maar dat doen ze niet. Ze denken nog altijd: als het écht zo ernstig was, dan zouden onze politici er wel iets aan doen. Dat heb ik zelf ook lange tijd gedacht.

»Het goede nieuws is dat iedereen nu duidelijk wel een mening heeft over het klimaat. Onze acties hebben hen daartoe gedwongen. Akkoord: veel mensen hebben nog niet de juiste mening, maar dat komt nog wel. 2019 was het jaar waarin het klimaat op de agenda werd gezet, 2020 wordt niet anders. Vanaf nu wordt élk jaar een klimaatjaar, net zolang tot het probleem is opgelost, of tot het gedaan is met onze planeet. Tegen mensen die zeggen dat ons momentum voorbij is, zeg ik: ‘Dat kan niet.’ Met alles wat we elke dag te weten komen over het klimaat, is het egoïstisch om nu géén klimaatactivist te zijn.»

HUMO De nieuwe Vlaamse milieuminister Zuhal Demir noemde Greta Thunberg en jou haar bondgenoten. ‘Maar ze moeten wel stoppen met de mensen te schofferen.’

De Wever «Ik zou héél graag bondgenoten zijn en met haar samenwerken, maar dan zal ze toch eerst deftig moeten beginnen te luisteren naar de wetenschappers en met een ambitieus klimaatplan komen. Als ze écht onze bondgenoot wil zijn, dan moet ze dit gevecht samen met ons aangaan. Work your ass off and get it done.

»Wij schofferen helemaal niemand. Ik zeg helemaal niet dat iedereen voortaan veel geld moet betalen voor het klimaat, vegetariër moet worden en nooit meer het vliegtuig mag nemen. Ik zit helemaal niet op individuen te bashen, maar wel op het systeem. De vliegindustrie, de vleesindustrie, de grote vervuilers: zíj moeten veranderen.

»Ik snap niet hoe mensen nog tégen onze zaak kunnen zijn. We vechten voor iets wat zó juist en zo urgent is. Als je daar nu nog tegen bent, dan heb je het echt niet begrepen. Dan heb je er niks op tegen dat mensen doodgaan en diersoorten uitsterven. Wie wíl dat nu? Iedereen heeft toch geliefden, kinderen en kleinkinderen, voor wie ze het beste willen?»

HUMO Had het iets uitgemaakt als jullie je boodschap iets minder apocalyptisch hadden laten klinken?

De Wever «Zou kunnen, maar wij verkondigen gewoon wat de wetenschap al dertig jaar zegt. Natuurlijk hadden we het schattiger kunnen formuleren: ‘Mannekes, we gaan voortaan geen rietjes meer in onze cola stoppen, oké?’ Maar met dat soort maatregelen komen we er niet. Dus ja, ik heb van bij het begin gehamerd op de ernst, maar ik heb ook altijd benadrukt dat we er iets aan kunnen doen, dat het géén verloren zaak is. De mensheid is tot zoveel in staat, ik snap alleen niet waarom ze niet sterker in actie schiet.»

HUMO ‘Anuna is verbrand,’ klonk het in het panel van wetenschappers dat de Ecologie-enquête besprak. Heb je het gevoel dat je nu maar beter een stap opzij kunt zetten voor de goede zaak?

De Wever «Ik heb me het voorbije jaar te veel beziggehouden met dingen die niets met het klimaat te maken hebben. Er verschenen artikels over mijn onopgeruimde kamer, mijn lief en mijn zogezegde arrogantie. Who cares?! Terwijl ik ver weg was, zaten zes andere jongeren van Youth for Climate in Madrid. Zij vertegenwoordigden ons daar, alleen sprong de pers niet op hen zoals ze destijds op mij zijn gesprongen. Ik slaag er niet in daar iets aan te veranderen.

»Maar ik zal altijd met het klimaat bezig blijven, of het nu voor of achter de schermen is. Als ik straks terug thuis ben, wil ik veel meer op Europees niveau werken. Op de top in Madrid is gebleken waarom: op Vlaanderen of België kan ik nog lang wachten. Europa is véél ambitieuzer.»

HUMO Je klinkt nog altijd even strijdvaardig.

De Wever (joelende strijdkreet) «Woehoe! Ik heb ook geen andere keuze. Natuurlijk mis ik mijn familie en vrienden, maar ik móét dit doen. We hebben het hier over de toekomst van de mensheid. Dan heb ik het er gerust voor over om kerst door te brengen op een piepkleine zeilboot met 41 mensen. Enkel onder de douche heb je twee minuten privacy.»

HUMO Reis je straks ook terug met de zeilboot?

De Wever «Nee, met een saai cargoschip. Het is geen reis waarop ik me verheug – twee weken in een kajuit zitten – maar met een zeilboot zou het tot eind april duren voor we terug in België zijn, vanwege de getijden en de wind die uit de verkeerde richting komt. Dat cargoschip was de enige optie. Of zou ik me misschien toch eens aan dat planepoolen wagen? (schaterlacht)»

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234