null Beeld

Bas Heijne - Een waanzinnig gaaf land

Al jaren heet de column van Bas Heijne in NRC Handelsblad op zaterdag een vaste afspraak te zijn voor weldenkend Nederland – 600 woorden rust van het dagelijkse gekakel. Het opzet is de waan van de dag te overstijgen, en in 2016 schijnt Heijne daarmee voldoende hoog te zijn geraakt om met ‘Een waanzinnig gaaf land’ (Prometheus) nu een overzichtelijke best of aan de wereld toe te voegen.

‘Nederland is een waanzinnig gaaf land’ is de uitspraak waarmee premier Mark Rutte in een handomdraai cynici en zeurpieten allerhande op hun plaats dacht te zetten, maar ondertussen is één en ander toch maar mooi uitgegroeid tot een ironische paraplu voor alles wat daar te platte lande scheefloopt.

Waarom zou dat alles de Belg aanbelangen? Wel, we gaan er, in die overtuiging gesterkt door onze volkseigen grondstroom, graag van uit in een volstrekt uniek land te leven – maar uit de columns van Heijne valt te leren dat ze tussen de tulpenbollen met net dezelfde onzin worstelen, dat beide landen gelijkaardig gespleten en bescheten zijn. Spiegelmomenten zijn er onder meer over de plaatselijke relativering van ingebakken racisme (‘Het is niet dat we zo fout zijn – maar dat we onszelf zo goed vinden’), over vriendjespolitiek en zelfverrijking (‘Kritiek op die mentaliteit is gauw afgunst’) en over de gebruikelijke argumenten tegen de multiculturaliteit (‘Wie beweert in godsnaam dat nieuwkomers zich vooral niet moeten aanpassen aan onze samenleving?’). En anders in de gebalde samenvatting van het dagelijkse gelul tussen de strekkingen formerly known as links en rechts: ‘Zijn dat de enige smaken nog, paranoia en naïviteit?’

Een enkele keer staat België ook zelf in het brandpunt, in een stukje over de ‘affaire-Ben Crabbé’. In ‘De wereld draait door’ kwam bruine Ben na aangebrande uitspraken over een Turks-Belgische ‘Blokken’-deelnemer (‘Hebben ze in Turkije ook televisie?’) nogal onder vuur te liggen. Heijne stelt – door fluks van het hele vrolijk enerzijds-anderzijdsende mediadebat af te stappen – finaal dat Crabbé wellicht geen racist, maar gewoon een lul-de-behanger is. En hij doet dat op een manier die zowel zij die vergoelijken (‘Ben Crabbé is een gezonde Vlaamse bink!’) als de ‘linkse spijtoptanten’ in hun hemd zet.

Om Ben te plaatsen hebt u Heijne niet nodig, maar de columnist is op zijn best als hij zijn licht werpt op ‘het grijze gebied tussen rationele denkbeelden en ongerijmde religieuze en culturele uitingen’. Het is geen sinecure – en vooral niet nodig – om het steeds met hem eens zijn, ook omdat hij af en toe wel erg graag van een afwijkende mening verdacht wil worden. Maar als mes om doorheen verknipte denkpatronen te snijden, kan hij goed dienen.

Overigens geeft Heijne tussendoor toe – en dat neemt me voor ’m in – er niet altijd in te slagen ‘een onwankelbare positie in te nemen, bijvoorbeeld in het debat over het verbod op ritueel slachten: dierenwelzijn versus duizenden jaren traditie’. En hij zorgt ervoor dat er – als er dan toch over ellende gepraat dient te worden – op zijn minst wat te lachen valt. We zijn op een punt gekomen dat wij niet meer van dit leven hopen te bietsen dan dat.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234