'Bart De Wever is een man met het talent om de politiek te veranderen, maar hij heeft zijn talent verkwanseld, zijn afspraak met de geschiedenis is voorbij.' Beeld Thomas Sweertvaegher
'Bart De Wever is een man met het talent om de politiek te veranderen, maar hij heeft zijn talent verkwanseld, zijn afspraak met de geschiedenis is voorbij.'Beeld Thomas Sweertvaegher

thuiswerkpromotorFrank Van Massenhove

‘Bart De Wever is een man met het talent om de politiek te veranderen, maar hij heeft het verkwanseld, zijn afspraak met de geschiedenis is voorbij’

Sommige mensen roepen jaren in de woestijn en krijgen dan plots gelijk. Kreeg in 2021 gelijk: Frank Van Massenhove (67). Het door hem gepromote nieuwe werken – thuis, in een koffiebar of godbetert vanuit een tweede verblijf in de Algarve – bleek geen lockdownfenomeen maar een blijver. Onderwijl aanschouwde de gepensioneerde ex-topambtenaar het bestuur van ons land, en hij zag dat het niet goed was. ‘De Vlaamse regering is een bende zwakkelingen.’

Raf Liekens

Tussen oktober 2020 en september 2021 kon 57 procent van de ambtenaren, 55 procent van de bedienden en 5 procent van de arbeiders telewerken, zo bleek uit het Mobiliteitskompas van Jobat. De meeste telewerkers hebben het gevoel dat ze productiever en efficiënter zijn, en een betere balans vinden tussen werk en privé. Uit onderzoek van hr-bedrijf Securex blijkt bovendien dat het korte ziekteverzuim bij hen met 28 procent daalt, terwijl het bij niet-telewerkers toeneemt.

HUMO Beleven we nu de omwenteling waarvoor u al vijftien jaar pleit?

FRANK VAN MASSENHOVE «Er werken véél meer mensen thuis, maar voor een echte doorbraak is een andere bedrijfscultuur nodig. Sommige werkgevers hebben begrepen dat ze moeten vertrekken vanuit resultaten: zij laten hun mensen vrij kiezen waar en wanneer ze werken. Maar mijn mailbox stroomt ook vol met verhalen over hoe het níét moet: bazen die hun mensen één keer per week laten thuiswerken, op een vaste dag, van negen tot vijf, en niet op woensdag, ‘want dan doen jullie ’s middags toch niks’.

»Je leest de onnozelste vooroordelen en clichés over thuiswerk. Sommige bazen geloven die graag, omdat ze zelf niet willen veranderen. 30 procent van de werknemers mocht tijdens de eerste golf niet thuiswerken, ook al was dat perfect mogelijk. Hun werkgevers hadden liever dat ze ziek werden dan dat ze wat vrijheid kregen. Zulke verschrikkelijke bazen mogen van geluk spreken dat Belgen geen Amerikanen zijn die snel van job veranderen.»

HUMO Pikken werknemers het hier nog wel als ze geen vrijheid krijgen?

VAN MASSENHOVE «Almaar meer mensen stappen weg van onbekwame werkgevers. Vroeger zag ik tijdens lezingen over het nieuwe werken nog wat aarzeling bij een kwart van mijn publiek. Dat is gedaan. Mensen hebben in afschuwelijke omstandigheden kennisgemaakt met thuiswerk. Het werd verplicht, ze moesten het combineren met de zorg voor de kinderen, ze konden hun vrienden niet meer zien, het materiaal was niet geschikt… En toch zei een grote meerderheid: ‘Als mijn kinderen weer naar school gaan, wil ik dit nog kunnen doen.’ Zelfs de vakbonden hebben hun kar gekeerd, omdat ze hun eigen mensen anders tegen zich in het harnas jagen.»

HUMO De meeste bedrijven kiezen voor hybride werken: één tot drie dagen per week thuis, de rest op kantoor.

VAN MASSENHOVE «Je moet dat niet zo strikt opleggen. Zet in de cao dat je mensen een bepaald aantal dagen per kwartáál op kantoor moeten zijn, en laat hen zelf bepalen wanneer. Mijn collega’s kwamen spontaan twee à drie dagen per week naar Brussel, maar niet op vaste dagen, of van negen tot vijf. Ze werkten ’s morgens thuis, kwamen dan voor een vergadering, en vertrokken weer voor of na de avondspits.»

HUMO Wat met luieriken die thuis geen klap uit- voeren, omdat de baas hen niet kan controleren?

VAN MASSENHOVE «Die verdoen op het werk ook hun tijd met surfen, chatten en cryptomunten kopen. Het is een misvatting dat mensen wél zullen werken als ze op kantoor zijn. De bazen die dat denken, introduceren nu ook allerlei controlesystemen, zoals digitale prikklokken en programma’s die het aantal toetsaanslagen meten. Het kantoor was de gevangenis, thuiswerk is de enkelband.

»Wil je dat mensen werken? Geef hun dan taken, doelstellingen en deadlines. Als ze die systematisch niet halen, zet je ze op straat. Halen ze die wel, wat maakt het dan uit of ze overdag even gaan sporten of de kinderen van school afhalen? Ze zijn gelukkiger, gezonder, gemotiveerder en minder gestrest, want ze kunnen hun werk en gezinsleven beter op elkaar afstemmen. Daardoor verbetert de werksfeer en de productiviteit.»

HUMO Op sociale media bots je soms op vreemde argumenten contra thuiswerk. ‘Ik snoep meer, beweeg minder, zie minder mensen, en ik heb nooit gedaan met werken.’

VAN MASSENHOVE «Dat heeft allemaal met de persoonlijkheid en zelfdiscipline van die mensen te maken. Ik ging tijdens een werkdag minstens een uur stappen en keerde terug met een hoofd vol ideeën. Structureer je dag en geef jezelf dagelijkse deadlines: ‘Op dat uur ga ik sporten, begin ik te koken of plan ik een afspraak met een vriend.’ Dan moet je werk dus klaar zijn. Gooi je privémail en sociale media een paar uur dicht en concentreer je op je taak. Dan doe je een klus van zeven uur binnen de vijf uur.»

HUMO Thuiswerk zal ook de kantoorruimtes veranderen.

VAN MASSENHOVE «Ik hoop dat de pandemie de doodsteek zal betekenen voor het landschapsbureau waar mensen als kippen in een legbatterij worden opgehokt. Lawaai en afleiding zijn een reusachtig probleem. Plaats wanden, zodat mensen aan hun bureau maximaal zes, zeven anderen zien en niemand voor hun neus passeert. En zorg voor een stilteverdieping en een verdieping om te vergaderen en elkaar te ontmoeten.»

HUMO In uw afscheidsinterviews als ambtenaar, begin 2019, zei u dat het land slecht bestuurd wordt. Heeft 2021 u milder gestemd?

VAN MASSENHOVE «Nee. Het bestuur is even slecht als voordien, maar door de pandemie en de overstromingen wordt dat zichtbaarder. Wij zijn een land zonder plan. De pensioenen, gezondheidszorg, arbeidsmarkt en sociale zekerheid moeten al jaren hervormd worden, maar er komt nauwelijks wat van. Politici doen alleen wat als ze al over de rand van de klif hangen.»

HUMO Hoe komt dat?

VAN MASSENHOVE «Zelfs mensen met talent en goede bedoelingen doen onbegrijpelijke dingen om hun partijvoorzitter te plezieren: de particratie is een slecht systeem. De tweede hinderpaal is onze inefficiënte staatsstructuur. Schaf de provincies af, maak grotere steden en gemeenten, en bepaal een hiërarchie tussen de bestuursniveaus, zodat ze elkaar niet kunnen blokkeren.»

HUMO Wat vond u van het crisisbeheer tijdens de pandemie?

VAN MASSENHOVE «Alexander De Croo (Open VLD) begon sterk als crisismanager, maar zijn gezag verkruimelt stilaan. Frank Vandenbroucke (Vooruit) is oerdegelijk, maar moeilijk om mee samen te werken. Ik ben zijn kabinetschef geweest, maar hij spreekt al jaren niet meer tegen me.

»Voor de rest zie ik weinig talent in de federale regering. Die nieuwe PS-ministers worden voortdurend teruggefloten door hun voorzitter, Paul Magnette. Tinne Van der Straeten (Groen) wordt onredelijk als het gaat over nieuwe kerncentrales. De fiscale hervorming van Vincent Van Peteghem (CD&V) zal stuiten op de veto’s van de partijvoorzitters, dat zie je nu al. En bij die voorzitters zitten we écht met een treurig stemmende generatie. Georges-Louis Bouchez (MR) is de ergste, een echte kamikazepiloot: hoeveel oorlogen heeft hij dit jaar opgestart en verloren? Zo stevent die regering af op een fiasco in 2024.»

HUMO U was vroeger een socialist, wat vindt u van Conner Rousseau?

VAN MASSENHOVE «Hij is nog de bekwaamste: hij steunt de regering tenminste en weet wanneer hij moet zwijgen.

»We zitten in een vicieuze cirkel: de partijen worden almaar kleiner, waardoor ze niets meer durven door te duwen in het algemeen belang. Daardoor blijven de problemen etteren, reageren kiezers ontgoocheld en worden de bestuurspartijen bij de volgende verkiezingen wéér een kopje kleiner gemaakt. Vroeger dachten politici de eerste twee jaar van een regeerperiode niet aan verkiezingen, nu zijn ze er na één seconde alweer mee bezig. De media spelen daar ook een kwalijke rol in: jullie hebben te veel oog voor sacochengevechten en te weinig voor de echte problemen.

»De exponent van dat machiavellistische spel is Bart De Wever, een man met het talent om de politiek te veranderen, maar zelfs met 32 procent van de stemmen bleef hij steken in electorale navelstaarderij, waardoor er níéts veranderde. Hij heeft zijn talent verkwanseld, zijn afspraak met de geschiedenis is voorbij.»

HUMO De Vlaamse regering doet het niet beter?

VAN MASSENHOVE «Dat is al helemaal een bende zwakkelingen. Van Zuhal Demir (N-VA) kun je nog zeggen dat ze dúrft. Ze pakt de natuurdossiers goed aan. Maar voor het klimaat doet ze amper iets, dus is ze haar geld niet waard. Maar de allerslechtste minister is Wouter Beke (CD&V).»

HUMO Ondanks de succesvolle vaccinatiecampagne?

VAN MASSENHOVE «Er zijn vooral de vele doden in de rusthuizen. Bij het begin van de eerste golf kreeg mijn moeder het coronavirus. In het rusthuis waar ze woont, lagen ze met twintig op een rij en er waren maar drie beademingstoestellen. Om de beurt kregen die mensen wat extra zuurstof. Onder Beke gold de afspraak dat rusthuisbewoners niet naar het ziekenhuis gebracht mochten worden. Gelukkig bleef de dokter van het woonzorgcentrum naar het ziekenhuis bellen: ‘Als jullie mijn patiënten niet toelaten, stap ik naar de pers.’

»Het ergste is dat Beke nu ontkent dat er zo’n afspraak was. Mijn moeder is gelukkig weer de oude. Maar als ze was gestorven, weet ik niet wat ik gedaan zou hebben.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234