Axel Daeseleire: 'Ik heb de on/off-knop voor mijn seksuele driften gevonden'

Het is verrassend om eeuwige stud van 't Stad Axel Daeseleire (47) in ‘Axel opgelicht’ opeens in de rol van slachtoffer te zien in plaats van als de crimineel met dienst, allemaal om ons te tonen wat je als toerist níét mag doen.

Daarna – en daar herkennen we hem weer – gaat Axel de oplichters achterna en roept hij ze ter verantwoording. Spannend! Het programma is een onverwacht succes. Hij is daar zelf ook een beetje verbaasd over.

Axel Daeseleire «Ik ben er natuurlijk blij mee, maar het verrast mij omdat presenteren eigenlijk mijn vak niet is. Ik ben acteur en wil met mijn speelkunst mensen bekoren en hun aandacht trekken. Ik zie steeds vaker mensen meedoen aan pakweg ‘Sterren op de dansvloer’ in de hoop dat ze daardoor in de kijker lopen en het publiek hen weer ontdekt. Dat was helemaal niet mijn bedoeling toen ik aan dit programma begon. Maar goed, als dat de aanleiding is waarom mensen straks komen kijken naar ‘237 redenen voor seks’, het theaterstuk dat ik nu met Hans Van Cauwenberghe en Tania Poppe aan het maken ben, en komen zien naar de expositie van mijn nieuwe schilderijen bij Paul Verbeeck, des te beter natuurlijk.»

HUMO Het was wel zo dat je in België na ‘Vermist’ even niet veel omhanden had.

Daeseleire «Dat is waar, maar toen kreeg ik opeens een pak aanbiedingen uit Nederland, waar ik nu meespeel in de politieserie ‘Smeris’ en in de film ‘Michiel de Ruyter’. Ik vond het heel prettig om nog eens te werken in een omgeving waar mensen geen vooroordelen of mening over je hebben. Mijn tegenspelers kenden me helemaal niet. Voor hen was ik niet de Axel Daeseleire die altijd de crimineel, de hoerenhandelaar of de flik speelt.»

'Ik wil wel een schurk spelen, maar echt gevaar opzoeken ligt niet in mijn aard'

HUMO Was ‘Axel opgelicht’ ook zo’n fijne ervaring?

Daeseleire «Zeker, maar het was veel moeilijker dan ik dacht. Als we lekker opgelicht waren, gingen we wel voldaan naar huis, maar dikwijls duurde het úren voor we de juiste situatie vonden. Ik vond het ook zwaar om steeds het negatieve op te moeten zoeken. Ik wil wel een schurk spelen binnen de veilige grenzen van een film of een toneelstuk, maar echt gevaar opzoeken ligt niet in mijn aard.»

HUMO Terwijl ze jou voor ‘Axel opgelicht’ juist gevraagd hebben vanwege je lef.

Daeseleire «Dat beeld dat mensen van mij hebben, heeft puur te maken met de rollen die ik heb gespeeld, zoals in ‘Matroesjka’s’. (Mijn wijn, die ik in Daeseleires afwezigheid heb besteld, wordt geserveerd) Mag ik even proeven? Tja, Australische chardonnay, hè. Veel zon, maar weinig terroir – geen goeie grond. In Australië kunnen ze alle druivenrassen verbouwen omdat ze veel zonuren hebben, maar in de grond zitten geen mineralen, geen kalk, omdat ze te droog is en dus geen voedingselementen vasthoudt. Ik ga een Europese wijn voor je bestellen. Die zal zachter zijn, interessanter van structuur ook. Het voordeel van het wisselvallige klimaat in Europa is dat de grond constant doorsijpeld wordt en de druiven via de wortels veel meer mineralen toegediend krijgen.»

HUMO Dat was duidelijk even een stukje pure passie. Je bent een wijnliefhebber en kenner.

Daeseleire «Mijn vader had een ruime wijnkelder waar ik als jongetje elke zondag als er bezoek was met hem een fles mocht gaan halen. Vanaf 8 of 9 jaar kregen wij daar dan een bodempje van om te proeven. Ik probeerde toen al alle namen uit mijn hoofd te leren en goed te proeven en te onthouden wat het verschil in smaak was. Ik wist al snel wat een bourgogne van een bordeaux onderscheidde.»

HUMO Deed je dat om indruk op je vader te maken?

Daeseleire «Als ik eerlijk ben wel. Hij vertelde ook altijd over de wijn die we proefden en wij moesten dan zeggen wat we ervan vonden. Dat waren de momenten dat ik zijn aandacht had en contact voelde met hem – die staan me nog steeds helder voor de geest. Die aandacht had ik ook als ik voor school gedichten uit mijn hoofd moest leren en voordragen. Dan maakte hij in zijn drukke schema altijd tien minuten vrij voor mij – hij was advocaat – en zijn cliënten moesten dan wachten. Hij wou mij dat gedicht horen voordragen en gaf mij dan regieaanwijzingen: ‘Meer gebaren! Meer inleven! Je moet echt vertellen!’ Ik genoot ervan dat hij dan even echt met mij bezig was. Heeft dat er mee toe geleid dat ik ben gaan acteren? Wie weet. Misschien ben je geneigd mee te gaan in de dingen die hem bezighouden, zodat je kunt zeggen: ‘Hé, ik snap waar je het over hebt, kunnen we er eens over praten?’

»Mijn vader komt uit een gezin waar veel waarde aan artistieke ontplooiing werd gehecht. Hij speelde zelf cello. Hij had vijf broers en een zus en mijn grootmoeder, die pianospeelde, bracht hen elke week samen om in koor te zingen. Op alle familiefeesten traden ze op – er waren toen nog geen dj’s, zoals ik er nu één ben (lacht). De mannen droegen elke keer hoge hoeden en kwamen binnengemarcheerd. Het was elke keer een geweldige show.»

HUMO Maar van optreden je beroep maken was in die kringen...

Daeseleire «Géén optie. Absoluut niet. Mijn grootvader en overgrootvader waren advocaat, en twee van mijn oudere broers hebben ook rechten gestudeerd.»

HUMO Je grootouders hebben in Antwerpen in het Torenhof gewoond, een kasteeltje dat nu een Centrum voor Leerlingenbegeleiding is.

Daeseleire «Daar hebben ze in de Tweede Wereldoorlog een V2 op hun dak gekregen. Alle neven en nichten gingen daar in de zomer spelen. Het was, zeg maar, ons buitenhuis in de stad. Er was een gigantische tuin met een tennisveld aan. Voor ons was het een paradijs.»

HUMO Je bent dus eigenlijk best van chique huize.

Daeseleire «Dat verbaast je precies.»

HUMO Zo’n indruk maak je inderdaad niet, nee.

Daeseleire «Ik heb een heel volks label aan mij hangen, dat weet ik. Nu, ik wou op een gegeven moment wel weg uit dat milieu. Niet omdat het te verstikkend was, maar ik wou méér zien. Als kind zat ik ook altijd in de wachtkamer van mijn vader, omdat zijn cliënten vaak anders waren. Hij heeft, bijvoorbeeld, ooit de gypsy king van Europa verdedigd, en ik herinner me ook nog een louche zakenman met een grote snor die een ketting met een haaientand droeg.»

HUMO Zo’n ketting droeg jij in ‘Matroesjka’s’.

Daeseleire «Precies! Dat beeld van die man heb ik voor die rol gebruikt.

»Ik hield als kind in de kelder van ons huis ook een kunstgalerie open met tekeningen van mij en mijn broer. Daar nam ik alle cliënten uit de wachtkamer mee naartoe – mijn vader was ook een kunstliefhebber, we gingen bijna elke zondag naar Galerie Dobbelhoef en dat speelde ik na.»

HUMO Je hebt zelf twee jaar rechten gestudeerd, eerst in Antwerpen en daarna in Namen.

Daeseleire «Ik was redelijk besluiteloos toen ik de humaniora eindelijk tot een goed einde had gebracht. School was voor mij een noodzakelijk kwaad. Ik kon niet wachten tot de bel ging en ik kon gaan fietsen en de wereld opsnuiven. Niet dat er een groot avonturier in mij zit die met de rugzak de wereld rondtrekt. Ik was wel nieuwsgierig, maar op een voorzichtige manier. Ik wou weten wat er achter de hoek lag, maar daarna kwam ik terug.»

HUMO Je bent dus helemaal geen lefgozer. Vandaar dat je eerst braaf rechten bent gaan studeren. Had je toen totaal geen idee dat je acteur wou worden?

Daeseleire «Neen. Maar waar wij woonden, lag Studio Herman Teirlinck om de hoek, en de mensen die er buitenkwamen, vond ik heel fascinerend. Ik dacht: ‘Die doen hun goesting.’ Daar ging het mij om: vrijheid. Als mij dingen worden opgelegd, ben ik snel geneigd het tegenovergestelde te doen. Zonen van advocaten en dokters hadden meestal een bepaalde kledingstijl: die volgde ik dus níét. Mijn voorbeelden waren de punkers en newwavers. Ik ging niet zover als zij, maar dit (wijst op zijn oorring) was echt een rebelse daad. Mijn metafoor voor: mijn zin doen. Dat heb ik trouwens ooit gebruikt in één van mijn gedichten: ‘De ring in mijn oor / is metafoor / zaad van eeuwig leven’.

»Met mijn zin doen bedoel ik niet dat ik als een verwend joch mijn goesting wil doen, maar ik wil kunnen luisteren naar wat mijn intuïtie mij ingeeft, naar mijn dierlijke impulsen – vandaar ook de titel van mijn dichtbundel ‘Nachtdier’.»

HUMO Las je vader je gedichten? En heeft er bij jullie thuis ooit een schilderij van je gehangen?

Daeseleire «Euh... Er is ooit wel iets opgehangen, een kindertekening die mijn ouders heel bijzonder vonden. Nu ik daaraan terugdenk, besef ik dat ik voor die tekening een techniek had verzonnen die ik nog altijd toepas. Ik had toen met een tube Velpon een figuur getekend, die ik daarna inkleurde. Als ik nu schilder, plaats ik vaak lijnen met verf rechtstreeks uit de tube op het doek.»

HUMO Wat vond je vader van je schilderijen?

Daeseleire «Hij gaf zelden complimenten. Over mijn acteerwerk deed hij dat ook niet. Maar ik hoorde wel dat hij tegen zijn vrienden stoefte, dus ging ik mijn complimenten daarna bij hen oogsten (lacht).»


Dossier Axel

HUMO Hoe ben je uiteindelijk toch op Studio Herman Teirlinck terechtgekomen?

Daeseleire «Mijn laatste jaar rechten zag ik meer als een presabbatical om eens goed na te denken over wat ik wou. Mijn vader heeft mij na dat jaar een verhandeling laten schrijven waarin ik moest verantwoorden waarom ik nu precies naar de Studio wou. Ik heb die brief onlangs van mijn moeder teruggekregen. Hij zat in mijn dossier – mijn vader hield over al zijn kinderen dossiers bij. Die brief was iets minder virtuoos dan in mijn herinnering, maar ik leg erin uit dat ik dacht dat ik echt talent had voor voordragen en spreken. Dat ik niet voor niets cantor was bij de studentenclub, de persoon die na de preses meestal het woord neemt. Ik was ook zo slim om de oprichting van VTM als argument te gebruiken: er zou zeker meer werkgelegenheid komen in de televisie- en entertainmentsector. Die argumenten misten blijkbaar hun effect niet: ik mocht. Al was het volgens mijn moeder te hoog gegrepen: ik was sinds mijn 13de niet veel naar het theater geweest en ik las niet. Maar zodra ik bij de Studio binnen was, vond ik alles wat ik er meemaakte, interessant. Ik ging er elke dag heen met het idee: wat zullen we vandaag meemaken? Ik vond het zo’n avontuur. Ik kwam er graag, ook al gaf ik de docenten niet die indruk.»

HUMO Na het derde jaar ben je er weggestuurd?

Daeseleire «Ja, omdat ik niet goed in de groep paste. Nu, ze hebben daar ook afgezien met mij. Ik kwam dikwijls te laat. Ik was dj en een nachtbraker. We hadden per week 45 uur intensief les, maar ik vond de nacht minstens even boeiend. Voor mij was dat het moment om alles wat ik overdag geabsorbeerd had, te vermalen en me eigen te maken door met anderen te babbelen. En er was drank, er waren meisjes, er was muziek en de fantastische cafémadam Marleen. De Pallieter was voor mij een nachtelijke baarmoeder, voor mij even noodzakelijk als de school.»

HUMO Vond je het erg dat je weg moest?

Daeseleire «Nee, want ik dacht op dat moment toch al dat ik klaar was om echt te gaan spelen. Nu, mijn vader heeft nog hemel en aarde bewogen om mij binnen te krijgen op het conservatorium van Brussel, maar daar zou ik dan mijn derde jaar hebben moeten overdoen en dat zag ik echt niet zitten.

»Ik ben gaan spelen en kreeg een klein rolletje in TheaterTheater. Mijn docent van het derde jaar, Jappe Claes, had me daarmee geholpen. De leraars waren allemaal best tevreden over mij, behalve dan over mijn stiptheid. Ik had ook al in ‘Ad fundum’ gespeeld, had geproefd van de filmset en dat was voor mij echt het walhalla. Mijn instinct zei meteen: dit is wat ik wil doen. Maar het eerste wat me daarna aangeboden werd, was het illustere ‘Nonkel Jef’. Zat ik daarop te wachten? Nee, maar het was werk, een inkomen, en ik kon er ervaring mee opdoen. Gelukkig vroeg Marc Punt me daarna voor de hoofdrol in ‘Dief!’. Ik ben nooit bewust naar werk op zoek gegaan. Ik heb altijd gewacht op aanbiedingen. Zo ben ik in ‘Thuis’ terechtgekomen, en daarna in ‘Flikken’ en ‘Vermist’.»

HUMO Maar nu staat er even geen serie meer op de agenda en sta je binnenkort na vijftien jaar weer op de planken met een stuk van Orkater: ‘237 redenen voor seks’, in Nederland flink bejubeld. Het was zeker jouw idee om in een stuk over seks te spelen?

Daeseleire «Nee dus. Het was juist uit angst voor zulke reacties – ah, ja, natuurlijk: Axel, de macho, de man van ‘Matroesjka’s’ en van seks en de vrouwen – dat ik dat stuk eigenlijk níét wilde spelen. Tania heeft mij in het stuk ook met opzet tegengecast: ik speel de gast die eigenlijk niks met seks heeft. Nu, het stuk gaat ook niet alléén over seks, het is veel subtieler dan de titel doet vermoeden.»

HUMO Je imago van macho heb je niet alleen aan ‘Matroesjka’s’ te danken. Vorige keer zei je in Humo: ‘Ik wou dat ik een on/off-knop had voor mijn seksuele driften, zodat ik er niet meer aan ten prooi zou kunnen vallen. Het is toch iets dat het leven nodeloos ingewikkeld maakt.’ En daarnet zei je nog dat je graag wil kunnen luisteren naar je dierlijke instincten.

Daeseleire «Ja, maar die on/off-knop heb ik ondertussen gevonden. Ik kan ’m goed bedienen omdat ik er veel over heb nagedacht en er met mensen over heb gepraat. Mijn leven heb ik nu zo georganiseerd dat ik die driften in mijn schilderijen en gedichten kan kanaliseren. Kijk, dat ik naar mijn dierlijke driften wil kunnen luisteren, heeft ook te maken met hoe ik ben opgegroeid. Ik ben opgevoed met het idee dat het belangrijk is om je te beheersen, om je driften te onderdrukken. Maar dat wilde ik niet. Ik wilde die zuivere driften toelaten en voelen, wat niet wegneemt dat je ze moet kunnen sturen met de kracht van je geest. Al schrijvende is dát het mooiste moment: wanneer je voelt dat de zinnen automatisch komen, omdat de impulsen van je ziel en de sturing van je geest plots samenkomen.»


Een wit blad

HUMO Hoe kwam je erbij weer op het podium te gaan staan?

Daeseleire «Ik kwam net uit een donkere relatie en vond opeens: alles moet anders. Ik werd steeds gevraagd voor de rol van crimineel, politieagent of hoerenmarchandeur, maar ik wou weg van dat imago. Voor het eerst heb ik tegen veel aanbiedingen nee gezegd. Maar ik wou ook niet meer hele weekends om den brode als dj werken. Dat doe ik als er even geen werk is. Bij den dop moet ik niet meer aankloppen. Als ik daar zeg dat ik geen werk heb, zeggen ze meteen: ‘Maar u komt op tv, hoeveel hebt u daarmee niet verdiend?’ Met dat dj-werk kom ik rond zonder werkloosheidsuitkering, en ik vind het wel fijn dat ik daardoor zelfbedruipend ben. Dat heeft ook met fierheid te maken. Soit, ik wou het roer omgooien en toen kwam Tania met ‘237 redenen voor seks’ en ‘Axel opgelicht’, twee dingen waarvoor ik echt uit mijn comfortzone moest treden.

»Ik ben nu ook schilderlessen aan het volgen bij mijn vriend en schilder Jan Scheirs. Je weet dat ik tot nu toe niet op wit doek werkte, maar op bestaande schilderijen die ik dan usurpeerde en innam. Dat ik er op die manier het mijne mee deed, was omdat ik eigenlijk niet kan schilderen. Maar nu durf ik dus voor het eerst van een wit blad te vertrekken.»

'In relaties koos ik nooit écht. Ik dacht nogal gauw: is dit nu de dame met wie ik de rest van mijn leven wil doorbrengen?'

HUMO Je bent jezelf helemaal aan het heruitvinden.

Daeseleire «Of liever: ik kom nu aan mijn werkelijke zelf toe.

»Ik ben mezelf een tijdje kwijt geweest, onder andere vanwege die relatie die niet lukte. Wat voor een deel met mezelf te maken had.»

HUMO Dat zeg jij in elk interview: ‘Dat relaties niet lukken, is mijn schuld. Ik eis te veel vrijheid.’

Daeseleire «Ik heb daar ondertussen veel over nagedacht. Ik besef nu dat je die vrijheid wel moet begrenzen. Anders heb je geen doel. Je moet op een gegeven moment voor iets kiezen. Ik heb lang geleefd zonder goed te weten waar ik naartoe wilde. Ik maakte geen keuzes. Professioneel wachtte ik zoals gezegd op aanbiedingen: ‘O, nu willen ze me daarvoor? Oké, dan ga ik dat doen.’ Ik ben er best trots op dat ik nu voor het eerst dingen weiger. Ook in relaties koos ik nooit écht. Ik dacht nogal gauw: is dit nu echt de dame met wie ik de rest van mijn leven wil doorbrengen?»

HUMO Je bent eigenlijk helemaal anders dan je zou denken. Geen botte macho, maar iemand die veel over zichzelf piekert.

Daeseleire «Ja, dat heb ik al vaak gehoord. Ik heb dat stoere imago zelf lang in stand gehouden. Misschien durfde ik gewoon niet te laten zien wie ik ben, uit angst dat mensen dat zwak zouden vinden.»

HUMO Dat heersende beeld van je heeft ook met je voorkomen te maken.

Daeseleire «Ja, vandaar al die typecasting altijd tot nu toe, waarschijnlijk. Dus daar ga ik ook iets aan doen. Misschien moet dat haar er ook af. Alles moet stilaan anders, een subtiele transformatie, en wel vanaf nu!»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234