Bart Schols, de nieuwe wonderboy van de nieuwsdienst: 'Ik heb niet het idee dat ik Canvas moet redden'

Bart Schols (41), de wonderboy van de VRT-nieuwsdienst, stuitert bijna van de adrenaline als we hem oppikken aan de VRT-toren. De eerste proefopname van wat straks hét nieuwe achtuurprogramma van Canvas moet worden, heeft hij er net opzitten.

Schols is bezig aan een onstuitbare opmars. Na zijn geslaagde verschijning als journaalanker en zijn alom bejubelde Radio 1-programma ‘De wereld vandaag’, krijgt hij in het najaar zijn eigen talkshow. Canvas verwacht veel van hem. Maar die druk hanteert hij moeiteloos. Hij wil gewoon gáán, erin vliegen. Maar eerst moet hij deze week nog even afscheid nemen van ‘Vandaag’, het programma waar hij zijn steile opgang aan te danken heeft.

Bart Schols «Het zal me zwaar vallen. Ik werk er zo graag. Het is een veilige omgeving waarin ik veel heb geleerd en veel bevestiging gekregen heb – complimenten van collega’s en positieve commentaren van luisteraars. Toen ze me vroegen of ik het nieuwe Canvas-programma wou presenteren, heb ik eerst aan Griet De Craen gevraagd: ‘Ik kan toch nog terug, hè?’ Ik zal haar voor de rest van mijn leven dankbaar zijn dat ze, ondanks mijn sportachtergrond, dacht: ‘Ik ga die Schols voor ‘Vandaag’ (zoals het programma toen nog heette, red.) vragen.’ Ik ben ook heel blij dat ik het heb kunnen waarmaken op een manier die ze bij de VRT wellicht niet verwacht hadden.»

HUMO Wat is het mooiste compliment dat je kreeg?

Schols «Dat ze me nu vragen voor een dagelijkse talkshow streelt natuurlijk mijn ego.

»Blijkbaar waarderen veel mensen dat ik mezelf blijf als ik presenteer. Leo Hellemans heeft me net nog gezegd dat ze willen dat ik dat ook doe in ‘De wereld vandaag’ (foto links). Ze willen dat het programma host driven is, dat het vertrekt vanuit mijn persoonlijkheid. Na drie maanden vijf dagen per week solo gepresenteerd te hebben, hoop ik daarvoor voldoende vertrouwen te hebben. Maar zo evident als op de radio zal het niet zijn. Daar is er niemand die me ziet en kan ik met mijn ogen rollen als het me niet aanstaat.»

HUMO Jouw persoonlijkheid, hoe zou je die omschrijven?

Schols «Ik ben nogal emotioneel. Soms té emotioneel. Tijdens redactievergaderingen zeggen ze dan dat ik weer ‘de Schols uithang’. Of roepen ze: ‘Bart, daar is die onrechtvaardigheidsblik weer!’ Dan reageer ik puur vanuit de buik, niet met de objectieve afstandelijke benadering die je als journalist vaak verwacht wordt te hanteren. Maar nu wíllen mijn bazen dat emotionele juist. Canvas mag wat meer die richting uit, zeggen ze: meer spontale verwondering, minder ratio.»

HUMO Is dat het probleem van Canvas, denk je, dat het te rationeel is?

Schols «Kijk, het gaat niet goed met Canvas, maar waaraan ligt dat? Je kunt onmogelijk zeggen dat Lieven Van Gils (foto links), Kathleen Cools (foto rechts), Annelies Beck en Lieven Verstraete slechte presentatoren zijn. Dus waar gaat het mis? Ik weet het niet.»

HUMO Maar jij moet het wel oplossen.

Schols «Daar zeg je iets (lacht). Ze nemen wel een risico, denk ik. Ik heb ook aan iedereen gevraagd: hou me goed in de gaten.»

HUMO Maar zijn de verwachtingen niet dodelijk?

Schols «Ik heb wel totaal niet het idee dat ik Canvas moet redden. Ik zie het als een mooie kans om na te gaan of ik een talkshow kan dragen. Lukt het niet, dan ga ik wel weer terug naar de radio. Had ik moeten kiezen tussen ‘Het journaal’ of ‘De wereld vandaag’, dan had ik zonder enige twijfel voor de radio gekozen, hoe graag ik ‘Het journaal’ ook gepresenteerd heb. Ik ben niet verhangen aan het scherm. Het enige dat ik écht graag wil, is interviewen. En ik wil dat – dat was voor mij een voorwaarde – niet in een geformatteerd en gescript programma doen. Ik ben enkele keren te gast geweest in ‘Bart & Siska’: daar was elke vraag uitgeschreven. Dat moet je mij niet vragen. Dat kan ik niet. Ik moet gewoon kunnen babbelen.»

HUMO En toch ben je ook al een pitbull genoemd.

Schols «Dat was wellicht na ‘Kiescafé’ op Radio 1. Toen heb ik ook veel positieve sms-berichten gehad uit de meest uiteenlopende hoeken. Ik had een uitstekende redactie die me cijfers en uitspraken aanreikte waar ik politici mee kon confronteren. Mijn eigen verontwaardiging speelde daar ook in mee. Toen N-VA-Kamerlid Sara Smeyers bijvoorbeeld zei dat we ervan moesten uitgaan dat twee kinderen de norm is in Vlaanderen, vroeg ik meteen: ‘Hoezo, dat is de norm?’ En toen ze besefte dat ze dat niet uitgelegd kreeg, probeerde ze over iets anders te beginnen. En dan wil ik weleens moeilijk doen. Dan móét zo iemand toegeven dat-ie zich verkeerd heeft uitgedrukt óf een degelijke uitleg geven. Desnoods vraag ik zés keer: ‘Hoe bedoel je?’ Dat zal ik op tv ook proberen te doen.

»Twee weken geleden hoorde ik dat Bart Verhaeghe na een item over Uplace in ‘Het journaal’ in een halve koleire naar onze reporter had gebeld. Dan wil ik weten: is meneer Verhaeghe zo iemand die aan het syndroom van de big boys lijdt en vindt dat het gepermitteerd is om even naar een journalist te bellen om een potje te brullen?»


Vlaamse Matthijs

HUMO Ik las dat het programma iets à la ‘De wereld draait door’ moet worden. En jij dus de Vlaamse Matthijs van Nieuwkerk.

Schols «Van Nieuwkerk (foto links) laat in zijn gesprekken ook niet snel los, hè. Maar die vergelijking is wel heel gevaarlijk. Ik voel me helemaal geen Matthijs van Nieuwkerk. Ik kijk wel enorm naar hem op, dus als ze op een dag zouden zeggen dat ik aan zijn enkels kom, zal ik al heel tevreden zijn. Nu, ik bekijk ‘De wereld draait door’ geregeld, en ik zou ook graag eens de redactie bezoeken. Om aan Van Nieuwkerk te vragen hoe hij zich voorbereidt. Wat hij zelf leest en niet leest, want met vijf uitzendingen per week heb je niet veel tijd. Ik zou elk gesprek het liefst beginnen met vijf trefwoorden – vijf dingen waar ik het zeker over wil hebben – en het gesprek verder loslaten. Zo doet hij dat volgens mij ook.»

'Vlak na de aankondiging dat ik de nieuwe talkshow op Canvas zou presenteren, kwam er een tweet: 'Zucht, vonden ze nu echt niemand anders?' Daar was ik toch even niet goed van'

HUMO Wat is volgens jou het geheim van zijn succes? Veel kennis van zaken en een stevig ego, denk ik. Ik weet niet of ik hem emotioneel zou noemen.

Schols «Neen? Ik weet het niet. Niet alle toppers zijn hetzelfde. Koen Wauters, bijvoorbeeld, is ook een topper, en ik heb ooit gelezen dat hij zei: ‘Als tienduizend mensen me tof vinden en één niet, dan wil ik vooral van die laatste weten waarom dat zo is.’ Dat herken ik. Vlak na de aankondiging dat ik de nieuwe talkshow op Canvas zou presenteren, kwam er een tweet: ‘Zucht, vonden ze nu echt niemand anders?’ Daar ben ik dan toch niet goed van. Terwijl ik natuurlijk ook wel weet dat er op Twitter meer zuur gespoten wordt dan goed is voor eender welk levend organisme (lacht).

»Maar goed, mensen zoals Koen zijn dus ook gevoelig. Ik ben best onzeker, en vraag me weleens af: ‘Kan ik dit eigenlijk wel aan? Ze moeten niet door mijn pose van goeie presentator prikken, want dan is ’t met me gedaan.’»

HUMO Gelukkig zoek je wel graag spanning en risico’s op. Je hebt lang aan motorcrossen en parapenten gedaan.

Schols «Daarbij nam ik nooit grote risico’s. Nee, als de presentatie van dit programma echt een risico zou inhouden in de zin dat ik er veel dingen mee zou kunnen verliezen, dan zou ik het niet doen.»

HUMO En je zorgvuldig opgebouwde reputatie dan? Je hebt carrièregewijs een steile opgang gemaakt. Zou het niet zonde zijn om nu te vallen?

Schols «Steile opgang? Dat valt wel mee, hoor. Het was een weg met hindernissen. Ik ben in 2002 begonnen op de sportredactie, eerst als losse medewerker. Dan ben ik in 2004 sportanker bij ‘Het journaal’ geworden voor de Spelen van Athene. Daarna hebben ze me eerst terug naar Randstad gestuurd om mijn contract van losse medewerker te vernieuwen. Pas toen ik daarop zei dat ik dan wel iets anders zou zoeken, heb ik een vast contract gekregen.

»Dan heb ik nog vijf jaar bij Sporza gezeten, tot ik als journalist naar ‘Het journaal’ ben verhuisd. Aanvankelijk werd niet elke belofte die me gedaan was, daar ingelost. Over de presentatie van ‘Het Journaal’, ja... Het was een tik toen daar plots andere namen voor opdoken. Dan is het zaak om rustig te blijven en te vechten.»

HUMO Hoe deed je dat?

Schols «Ik ben naar ‘Terzake’ gegaan en heb me daar op het maken van reportages gestort. Dan heb ik – ik zeg het nog eens – het geluk gehad dat Griet mij gevraagd heeft om één van de stemmen van ‘Vandaag’ te worden. Dát heeft heel veel in gang gezet: daarna – onder het hoofdredacteurschap van Luc Rademakers en Björn Soenens – mocht ik opeens toch beginnen als journaalanker en nu krijg ik dus een eigen talkshow.»

HUMO Je collega Maarten Vangramberen zegt dat je een neus hebt voor opportuniteiten.

Schols «Maarten kent me al lang en heeft zeker een punt: het is alleszins zo dat ik goed om me heen begin te kijken als ik op een werkplek begin te twijfelen: ‘Zal ik hier wel gelukkig blijven?’»

HUMO Kunnen we je ambitieus noemen?

Schols «Gezond ambitieus. Maar ik ga niet over lijken.»

HUMO Maar je durft jezelf wel te onderscheiden. Ik herinner me nog een journaal van vorige zomer, dat je gedurfd opende met: ‘Het lijkt vandaag wel of het alleen nog maar voetbal is dat telt, maar er is nog meer aan de hand in de wereld.’

Schols «Mja. Ik durf weleens een ongebruikelijke tekst in ‘Het journaal’ te stoppen. Gelukkig zitten we nu met een hoofdredacteur die óók vindt dat ‘Het journaal’ een eigen smoel mag hebben.»

HUMO Aha, jij bent één van de fans van Björn Soenens.

Schols «Ik ben het zeker niet eens met álles wat Björn zegt, maar hij is iemand met wie je over alles kunt discussiëren. Ook als je er niet uit raakt, kan hij afkloppen met: ‘Ik begrijp je wel.’ Dat vind ik geweldig. Ik heb enkele dagen na dat stuk in De Morgen waarin ze hem neersabelden, naar hem gebeld om te vragen of het ging. Achter die naam en die functie zit ook nog een mens, hè.

»En nu ga je natuurlijk vragen of ik ook een fan ben van Soenens’ voorliefde voor de positieve, constructieve journalistiek. Wel, zolang de balans niet doorslaat in de ene of de andere richting, vind ik dat er niets mis is met die visie. Constructief zijn ook: dingen uitleggen. Wie kan daar iets op tegen hebben? En zoals gezegd: je kunt met Björn over alles praten. Over de zelfmoord van Lars Declercq, bijvoorbeeld (de 13-jarige jongen uit Vlamertinge die zich begin dit jaar van het leven beroofde, red.). Dat is natuurlijk iets wat me nauw aan het hart ligt (Schols’ moeder stapte uit het leven toen hij 13 was, red.). Ik heb toen zelf meteen gezegd: ‘Níét brengen!’ Alle studies wijzen uit dat het gevaar op imitatiegedrag groot is als je dat wel doet. Ook de witte mars die de omgeving van de jongen heeft georganiseerd, is eigenlijk geen goed signaal. Omdat je iemand die z’n problemen op een dergelijke manier heeft ‘opgelost’ op een voetstuk zet.

»Bovendien mag je, zoals toen op veel plaatsen wél is gedaan, geen rechtstreekse link leggen tussen pestgedrag en zelfmoord. Er worden in Vlaanderen dagelijks duizenden kinderen gepest, maar die stappen niet allemaal uit het leven. Ik ben nog altijd trots dat we dat als VRT-journaal niet gebracht hebben. Veel preventiewerkers waren daar trouwens ook blij om.

»Let op: ik begrijp heel goed dat ouders een oorzaak zoeken voor wat er is gebeurd, maar zelfmoord heeft nooit één aanleiding. Mijn moeder heeft zelfmoord gepleegd. Sommige mensen in mijn omgeving wijten dat rechtstreeks aan mijn vader. Zijn karakter en gedrag zaten er zeker voor iets tussen, maar mijn moeder heeft er wel voor gekozen om de dingen zo aan te pakken. Ze had een andere keuze kunnen maken. Zelfmoord is het resultaat van een kwetsbaarheid, ook genetisch, en alles wat je in je leven meemaakt. Ik ben ook gevoelig, maar ik heb het geluk gehad dat ik na de dood van mijn moeder erg liefdevol ben opgevangen door mijn pleegouders.»

'Ik denk dat ik met al dat sporten en hard werken eigenlijk tegen mijn moeder wil zeggen: 'Kijk eens, ma! Was ik misschien toch niet de moeite om voor in leven te blijven?'


Plat op je buik

HUMO Je hebt het in interviews nog nooit over je vader gehad.

Schols «Klopt, maar hij is vorige zomer gestorven, dus het ligt iets minder gevoelig nu. Ik heb 25 jaar geen contact met hem gehad. Er was veel gebeurd – alcoholmisbruik, geweld... Vandaar. Drie maanden voor zijn dood hebben zijn zussen me gebeld om te zeggen dat het niet goed ging met hem. Ik heb dan besloten om toch bij hem langs te gaan en heb nog geprobeerd om een transplantatie voor hem te regelen, maar het was te laat. We hebben ook geen fundamentele gesprekken meer kunnen voeren. Het was harder dan ik verwacht had. Ik heb hem 25 jaar genegeerd en toen ik zag in wat voor een krot hij woonde... Het contrast met de goeie weg die ík heb afgelegd, kwam hard aan.

»Hij is natuurlijk verantwoordelijk voor zijn leven, maar toch.

»Dat hij was wie hij was zal, zoals ik al zei, wel een rol hebben gespeeld in de dood van mijn moeder, maar ik moet er toch ook mee leven dat ik de zelfmoord van mijn moeder nooit voor 100 procent zal kunnen verklaren, hoe graag ik dat ook zou willen. Je weet dat ik psychologie heb gestudeerd? In de ‘DSM-IV’, de ‘Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders’, heb ik opgezocht wat een afhankelijke persoonlijkheid is, want ik dacht: ‘Volgens mij was dát het probleem van mijn moeder.’ Maar toen ik las wat de criteria waren, bleek dat ook niet te kloppen. Mijn moeder gedroeg zich alleen heel afhankelijk in haar relatie: ze paste zich te veel aan en accepteerde meer dan goed voor haar was.

»Door mijn ervaringen zijn mijn antennes heel alert als het over afhankelijkheid in een relatie gaat. Je hangt natuurlijk altijd af van degene die je graag ziet, maar ik vind dat je daar niet te ver in mag gaan. Je moet je grenzen bewaken en voor jezelf zorgen. Ik zie dat veel mensen dingen pikken die ze onaangenaam vinden – onder het motto: maar ik zie hem of haar zo graag. Dan ben je in mijn ogen té afhankelijk.

»Ik heb gemerkt dat ik afhaak als een vrouw te dicht bij mij komt en te afhankelijk van mij wordt. Ik heb ook al sterke vrouwen graag gezien, maar die waren dan vaak onbereikbaar. Of ze hadden een relatie; of ze waren niet toe aan een relatie.»

HUMO Je bent psycholoog. Je weet dat het wel vaker voorkomt dat iemand angst heeft om zich te binden, als hij als kind heel onverwacht een ouder heeft verloren.

Schols «Ik heb er al veel over nagedacht. Maar anderen analyseren is altijd veel makkelijker dan jezelf doorgronden. Daarom ga ik om de twee weken naar een psychologe: ik wil weten in wat voor gedragspatronen ik steeds weer verval. Dat zijn niet altijd zware gesprekken, maar ze luchten wel op.

»Menselijk gedrag boeit me nog steeds enorm. Ik heb het vak psychologie leren kennen op sportkot. Toen ik daar moest stoppen omdat ik in mijn enthousiasme te veel blessures kreeg, wist ik meteen dat ik daarmee verder wilde. Als ik mensen leer kennen – ook als ik ze interview – vraag ik me vaak af hoe groot hun behoefte aan bevestiging is, en wat ze doen om die te krijgen. Hoe groot is hun behoefte aan controle? Wat doen ze om die controle te behouden en hoe reageren ze op controleverlies? Dat vertelt veel over hoe iemand in mekaar zit. Pas nog hoorde ik over een koppel dat uiteenging. Ze waren het er allebei over eens dat het niet meer ging. Eén maand later had één van hen iemand anders en begon de ander compleet te flippen. Ze wilde weer terug, zag hem weer heel graag. Dat is natuurlijk niet zo, ze is gewoon haar vat op die ander kwijt.

»Weet je, er zijn experimenten gedaan met honden die elektroshocks krijgen. De ene groep krijgt die lukraak; de andere kiest op één of andere manier zelf wanneer ze een shock krijgt. Waar het om gaat is dat de honden die kunnen kiezen en dus meer controle over hun situatie hebben, vijf keer minder vaak een maagzweer ontwikkelen dan de groep die geen enkele invloed kan uitoefenen.

»Ik heb ook graag het gevoel de dingen onder controle te hebben.»

HUMO Maar je durft met je nieuwe job bij Canvas toch in het diepe te springen?

Schols «Ja, ik voel me veilig in de cocon van de VRT, word ondersteund door een redactie en zal gecoacht worden door ervaren en competente mensen.»

HUMO Je bent gezond ambitieus, zei je net.

Schols «Daar heb ik ook al veel over nagedacht. In al die sporten die ik heb gedaan ook: én tennis én motorcross én basketbal én fietsen. Altijd maar veel willen doen en daarin uitblinken. Wat wil ik toch bewijzen? Weet je, je hoort moeders altijd zeggen: ‘Mijn kind is voor mij het allerbelangrijkste op de wereld.’ Ik weet het natuurlijk niet zeker, maar na al die jaren denk ik dat ik met al dat sporten en hard werken eigenlijk tegen mijn moeder wil zeggen: ‘Kijk eens, ma! Was ik misschien toch niet de moeite om voor in leven te blijven?»

HUMO Die motor heeft je ver gebracht.

Schols «Ja. (Slikt) Maar wat rust zou geen kwaad kunnen.»

HUMO Hoe ontspan jij je?

Schols «Door te sporten, of met vrienden af te spreken. Ik kan moeilijk stilzitten en nietsdoen. Maar ik probeer van die constante nood aan prikkels af te raken. Ik zie 2015 echt als een nieuwe start. Mijn huis is na vijf jaar miserie door een klacht van de buurman eindelijk af. Ik heb ook zin in een relatie en stabiliteit... In het circus van dat nieuwe programma en alle publieke aandacht kan ik me privé soms behoorlijk alleen voelen.»

HUMO Je hebt toch ook altijd nog je eigen café in Aarschot voor als je je even niet alleen wil voelen?

Schols «Neen, ik heb alle aandelen verkocht. Schrijf dat maar eens op. Mijn hoofdredacteur vroeg er onlangs nog naar. Hij vond cafébaas zijn én voor de openbare omroep werken deontologisch niet verenigbaar. Waar, natuurlijk. Stel, ik heb een boekhouder die zijn berekeningen optimaliseert, maar daar nét iets te ver in gaat. Dan heb ik natuurlijk een groot probleem als ambtenaar. Los daarvan: een café is natuurlijk niet hetzelfde als iemand op wie je bij thuiskomst van alle drukte kunt terugvallen. Alle professionele bevestiging die me op dit moment te beurt valt, is natuurlijk heel fijn, maar het blijft ondergeschikt aan de warmte van een liefdevol nest.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234