null Beeld

Bart Moeyaert - Graz

Zal ik ooit zo goed kunnen kijken als Bart Moeyaert? In zijn werk, dat me dierbaar is, peutert hij zich telkens weer een mensenziel binnen, om die vervolgens met lenige vingers open te knopen. Onopvallend staart hij mensen aan - zo stel ik het me voor. Een kunstje dat ik óók in m'n vingers wil, nu ik enigszins uitgekeken ben op mezelf en andere levens moet zoeken om te beloeren.

Passons: 'Graz' (Querido) dus, de nieuwe novelle van Moeyaert. Herman Eichler, een jongen van achtentwintig, bestiert de apotheek van zijn (gestorven) ouders en grootouders. Het ongeval van een fietser, net voor zijn deur, is de trigger die het boek vooruitjaagt: Eichlers gedachten gaan stormen, en in een nacht van wind en sneeuw en licht vouwt hij zichzelf uit. Tussendoor wordt het verhaal enig mooi voor de voeten gelopen door de herinneringen aan een ándere nacht, één uit het verleden, toen Eichler zichzelf ook door de winterse straten van Graz leidde.
'Goede raad komt er bij mij in hele volzinnen uit,' weet de apotheker. Hij heeft het dan over zijn werk: per pil één goed advies, zoals zijn vader het 'm geleerd heeft. Maar als het over zijn eigen leven gaat, weet hij zich veel minder raad. Moeyaert tekent een jongen die nog uit zijn korset van twijfel en schaamte moet springen, en een partijtje catch met zichzelf nodig heeft om de wereld in te durven. 'Mijn gedachten houden nooit hun mond.' En: 'Ik wilde weten of ik bestond.'
Qua thematiek is 'Graz' vintage Moeyaert: de halfslachtige worsteling tussen ouders en kinderen passeert de revue, net als homoseksualiteit die nog aan het daglicht moet wennen, de arcadische kindertijd die in een tel van onoplettendheid weggeglipt is, en de liefde die we als vanouds niet begrijpen. Het is ook een geniepige ode aan een stad. Moeyaert heeft effectief in Graz gelogeerd, en dat voel je: het stratenplan komt tot leven en slijt de schrijver een serie metaforen en zingende beschrijvingen.
Want er is natuurlijk ook dat tactiele schrijven van hem. Een boek van Moeyaert laat zich drinken, en lauwe pils it ain't. Uit de kroontjespen van de schrijver schijnt alleen zuivere, immer fijnzinnige poëzie te druppen. 'Er zijn angsten die ik niet graag een naam geef': zachtzinnig neemt hij je bij de strot, om je vervolgens met de neus op de feiten te drukken. Nog een bewijsje? Ergens voorbij halfweg voelde ik minstens één hartklep luid protesteren tegen zoveel onbevattelijk mooie júístheid. Geef onderstaande zinnen aan de dorpspoëet en je krijgt geheid cheesy rijmelarij. Geef ze aan Bart Moeyaert en het papier begint te glanzen.
'Mijn moeder draaide zich om. Ze zei: 'Wat heb je gegeten, jongen?' en legde haar hand op mijn borst. Ze zei dat ik niet hoefde te slapen. Ik kon beginnen met rusten.
Ik zei: 'Ik weet het, moeder,' en bedankte haar.
'Niks te danken,' zei ze. 'Probeer aan iets moois te denken.'
Daarna ging ze weer dood.
Ik sloot mijn ogen en dacht aan iets moois.'

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234