Bart De Wever over de drugsoorlog in Antwerpen

Wereldwijd klinken steeds meer stemmen die zeggen dat de War on Drugs verloren is. Repressie is passé, decriminaliseren het nieuwe modewoord. Die stemmen dringen echter niet door tot de Antwerpse burgemeester Bart De Wever, die voluit gaat voor de gespierde aanpak. Wat bakt hij ervan? Krijgt hij de hopeloze junks in de afkickkliniek, de illegale dealers op het vliegtuig en de zware drugstrafikanten achter de tralies?

Als we Benjamin Barber mogen geloven, dan is ‘de toekomst van Europa in handen van de burgemeesters.’ De Amerikaanse ‘stedengoeroe’ en politiek denker, die nu zondag een lezing geeft in het Brusselse Kaaitheater naar aanleiding van zijn te verschijnen boek ‘If Mayors Ruled the World’, raadt ons aan de komende jaren in te zetten op de burgervaders van de grote steden. Zij zijn in zijn ogen potentiële bruggenbouwers die geen tijd hebben voor partijpolitieke en ideologische conflicten, maar pragmatisch te werk gaan bij het oplossen van concrete en complexe stedelijke problemen zoals drugs, misdaad en illegaliteit.

In Antwerpen is burgemeester Bart De Wever de uitdaging aangegaan. Al zal nog moeten blijken of hij bruggen kan bouwen, en in staat is zijn ideologische overtuigingen on hold te zetten. In zijn drugsbeleid kiest hij alvast voor de stormram: het is oorlog.

Zijn repressieve en gespierde aanpak doet anachronistisch aan, nu de globale War on Drugs steeds meer als een faliekante mislukking wordt gezien – een middel dat vele malen erger is dan de kwaal. Landen als Zwitserland en Portugal hebben drugs uit het strafrecht gehaald; in Uru­guay en in de Amerikaanse staten Colorado en Washington werd cannabis – van prille teelt tot smeulende joint – gelegaliseerd.

Wanneer we de oorlogsgeneraal ontmoeten op zijn Schoon Verdiep, heeft hij net een aantal turbulente dagen achter de rug, omdat de media in een verhoogde staat van opwinding verkeren naar aanleiding van zijn GAS-boetes van 75 euro voor een jointje op straat. In aanwezigheid van een woordvoerder en een juridisch adviseur die op tijd en stond het nodige cijfermateriaal tevoorschijn tovert, ontvouwt de burgemeester zijn drugsbeleid en zijn plannen.

De Wever beweert niet alleen de electoraal interessante fenomenen te willen bestrijden – de straatdealers en de overlast – maar ook de georganiseerde misdaad en de insluip van misdaadgeld in het legale weefsel van de stad. En zoals te verwachten en te voorzien was, gaat hij de controverse alweer niet uit de weg. Maar eerst komen de joints op tafel.

Bart De Wever «Bij het lezen van de krantencommentaren à la Yves Desmet in De Morgen, vraag ik me oprecht af of men beseft dat de wiet van vandaag niet meer die van mei ’68 is. Dat is zoals een pint bier met een glas whisky vergelijken. Er zijn gebruikers die op termijn psychoses krijgen van de te sterke Hollandse cannabis van vandaag. Bovendien: wiet staat in de strafwet. Ze moeten mij niet komen vertellen dat het toepassen van de wet onwettig is. Ook volgens de fameuze omzendbrief uit 2005 van de procureurs-generaal, over het gedogen van wietgebruik, mogen we bij overlast optreden.»

HUMO Veroorzaakt het roken van een joint in de openlucht overlast?

De Wever «Ik krijg daar aan de lopende band e-mails over! Mensen die klagen over drugs in het De Villegaspark, of die in de stank van een joint moeten zitten als ze op de Dageraadplaats een visschotel aan het eten zijn. Iemand schreef mij: ‘Burgemeester, ik geef u gelijk in uw wiet- en shitbeleid.’ (woordvoerder lacht)»

HUMO We nemen aan dat u ook negatieve reacties krijgt op uw beleid?

De Wever «Zeker. Sommige mensen schrijven: ‘Hoe haal je het in je hoofd om je bezig te houden met cannabis?’ Hoe komt dat, denk je? Veel mensen realiseren zich gewoon niet meer dat wiet in de strafwet staat en dus verboden is. Idem voor cocaïne, trouwens. Er wordt veel gesnoven en men vindt dat maar normaal. Ik noem dat de sociale aanvaarding van drugs. Knuffeljunkies als Herman Brood of Amy Winehouse: iedereen vond ze geweldig! En met elke overdosis haalde die laatste de lifestylerubrieken van de kranten: ‘Amy is weer gevonden in een plas kots.’ Maar ze is er wel aan gestorven, hè. Drugs hebben een winnersimago, terwijl ze eigenlijk een losersimago zouden moeten hebben.»


Menselijke wrakken

HUMO De losers in uw stad krijgen er nu van langs met boetes: onmiddellijke minnelijke schikkingen. En? Werkt het?

De Wever «Die boetes zijn vooral bedoeld om drugstoeristen weg te jagen uit de probleemwijken in Antwerpen-Noord, en om de problematische gebruikers die in Antwerpen zelf wonen in beeld te krijgen. Iemand die de onbetaalde pv’s opstapelt, krijgen we zo in het vizier en kunnen we eventueel gaan vervolgen wegens onbetaalde boetes, om daarna naar de zogenaamde pretoriaanse probatie te gaan: opschorting of uitstel van straf onder bepaalde voorwaarden. Dat is onze stok achter de deur: ofwel volg je een traject op maat voor jezelf, ofwel ga je naar de gevangenis. We leveren die mensen letterlijk af bij de hulpverlening.»

HUMO U probeert drugsverslaafden tegen hun wil te laten afkicken?

De Wever «Het is… (wikt zijn woorden) een wat gespierdere vorm van curatie, inderdaad. De vrijwilligheid is er wel een beetje af. Ik weet het: een deel van de hulpverleningssector steigert op dit punt. Zij willen geen gedwongen patiënten aan hun deur. Ik begrijp dat, maar ik ben het er niet mee eens. Bij Free Clinic zegt men dat een verslaafde intrinsiek gemotiveerd moet zijn om af te kicken, anders lukt het niet. Awel, hun motivatie mag wat mij betreft wel een zetje krijgen. Ik hoop dat onze stok achter de deur verslaafden aan het denken zet: ‘Ik loop in de kijker, ik kan in de gevangenis belanden, en dan ben ik nog verder van huis.’»

HUMO Hoe denkt u de hulpverlening mee te krijgen in uw plannen?

De Wever «Ik vind de mening van de hulpverleners belangrijk en ik heb respect voor het werk dat ze doen. Die waardering blijkt onder meer uit het feit dat Free Clinic in onze zware besparingsronde niet geraakt wordt. Het zou ironisch zijn om middelen vrij te maken voor preventie en repressie, en dan te besparen op de zorg en op het medische luik. Maar zoals ik al zei, er zijn mensen die enkel geloven in vrijwilligheid en níét in mijn gespierde model. De meeste van die mensen komen uit een cultuur die politie en justitie beschouwt als de vijand.

»De perceptie van ons beleid is nu: wie in Antwerpen aan een jointje lurkt, zal betalen. Tja, als dat het hele beleid was, zou ik er zélf niet achter staan.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234