Bart De Wever door de ogen van zijn klasgenoten en zijn leraar Latijn: 'Tegen ons sprak hij geen Latijn, hoor. Alleen maar Beschaafd Antwerps'

Enkele dagen geleden poneerde N-VA-voorzitter Bart De Wever in 'Terzake' dat de kwaliteit van het onderwijs in Vlaanderen daalt door de 'pretpedagogie' van het katholieke onderwijs. 'Het katholiek onderwijs was vroeger een baken tegen dit soort vernieuwingen, nu lijkt de koepel de grootste promotor van dat soort nivellering naar beneden.' Hoe heeft de Antwerpse burgemeester zijn schooljaren doorgebracht? In 2010 ging Humo praten met zijn klastitularis en enkele klasgenoten.

(Verschenen in Humo 3662 van 6 november 2010)

In 1980 kroop iemand met een spuitbus over het hekwerk rond een schoolgebouw in Edegem. De volgende dag stond er in koeien van letters op de monumentale gevel: 'You get in as a free bird, you get out as a catholic monster.' De school was het Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdescollege: een degelijk, katholiek college waar jongens werden gekneed tot degelijke, zij het niet altijd even katholieke burgers. Eén van hen was een opgeschoten, lichtjes bollende tiener die er acht schooljaren later afzwaaide met een diploma Latijn-Grieks op zak. Zijn naam: Bart De Wever.

Bijna een kwarteeuw later kan Guido Halsberghe, leraar klassieke talen aan het Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdes-college en klastitularis van de vijfde Latijn-Grieks aldaar, zich het graffiti-incident met de beste wil van de wereld niet herinneren. Erik Philibert, Mark Verwulgen en Luk Celen ook niet, maar zij zaten op het moment van de feiten natuurlijk nog op de lagere school. Zes jaar lang deelden ze met Bart De Wever de schoolbanken; vandaag borstelen ze samen met hun klastitularis van toen zijn portret.

Beginnen doen we bij de klasfoto die Guido Halsberghe opdiept. Hij laat zijn blik dwalen en houdt halt ter hoogte van de onderste rij, bij de tweede puber van links.

Guido Halsberghe «Dat is Bart zoals ik hem mij herinner: een stille, onopvallende jongen. Niet de sportiefste, ook: zijn leraar lichamelijke opvoeding, mijnheer Kiebooms, vertelde me jaren later dat hij zich niet één beeld van Bart voor de geest kan halen. (Bestudeert de foto en kijkt dan zijn ex-leerlingen aan) Ik zeg niet dat hij dik was, maar hij was toch iets... boller dan jullie.»

Luk Celen «Hij had ook weinig balgevoel.»

Erik Philibert«Het klopt dat hij een stille jongen was, maar alleen in een grote groep. Onder ons, op de speelplaats bijvoorbeeld, was hij erg aanwezig, met zijn bijtende humor – toen al. Hij had altijd zijn eigen ideeën, over alles, en hij kwam er ook voor uit.»

Mark Verwulgen «Als Bart het woord nam, bleef je luisteren. Zijn spreekbeurten waren bijvoorbeeld altijd gestructureerd, zinnig en kernachtig.»

Celen «Het gebeurde dat een andere leerling een spreekbeurt over geschiedenis gaf: dan wist Bart meestal méér over het onderwerp dan die leerling zelf.»

Halsberghe «Zelfs als leraar moest je heel zeker van je stuk zijn voor je iets over geschiedenis zei. Soms leek het alsof hij met zijn gedachten elders zat, maar als je zijn terrein betrad, was hij meteen wakker. Ik wist zeker dat hij later prof zou worden, of academisch onderzoeker. Een politicus zag ik er niet in.»

Celen «Daar was hij niet extravert genoeg voor.»

Halsberghe «De burgemeester van Edegem, Koen Snyders, is ook een oud-leerling van onze school. Bij hém zag je toen al: dat is een politicus in de dop. Die zat in het schoolparlement, bij de KSA, werd

daar bondsleider, en kwam uiteindelijk onder de vleugels van Leo Tindemans terecht. Hop, hop, hop: je voelde het komen. Bij Bart niet.»

Philibert«Bij hem is het pas later gekomen, aan de unief. Daar werd hij lid van het LVSV, maar na een paar maanden stapte hij over naar het KVHV: van het liberale naar het katholieke studentenverbond!»

'Tegen ons sprak hij am geen Latijn, hoor. Alleen maar Algemeen Beschaafd Antwerps'

HUMO En het NSV, de Vlaams-nationalisten?

Philibert«Daar heeft hij nooit bij gezeten (hilariteit).»

HUMO Het lag voor de hand dat Bart De Wever gebeten was door geschiedenis: zijn familie is door het verleden getekend.

Verwulgen (knikt) «Hij was voorbestemd: zijn broer Bruno (nu prof geschiedenis in Gent, red.) was hem al voorgegaan.»

Philibert«Het is een natuurlijk uitvloeisel van hun familiegeschiedenis. Grootvader De Wever was lid geweest van het VNV, vader De Wever was zijn leven lang een militant van de Vlaamse beweging. Rik, zo heette hij, heeft de thesissen van zijn twee zoons geschreven. Enfin, ik wil zeggen: hij heeft er duchtig aan meegewerkt, want het ging over de oorlog en de Vlaamse beweging. Het is ze met de paplepel ingegeven. Het gezin De Wever woonde in die tijd op de hoek van de Zillebekelaan en de Diksmuidelaan, vlak bij de luchthaven van Deurne. Op de benedenverdieping van hun appartementsgebouw was er een winkel van het VNJ, het Vlaams Nationaal Jeugdverbond. Daar hoorde ook een bibliotheek bij, en daar heeft Bart uren en uren gesleten.»

Halsberghe «Ik heb zelf iets soortgelijks ervaren. Mijn vader had ook een oorlogsverleden. Als je jong bent, word je als vanzelf in die richting geduwd. Je wordt... opgenomen in de beweging. Later ga je dat kritischer bekijken, en dan kan je op twee manieren reageren: Bruno heeft zich veeleer van de ideologie van zijn vader afgekeerd, Bart heeft ze omarmd.»

HUMO Praatte hij openlijk over het zwarte verleden van zijn grootvader?

Phlllbert «Ja, natuurlijk. Ik heb die man trouwens nog gekend. Een indrukwekkende verschijning, hij leek als twee druppels water op Alfred Hitchcock.»

HUMO Heeft het collaboratieverleden van zijn grootvader Bart ooit parten gespeeld?

Phlllbert «Toen ze boven die VNJ-winkel woonden, werd er veel op de ruiten gespuugd en tegen de deur gepist – het was een buurt waar veel allochtonen woonden. Dat is natuurlijk niet plezant, maar voor de rest maakte niemand daar een probleem van. Zeker niet bij ons in de klas. Wat wisten wij over de collaboratie? Dat was iets van onze grootouders.»

HUMO Grootvader De Wever heeft na de oorlog de repressie over zich heen gekregen. Veel collaborateurs en hun familie zijn nog altijd niet in het reine met die periode.

Halsberghe «Herkenbaar, maar Bart benaderde het al jong op een rationeelwetenschappelijke manier. Wat is er gebeurd? Hoe zit dat in mekaar? Dât wilde hij weten.»

HUMO Hij werd niet gedreven door rancune?

Phlllbert «Niet dat ik weet, nee. Voor hem was het altijd een kwestie van identiteit. Voor de hele familie, trouwens: ‘Wij zijn Vlaams. De Franstaligen, dat is een ander ras.’»


Competitiebeest

HUMO Terug naar de collegebanken. Hoe bracht de jonge Bart De Wever het ervan af in de andere vakken?

Celen «Hij volgde Latijn-Griekse, en dat was echt wel zíjn richting. Wetenschappen, daar moeten we eerlijk in zijn (schudt het hoofd): nee. En ik heb geen tijd gehad om te gaan grasduinen in de schoolarchieven, maar ik kan me niet voorstellen dat hij excelleerde in wiskunde.»

Phlllbert «Hij dééd dat gewoon niet graag.»

Verwulgen «In de kerstexamens van het vijfde jaar heeft hij nochtans wel het maximum voor wiskunde gehaald.»

PhIIIbert «Omdat hij er toen moeite voor had gedaan. Dat typeert hem: hij kan zich moeilijk neerleggen bij de gedachte dat een ander beter is dan hij (lachje). Dan doet hij alle moeite van de wereld om die ander te overtreffen.

»Bart heeft zijn vrouw leren kennen in de badminton-club waar wij samen speelden. In het begin was hij daar helemaal niet zo sterk in; dat irriteerde hem, en dus is hij bijles gaan volgen tot hij even goed badminton speelde als wij. ’t Is een competitiebeest. Maar nogmaals: alleen in dingen die hem op z’n minst een héél klein beetje interesseren. De lessen lichamelijke opvoeding op school vond hij bijvoorbeeld overbodig.»

Celen «Als we de Coopertest (bij de Amerikaanse luchtmacht ontwikkelde conditietest: zoveel mogelijk rondjes lopen in twaalf minuten, red.) moesten lopen rond Fort 5, dan kwam je Bart op die twaalf minuten tijd meer dan één keer tegen. Hij liep niet, hij slofte.»

Philibert «Maar ik weet zeker: als de nummer één van de klas goed was geweest in de Coopertest, dan zou Bart wél zijn best gedaan hebben. Dat Luk Celen beter was, dát kon hem niet schelen (lacht)Verwulgen «We hebben eens een fietstocht gemaakt: wij met een racefiets, Bart op een gewone stadsfiets. Hij kon niet mee, en dat irriteerde hem. De dag nadien heeft hij ook een koersfiets gekocht en is hij beginnen te trainen. Ik zweer het: na een paar weken reed hij ons er bijna af.»

Celen «Op school hadden we regelmatig een sportdag. Dan kon je kiezen welke sport je wilde doen. Ik weet het niet zeker, maar volgens mij kruiste Bart toen stelselmatig ‘snooker’ aan (lacht)

Philibert «Dat snookeren is een tijdlang een obsessie voor hem geweest. Dennis Taylor was toen zijn grote held. Wij gingen ook geregeld snookeren in café Bristol in Mortsel.»

Verwulgen «Hij wilde dat goed doen, en dus is hij stapels boeken gaan lezen en op zijn eentje shots gaan oefenen, uren aan een stuk.»

HUMO Dat wijst toch op een lichtjes obsessief karakter?

Halsberghe «Ja, maar ook op zijn intellectualistische benadering: boeken lezen om te leren snookeren, ik zie het er hem niet veel nadoen.»

HUMO Voetbal zei hem dan weer niets: hij heeft er zelfs lange tijd op neergekeken.

Halsberghe «Dat kan ook gewoon wijzen op een gezonde levenshouding, natuurlijk (hilariteit)

'Het ene jaar was Bart een zwartzak, het volgende een supersnob' Klastitularis Halsberghe en zijn drie oudleerlingen


Vrij Vertaald

HUMO Naast geschiedenis waren vooral talen zijn fort.

Halsberghe «Jajajaja. Ik gaf klassieke talen, en dat was nooit een probleem. Hij was zeer taalvaardig, kon ook erg goed vertalen.»

HUMO Was hij de primus perpetuus?

Halsberghe (twijfelt) «Volgens mij was jíj sterker, Mark.»

Verwulgen «We waren aan mekaar gewaagd. Maar we kwamen nooit in de buurt van Ilja Rutten (broer van Milan Rutten, directeur communicatie van de SP.A, red.). Ilja was outstanding, hors catégorie.» HUMO Mijnheer Halsberghe, doet het u extra plezier dat De Wever te pas en te onpas Latijnse zegswijzen in het rond strooit?

Halsberghe «Ik heb daar dubbelzinnige gevoelens bij. Ik vind het natuurlijk leuk, maar het gaat al snel elitair klinken. Al heb ik de indruk dat mensen het van hém dulden. Journalisten vragen mij wel ’s of het de interesse voor de taal zal doen toenemen: goed mogelijk, maar ik hoop dat jonge mensen niet alleen maar voor Latijn kiezen omdat Bart De Wever zo graag Latijnse citaten gebruikt.»

HUMO Waarom doet hij dat eigenlijk?

Halsberghe «Omdat hij het leuk vindt, vermoed ik. Het past ook bij zijn persoonlijkheid.»

Philibert «Het heeft ook te maken met zijn... euhm... participatie aan een bepaald studentenleven (lacht)

HUMO Nu hebt u het over cantussen waar Latijnse studentenliederen â la ‘Io vivat’ werden gezongen?

Philibert «Onder meer, ja. Nu, het is ook een retorisch handigheidje: zo’n Latijns citaat als opener of afsluiter van een toespraak, dat werkt als een gong. Het trekt de aandacht.»

HUMO Begint het niet steeds meer op een trucje te lijken?

Halsberghe (knikt)

Celen «Bwah. Bart onderscheidt zich er nog altijd mee van de rest. Hij roeit graag tegen de stroom in.»

HUMO Viel hij jullie indertijd ook al lastig met zijn Latijn?

Philibert «Nee, onder mekaar spraken we gewoon Algemeen Beschaafd Antwerps.»

HUMO Mijnheer Halsberghe, heeft u hem eigenlijk al ’s op een grammaticale fout kunnen betrappen?

Halsberghe «Nee: hij weet verdorie goed wat hij zegt. Nu, ‘Nil volentibus arduum’ heeft hij wel redelijk vrij vertaald. ‘Voor zij die willen is niets onmogelijk,’ heeft hij ervan gemaakt, maar eigenlijk is het: ‘Niets is lastig voor wie wil.’ Geen probleem: vrij vertalen mág.»

Speciale relatie

HUMO Regisseur Hans Herbots – een andere klasgenoot van jullie – liet weten dat hij, 25 jaar na datum, één beeld niet van zijn netvlies gewist krijgt: Bart De Wever die verkleed als Sinterklaas door de gangen van de school struint.

Halsberghe «Het was een traditie dat de oudere leerlingen begin december verkleed als Sinterklaas langsgingen bij de jongere jaren.»

Philibert «En zo kwam het dat Bart in een sintenkostuum door de school liep, op de tonen van ‘Never Gonna Give You Up’ van Rick Astley. Die had toen zo’n (rolt met de armen) armbeweging: Bart kon dat ook.»

Verwulgen «Hij is altijd goed geweest in improvisaties.»

Philibert «We hebben ’s een poppenkastvoorstelling gegeven: elke pop stelde een leraar voor, tics en stopwoorden inbegrepen. Een groot succes, al denk ik niet dat we er veel punten voor hebben gekregen.»

Verwulgen «Speelde de Snelders daar niet de hoofdrol in?»

Philibert «Juist.»

Celen «De Snelders en Bart hadden een euhm... speciale relatie.»

Fotograaf Thomas Legrève «Hebben we het over Juul Snelders? Dat is de vader van Jeroom

Halsberghe (verbaasd) «Kijk ’s aan.

»(tot Humo) Juul Snelders was iets alternatiever dan de rest van het lerarenkorps.»

Celen «En linkser: hij was een socialist. Tegen de zin van Bart.»

Halsberghe «Ja, maar tegelijk vonden ze mekaar: Juul Snelders kende zijn geschiedenis. Vooral die van de Eerste Wereldoorlog: hij gaf in heel het land lezingen over de slag van Gallipoli.»

Verwulgen «Maar ze gingen toch geregeld in de clinch. Ze hadden een haat-liefderelatie.»

HUMO De Wever gaat prat op zijn rechtsconservatieve denkbeelden: toen ook al?

Verwulgen «Links zou ik hem toch zeker niet genoemd hebben.»

Celen «Op een gegeven moment speelde iemand van de klas met het idee om een links-liberale partij op te richten, à la D66. Dat vond Bart maar niets.»

HUMO Hij beweert dat hij ooit een warm pleidooi heeft gehouden vóór de plaatsing van Amerikaanse kernwapens op Belgische basissen – op een moment dat honderdduizenden Belgen in Brussel tégen die plaatsing gingen betogen.

Verwulgen «Dat herinner ik me vaag. Maar vraag me niet wat zijn argumenten waren: het is intussen 25 jaar geleden (lacht).»

HUMO En wat te denken van zijn bewondering voor Ronald Reagan?

Verwulgen «Ik weet niet of hij een fan van Reagan was, maar hij had er wel een mening over – en dat was veel meer dan je van ons kon zeggen. Nu zijn wel meer mensen conservatief, maar toen was Bart zijn tijd ver vooruit.»

Philibert «Zijn échte held was Edmund Burke, de grondlegger van het conservatisme. De oerconservatief, zeg maar. Dat paste bij Bart.»

HUMO Het college van Edegem had de naam een erg strenge, elitaire school te zijn. Wim Helsen – nog een oudleerling – beweerde ooit dat hij zich jâren eerder op cabaret en comedy had durven toeleggen als hij op een andere school had gezeten.

Halsberghe «Ik weet pertinent zeker dat Wim zich bij ons ook goed geamuseerd heeft, maar oké: zoals op alle colleges lag de nadruk op intellectuele vorming. Voor creativiteit was er geen ruimte.»

Philibert «Zô streng was het nu ook weer niet. En bovendien: veel ouders willen niet liever. Net dat soort scholen hebben de langste wachtlijsten.»

Celen «Ik denk dat Bart alles bij mekaar heel wat waarden heeft overgehouden aan zijn collegejaren.»

Verwulgen «Toch vooral kennis, denk ik.»

Halsberghe «En de discipline om hard te werken.»

Philibert «Respect: daar werd ook op gehamerd. Toen was het allemaal nog iets minder groen en links dan nu (lacht)

Verwulgen «Nu, respect was niet hetzelfde als blinde gehoorzaamheid. Ik weet nog dat Bart en ik eens door de klasgenoten werden aangewezen om te gaan praten met de directeur. Die wilde een klasgenoot van school sturen vanwege enkele onregelmatigheden tijdens Chrysostomos. Wij hebben toen bemiddeld, en met succes: de straf werd teruggebracht tot enkele dagen schorsing.»


Supersnob

HUMO Een jeugdheld van Bart De Wever was Julius Caesar. Uw invloed, mijnheer Halsberghe?

Halsberghe «Neen, want ik ben géén bewonderaar van Caesar. ‘De Bello Gallico’ is taalkundig bijzonder interessant, maar inhoudelijk minder, en moreel-opvoedkundig al zeker niet: het barst namelijk van de leugens. Misschien houdt Bart er daarom zo van. Caesar stelde zijn verovering van Gallië heel anders voor dan het in werkelijkheid geweest was. Nu zouden we dat spinning noemen.»

HUMO De Wever heeft zijn Caesarobsessie ooit een ‘kantelpunt’ genoemd, omdat hij toen voor het eerst besefte: ik hoor er niet bij.

Philibert (tegen de rest) «Is dat jullie ooit opgevallen? Ik weet niet waarom hij dat zegt. Bon, hij had andere interesses dan wij: misschien vond hij ôns intellectueel te min? (lacht)»

HUMO Tussen haakjes: keek hij neer op mensen die intellectueel zijn mindere waren?

Celen «Ik was niet de primus van de school, en hij lachte daar wel ’s mee, ja. Maar alleen omdat hij wist dat ik daarmee om kon. Ik weet niet of hij neerkeek op iederéén van Latijn-Wetenschappen.» Philibert «Op de Moderne soms wél, dat weet ik.»

HUMO Toch vreemd, voor iemand die zichzelf zo profileert als outcast.

Philibert (schokschoudert) «Hij heeft een tijd rondgelopen in zwarte kleren, ja, met een bles voor zijn ogen. So what? Dat was niet zo speciaal in de jaren tachtig: depri was cool. En het jaar nadien was hij een supersnob. Wij zijn samen van héél zwart naar héél snobistisch gegaan. Tja, hoe gaat dat op die leeftijd?»

HUMO Hij was niet ongevoelig voor vestimentaire trends, maar tegelijk dweepte hij met zeer onhippe figuren als Reagan, Burke en Caesar. Zijn devies was lange tijd ‘j’énerve, donc je suis’: daar spreekt toch een zekere recalcitrantie uit, of op z’n minst de wil om recalcitrant gevonden te worden.

Philibert «Daar zit iets in, ja. Mensen uitdagen: dat ging hem goed af.»

HUMO Tegelijk zegt hij: ik ben nooit een rebel geweest.’

Philibert «Je hoeft geen rebel te zijn om overtuigd te zijn van je gelijk en daarvoor op te komen.»

HUMO Er is me een anekdote bekend met als ingrediënten een fles sterkedrank en een faliekant afgelopen overhoring Duits.

Philibert «Ja, dat weet ik nog! Op een vrijdag waren we in de middagpauze ’s slivovitsj gaan drinken bij de Callebaut. Op die leeftijd hakt dat er stevig in. Na de middag hadden we Duits. Zei de leraar toch wel: ‘Neem allemaal een blaadje papier!’ We hebben nog even gedacht aan een boycot, maar dat pakte niet (lacht)

HUMO Was Bart De Wever een nachtbraker?

Philibert «Het was een plakker. Nog altijd, trouwens: als je door de week met hem afspreekt, ben je zelden voor twee uur thuis.

»In Edegem heb je Het Kruispunt, een jeugdhuis. Beneden was een bierkelder: een pintje kostte 20 frank. Bart en ik hebben daar uren doorgebracht, vaak met de Humo in onze handen. Daar deden we een spelletje mee: we neurieden om de beurt een liedje dat ergens in de Humo stond, in de top 30 of zo, en de ander moest dan raden wat dat was. Eén liedje herkende ik van geen kanten: het Wolgalied, bleek achteraf, dat ergens in een klein artikeltje vermeld werd. Typisch dat Bart dat kende. Maar hij had een brede smaak, hoor. Boven in dat jeugdhuis kon je dansen, en daar gingen we loos op ‘The Reflex’ van Duran Duran, of op The Sisters of Mercy. En Rick Astley, ja (lacht)

HUMO Hield hij er toen ook al zulke ongezonde eetgewoonten op na?

Verwulgen «Onze vrijdagavonden eindigden toch vaak rond een pak friet.»

Philibert «Met mammoetsaus, in het geval van Bart.»

Verwulgen «En een hamburger, met zo’n lang broodje. Bart was de enige met een brommer, een Vespa. Daarmee ging hij vaak frieten halen in Mortsel: die aten we dan op de hoek van de straat op. Het begin van een mooie traditie.»

HUMO We hebben geen inkijk in zijn vital stats, maar moet hij zich niet stilaan zorgen maken over zijn bloeddruk, hartslag, cholesterol en suikerspiegel?

Halsberghe (ernstig) «Ik maak me zorgen, ja. Zulke eetgewoonten, in combinatie met zo’n leven vol stress: dat kan faliekant aflopen. Dat is mijn opabenadering: hij heeft een vrouw en kinderen, hè? Dan heb je toch een verantwoordelijkheid.»

Philibert «Hij let er niet genoeg op. Hij drinkt ook graag een pintje. Nu, hij zegt dat hij probeert te minderen: hij drinkt alleen nog pils, geen sterke bieren meer.»

HUMO Over zijn amoureuze escapades heeft hij in interviews zelf al enig licht geworpen: ‘Er waren er geen.’

Philibert (lacht) «Ik wilde al zeggen: veel zal er niet gebeurd zijn.»

HUMO Het heeft tot na zijn humaniora geduurd voor hij een eerste lief opscharrelde.

Philibert «Tot... (denkt na) het tweede jaar unief. Een late roeping.»

HUMO Lag hij niet in de markt?

Philibert «Nee, eigenlijk niet. Pas op: hij was geen halve homo, hè: we praatten over meisjes, er was interesse. Maar hij nam nooit het initiatief. In het jeugdhuis ging hij nooit een meisje vragen voor een slow.»

Celen «Introvert, hè. Hij was er niet de man naar om op een meisje af te stappen en een gesprek te beginnen.»

Philibert «Wij zaten wel op een jongensschool, hè. Wij waren het niet gewend om met meisjes om te gaan. Onderschat dat niet.»


Reality check

HUMO Vorig jaar, in een erg openhartig Humo-interview over zijn Wonderjaren, bood Bart De Wever een verrassende inkijk onder zijn schedelpan. Hij vertelde onder meer hoe hij vanaf zijn zestiende met een laag zelfbeeld en een depressie kampte. Wisten jullie dat?

Celen «Was dat niet rond de tijd dat hij van zwartzak in snob transformeerde?»

HUMO Ik citeer hem: ik had het idee dat ik niet was wie ik wilde zijn, dat ik een moeilijk karakter had, niet knap was en in het verkeerde gezin was geboren.’

Philibert «Het wás een identiteitscrisis: hij heeft een tijd niet goed geweten waar hij bijhoorde. Hij had heel andere interesses dan zijn leeftijdsgenoten, en toen hij op zoek moest naar een identiteit, botste dat. Hij wist niet waar hij zich het best voelde: ben ik nu een snob of een new waver? Hij viel overal wat tussen.»

HUMO Ik pluk het nog ’s uit zijn mond: ‘Gelukkig kon ik terugvallen op een paar goede vrienden.’

Philibert «Wij babbelden daar vaak over, in de kelder van het jeugdhuis.»

HUMO Heb je ooit geweten dat hij met zelfmoordgedachten zat, zoals hij opbiechtte in De Wonderjaren?

Philibert «Dat lijkt me sterk – ik heb er nooit iets van geweten. Het wás een moeilijke periode, maar – dat heeft hij me onlangs nog ’s gezegd – achteraf bekeken was het tegelijk ook een heel onbezonnen tijd. Als je ’t vergelijkt met wat hij nu meemaakt, was het zelfs easy.»

HUMO Hij had een moeilijke relatie met zijn vader, ook.

Philibert (knikt) «Ik kwam geregeld bij Bart thuis. Zijn vader was aimabel en joviaal, maar niet de meest spontane mens. Met z’n drieën discussieerden ze altijd over politiek – Bart, Bruno en hun vader. Ze konden het goed met mekaar vinden, maar op emotioneel vlak was het... moeilijker. Da’s natuurlijk ook weer die tijdgeest.»

HUMO Hij heeft nooit geleerd om zijn emoties – goede én kwade – te tonen.

Philibert «Dat kan ik me voorstellen. Als je nooit het goede voorbeeld hebt gekregen, is dat niet zo evident.»

HUMO Is die cynische shrug van hem een masker?

Philibert «Dat heeft er altijd ingezeten. ’t Is geen toeval dat ‘’Allo! ‘Allo!’ en ‘Fawlty Towers’ zijn favoriete televisiereeksen zijn.»

Halsberghe «Cynisme helpt je om met rust te worden gelaten. Maar ik vind het heel gevaarlijk.»

HUMO Hij toont niet graag zijn emoties, schat zichzelf in als een buitenbeentje, maar als politicus paradeert hij wel in de schijnwerpers. Heeft hij een narcistisch trekje?

Philibert «Hij heeft me al verschillende keren gezegd dat hij niet graag in de belangstelling staat. Een narcist kickt erop om in een bomvolle zaal op een podium te kruipen en een speech af te steken, maar Bart stérft dan.»

Verwulgen «Hij wordt in die rol geduwd.»

Philibert «Ten tijde van het kartel met CD&V kon hij minister worden, maar dat wilde hij niet. Hij vond dat zijn rol als partijvoorzitter van de NVA nog niet was uitgespeeld.»

Celen «Als ik hem bezig zie, denk ik vaak: ‘Dat is nog precies dezelfde als 25 jaar geleden.’ Hij doet het nog altijd uit idealisme.»

Philibert «Nu weer met die regeringsonderhandelingen. Hij wil geen premier worden. Het gaat hem om de hervorming van het land, niet om de postjes. (Stellig) Hij meent dat, hè!»

HUMO Op 13 juni stemden op een haar na 800.000 Vlamingen op Bart De Wever. Waarvan vier rond deze tafel?

Halsberghe (kucht) «Geen commentaar.»

Celen «Ik heb voor hem gestemd, ja.»

Verwulgen (lacht) «De stemming is geheim.»

Philibert «Idem (hilariteit). Maar Bart en ik discussiëren vaak op café: dat impliceert dat we minstens op een aantal punten van mening verschillen.»

HUMO Wat is het geheim van zijn succes? Definieer zijn aantrekkingskracht ’s.

Philibert «Zijn volharding.»

Celen «Zijn eerlijkheid.»

HUMO Is cynisme niet per definitie oneerlijk?

Halsberghe «Ja, maar als je hem kent, kijk je daar doorheen. Echt, hij is eerlijk. Als Bart zegt dat het zus of zo is gegaan, dan ís het zus of zo gegaan.»

Philibert «Af en toe waarschuw ik hem: hij moet uitkijken dat hij contact houdt met gewone mensen en met zijn voeten op de grond blijft. Het is gelukkig nog niet zo ver, maar af en toe onderwerp ik hem toch aan een stevige reality check.»

HUMO Hoe dan?

Philibert «Door ’s goed op café te gaan, tiens. Bestaat er dan een andere manier?»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234