null Beeld

Au nom du père: Charlotte Gainsbourg maakt een plaat

Vijftien was ze toen haar vader de plaat 'Charlotte for Ever' voor haar schreef. 'Charlotte, Charlotte for ever' fluisterde Serge Gainsbourg in haar oor, 'petit papa rêveur' piepte ze schuchter terug.

Redactie

Twintig jaar heeft het geduurd voor Charlotte Gainsbourg haar stem nóg eens op plaat durfde te zetten: voor haar dromerige debuut '5.55' (uit te spreken op z'n Engels: 'Five-Fifty-Five') nam ze Nicolas Godin en Jean-Benoît Dunckel van Air en Radiohead-producer Nigel Godrich in de arm.

'Exquise Esquisse / Délicieuse enfant / Ma chair et mon sang / Oh mon bébé mon âme'... Ze is allang geen délicieuse enfant meer - ze is 35 en heeft zelf twee kinderen - maar wanneer we Charlotte Gainsbourg het zebrapad in Saint-Germain-des-Prés zien oversteken, denken we onwillekeurig terug aan die regels uit het 'scandaleuze' 'Lemon Incest'. Een paar huizen verderop, in de vitrine van Gerard Darel, hangt een glamoureuze poster van Charlotte la star, hier op straat wandelt de dochter van haar vader: leren boots, strakke jeans, donkere zonnebril. Wanneer we haar even later de hand schudden, herkennen we de trekken van haar moeder Jane Birkin: smalle heupen, lachputjes, ijle stem.

Charlotte is het enige kind van het droomkoppel Gainsbourg-Birkin; zelf vormt ze al meer dan tien jaar een droomkoppel met acteur/regisseur Yvan Attal. Sinds ze in 1985 huilend van onwennigheid een César in ontvangst nam voor haar debuutfilm 'L'Effrontée', heeft ze een dertigtal films gemaakt, waaronder 'La Petite Voleuse' 'The Cement Garden' en 'Jane Eyre'. Maar we zouden het vandaag hebben over muziek. Háár muziek, niet die van haar vader, al zal snel blijken dat papa rêveur nooit veraf is.


HUMO Afgezien van enkele gastrolletjes op platen van Madonna, Etienne Daho en Badly Drawn Boy is het van 'Charlotte for Ever' geleden dat je je stem nog eens aan een plaat hebt toevertrouwd. Waarom heeft het zo lang geduurd?

CHARLOTTE GAINSBOURG « Twintig jaar is lang, maar zo voel ik het niet aan. 'Charlotte for Ever' was mijn vaders plaat, niet de mijne. Ik was apetrots op die liedjes, maar ik was zó jong... Dit is mijn plaat - mijn debuut.»


HUMO Jouw stem en de muziek van Air: het is een prachtcombinatie. De jongens van Air zijn rabiate Gainsbourg-fans; voor hun laatste cd 'Talkie Walkie' hebben ze met je vaders vaste arrangeur gewerkt, Michel Colombier. Dat doet ons vermoeden dat zij jou hebben benaderd.

GAINSBOURG « Mis (lacht). Het probleem is: ik kan geen muziek schrijven en ik kan geen teksten schrijven. Ik voelde me zo passief - eigenlijk schaamde ik me een beetje dat ik een plaat wilde maken. Na verloop van tijd ben ik dan toch actief op zoek gegaan naar de juiste mensen, en de naam Air kwam steeds terug. Uiteindelijk zijn we toevallig aan de praat geraakt op een Radiohead-concert: bleek dat zij mij ook al een hele poos wilden bellen. Diezelfde avond heb ik Nigel (Godrich) ontmoet. Een gelukkig toeval.»


HUMO Regisseurs die met je hebben gewerkt zijn het erover eens: je bent een perfectionist. Je zondert je wekenlang af om een rol in te studeren, op de set moet alles keurig in orde zijn, je wilt altijd precies weten waar je aan toe bent. Was je even perfectionistisch in de studio?

GAINSBOURG « Ik denk dat ik vooral heel bezorgd ben. Té bezorgd - voor mijn omgeving is dat dikwijls knap lastig. Die eerste meetings met Nicolas en Jean-Benoît... Mijn god, ik blééf maar zeggen: 'Ik ben zo bang voor de teksten, we moeten echt op alles trots kunnen zijn, de mensen zullen me de hele tijd vergelijken met mijn vader...' Het gewicht van zijn erfenis is zo enorm, ik wist niet wat ik moest. Maar na een poosje hadden ze genoeg van mijn twijfels: 'Je moet gewoon de studio in gaan en iets opnemen. Misschien wordt het niet beter dan wat je vader heeft gedaan: nou en?'

» Ik heb mezelf moed ingesproken: komaan, het is zo bijzonder om in de studio te kunnen zitten met Air en Nigel, wees nu toch eens blij (lacht). Dat is me ook wel gelukt - soms. Maar ik ben ook vaak ontevreden geweest, het heeft een hele poos geduurd voor ik mijn eigen stem graag hoorde.»

Vader en dochter

HUMO Jarvis Cocker van Pulp en Neil Hannon van The Divine Comedy hebben de teksten geschreven. Zelf iets neerpennen heb je niet geprobeerd?

null Beeld


GAINSBOURG « Iedereen - Jean-Benoît, Nicolas, Nigel, mijn agent - zei: 'Komaan Charlotte, probeer eens wat te schrijven.' Eerst heb ik het in het Frans geprobeerd, maar dat viel me te zwaar. Het onnozelste woordje deed me denken aan mijn vader, aan liedjes die hij ooit geschreven had - ik beleefde er totaal geen plezier aan. Daarop besloot ik het in het Engels te proberen. Ik ben half-Brits, die taal is een deel van mij, én ze heeft voor mij iets lichts, omdat ze me niet doet denken aan mijn vader.

» Mijn schrijfsels hebben de plaat uiteindelijk niet gehaald, maar ze hebben wél de sfeer en de thematiek ervan mee bepaald. Ik had een leeg blad papier voor me en ik dacht: wat vind ik leuk? Vooral films, blijkbaar - logisch, want daar ben ik twintig jaar mee bezig geweest. De films die spontaan in me opkwamen waren 'The Wizard of Oz', 'The Night of the Hunter', 'Los Olvidados' van Buñuel, en ook een beetje 'The Shining' en 'The Fearless Vampire Killers'


HUMO Griezelige sprookjes en sprookjesachtige griezelfilms.

GAINSBOURG « Het zijn vooral heel erg sterke jeugdherinneringen. Ik heb die films gezien toen ik nog klein was - de herinneringen aan je jeugd zijn altijd veel levendiger. Ik wilde een persoonlijke en intieme plaat maken, en dat heb ik gedaan: de nummers zijn opgebouwd rond oude, wat vervaagde beelden uit mijn kindertijd.»


HUMO Was Jarvis Cocker eigenlijk niet geïntimideerd om teksten voor jou te schrijven? Op de recente tribute-cd 'Monsieur Gainsbourg Revisited' heeft hij 'Je suis venu te dire que je m'en vais' gecoverd. Om maar te zeggen: ook hij is een zware fan van je vader.

GAINSBOURG « Het zat hem wel in de weg, ja. De eerste teksten die hij me gaf, gingen over mijn vader, over dat ik zijn dochter was, over mijn imago... Alsof ik over mezelf moest praten vanuit het perspectief van een ander. 'Sorry,' zei ik, 'maar dit kan ik niet zingen.' 'Dan maak ik wel iets anders,' antwoordde hij. En in minder dan een uur had hij een nieuwe song klaar, en die was perfect. En van toen af blééf ik maar zeuren om nieuw materiaal (lacht)


HUMO Je moeder heeft het drukker dan ooit, ze brengt de ene na de andere plaat uit. Heb je haar om raad gevraagd?

GAINSBOURG « O nee! Ik heb het allemaal stiekem gedaan: ik bleef me een beetje schamen dat ik muziek aan het maken was. Soms zei Yvan tegen vrienden: 'Charlotte is een plaat aan het maken.' Dan zakte ik door de grond en sneed ik snel een ander onderwerp aan.»

Bonjour Hollywood

HUMO Attal-Gainsbourg: hier in Frankrijk zijn jullie een begrip, Johnny Depp noemde jullie het meest glamoureuze koppel dat hij ooit heeft ontmoet. Jullie maken ook samen films. Zijn jullie de nieuwe John Cassavetes en Gena Rowlands?


GAINSBOURG « Oeh, dat is wel een héél flatterende vergelijking. Ik kan alleen maar voor mezelf spreken: ik vind het een enorm voorrecht om met mijn geliefde te kunnen werken. We houden allebei zielsveel van ons werk en we praten er samen ook graag over. Het heeft natuurlijk ook nadelen: als hij me regisseert wil ik hem plezieren, wil ik dat hij trots op me is. Tegelijkertijd ben ik me er ook sterk van bewust dat ik hem niet om de tuin kan leiden: daarvoor kent hij kent me te goed. Dat maakt het soms moeilijk.

» Ook privé is het heel belangrijk dat hij mij kan gidsen. Ik heb altijd zijn advies gevolgd.»


HUMO Je hebt een rolletje gespeeld naast Sean Penn in '21 Grams', binnenkort ben je te zien in 'The Science of Sleep' van Michel Gondry, en je bent gevraagd voor 'I'm Not There', een film van Todd Haynes waarin zeven personages verschillende aspecten van het leven en werk van Bob Dylan belichten. Wil je na de Franse cinema ook Hollywood veroveren?

GAINSBOURG « Veroveren, dat woord past niet bij mij. Zoveel mogelijk nieuwe ervaringen opdoen, dát wil ik. Ik ben dol op Amerikaanse cinema - niet meteen op de blockbusters, maar sommige Hollywood-auteurs en -cinematografen bewonder ik enorm.

» In die film van Todd Haynes speel ik overigens maar een kleine rol. Ik heb me de afgelopen maanden flink verdiept in het werk van Dylan, maar ik weet nog niet of ik de tijd zal vinden om die rol te spelen: de opnames zijn gepland voor september, en dan is mijn plaat net uit... Zie je, ik maak me weer zorgen (lacht).

» Ik heb veel plezier beleefd aan de films die ik in Frankrijk gedraaid heb, maar het wordt tijd om mijn horizon te verbreden. Ik zou graag met het hele gezin naar New York verhuizen. Concrete aanbiedingen heb ik niet, ik kan alleen maar hopen dat ik er kan werken.»

Snel maar intens

HUMO Je zei daarnet dat je 'Charlotte for Ever' nooit als jouw plaat hebt beschouwd. Wij horen er keer op keer een ontroerende liefdesverklaring van een vader aan zijn dochter in. Was je je destijds bewust van die liefde?


GAINSBOURG « Absoluut. Het doet me ook plezier dat je dat opmerkt. Ik was al ontroerd toen hij me vroeg om een hele plaat op te nemen: twee jaar eerder had ik 'Lemon Incest' mogen inzingen, en daar had ik zó van genoten. Alleen was die klus toen in een uurtje geklaard: ik was een beetje teleurgesteld dat het zo snel voorbij was (lacht). Toen heeft papa me beloofd: 'Op een dag schrijf ik een hele plaat voor je.' Het is een zeer intense ervaring geworden, ook al duurden de opnames wéér maar vijf dagen. Maar zo werkte hij met iedereen: snel maar intens.

» Ik besefte goed dat hij op die manier zijn liefde voor mij probeerde te tonen, maar het blijven zijn woorden. Het was zijn manier om zijn gevoelens voor mij - én mijn gevoelens voor hem - te verwoorden. Laten we dat niet vergeten.»


HUMO Het is vijftien jaar geleden dat je vader stierf. Je loopt al jaren met plannen om zijn huis hier in Parijs tot een museum om te bouwen. Er komt eindelijk schot in de zaak?

GAINSBOURG « Ik probeer het al vijftien jaar, maar ik kan die klus niet in mijn eentje klaren. Dat huis is me erg dierbaar: we hebben er allemaal nog gewoond hé, met het hele gezin. Maar ik heb onlangs de architect Jean Nouvel opgezocht, en ik denk dat hij de geknipte man is om het pand voor het publiek toegankelijk te maken. Ik hoop uit de grond van mijn hart dat hij een oplossing vindt.

» Het probleem is dat het huis tot de nok toe is volgestouwd met papa's spullen. Toen mijn ouders er zesendertig jaar geleden introkken, stond er niks - een piano en wat meubels. Maar naarmate de jaren vorderden is mijn vader een collectioneur geworden. Niet van kunst of antiek of dure dingen, maar gewoon van spulletjes. Soms gekregen van vrienden, soms zelf bijeengezocht... Zijn verzamelwoede is een onbekend aspect van hem; het zal voor veel fans een openbaring zijn om te zien hoe hij daar leefde, tussen al die objecten.

» De tijd dringt: meer dan ooit is er vraag naar een plek waar mijn vader herdacht kan worden. Dankzij mijn moeder is zijn muziek de afgelopen jaren de wereld rondgegaan. Lange tijd werd hij alleen maar geassocieerd met 'Je t'aime... moi non plus', maar nu is iedereen het erover eens hoe goed zijn oeuvre wel was. Het grappige is dat iedereen nu zegt: 'Oh, maar dat heb ik altijd al geweten' (lacht)


HUMO Tot slot: wat is jouw favoriete Gainsbourg-plaat?

GAINSBOURG « Daar hoef ik niet lang over na te denken: 'Melody Nelson'


HUMO Omdat je op de hoes staat?

GAINSBOURG « Haha, dat klopt. Mijn moeder was zwanger van me toen ze poseerde voor de hoes, ze probeerde haar buikje zelfs wat te verstoppen. Neen: omdat die plaat gewoon perfect is. Het is een voldragen verhaal, alles eraan klopt, het is bijna een object. Een prachtig object.»

Katia Vlerick

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234