Arnon Grunberg - Moedervlekken

Arnon Grunberg kón al een halve voetbalploeg aan onvergetelijke romanpersonages opstellen, en dankzij ‘Moedervlekken’ (Lebowski Publishers) heeft hij er met Otto/Oscar Kadoke alweer een sterspeler bij. Kadoke is psychiater bij een crisiscentrum; een gescheiden man die zijn oude, hulpbehoevende moeder aanspreekt met ‘geliefde’ en ‘mijn allermooiste’, in scènes die een groentesoep-met-knakworstjesversie van ‘Psycho’ voor de geest brengen.


Lees ook: Arnon Grunberg over 'Moedervlekken'

Wanneer Kadoke zich op een dag in de armen en tussen de benen laat vallen van Rose, de Nepalese verzorgster van zijn moeder, brengt hij het dagelijkse evenwicht aan het wankelen. De enige overblijvende zekerheden zijn het genot van tien tot vijftien sigaretten per dag, het besef dat hij voor zijn leeftijd een geprezen haardos heeft, en de wetenschap dat hij níét blank is: ‘Mijn witheid is hooguit een vermomming. Verder dan dat wil ik niet gaan.’

‘Moedervlekken’ spant vierhonderd pagina’s lang een merkwaardig net tussen Kadoke en drie van de vrouwen om hem heen. Behalve zijn bazige moeder zijn dat Dekha, een jonge artse in opleiding, en de suïcidale Michette, eerst patiënte en daarna experimenteel project van Kadoke. Zij is een ‘open wond’, één die glaasjes bleekwater drinkt, naakt slaapt – ‘Een vagina moet je luchten’ – en dode kevers cadeau doet.

Daarmee hebben we u nog niet veel verteld, maar méér van de plot spoileren zou – gezien de elkaar snel opvolgende bochten – zonde zijn. We kunnen wel kwijt dat ‘Moedervlekken’ heel veel Grunberg voor één boek is. Dat het zich bij momenten net zo goed een neurotische thriller als een absurde deurenkomedie laat noemen. Dat de cringe-factor (de scène met de tepelpiercings en de vader!) traditioneel hoog is, en de verzameling geweldige dialogen rijk. Dat de laatste zin u verweesd zal achterlaten. En dat bovendien weinig is wat het aan de oppervlakte lijkt: niet alle mannen zijn mannen, het is chronisch onduidelijk wie hulp behoeft en wie er verstrekt, en nogal wat scènes zijn voor verschillende interpretaties vatbaar.

U kunt ‘Moedervlekken’ desgevallend lezen als een poging om de liefde (ouder-, naasten-, kalver- en eigen-) en het gebrek eraan in kaart te brengen. Maar eigenlijk gaat het in de eerste plaats over loslaten en afstand nemen, en hoe daarin moeilijk evenwicht te vinden is. Te weinig afstand is ongezond, aanhoudend geïllustreerd door de omgang tussen de protagonisten. Te véél afstand – van het leven, van jezelf – is nog erger. In De Volkskrant zei de schrijver laatst: ‘Als je alles in het leven maar gelaten accepteert, sta je heel dicht bij de dood.’

‘Moedervlekken’ is een stilistische krachttoer, een verademing en nu al één van mijn favoriete Grunbergs.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234