null Beeld

Bavo Dhooge: bijna zijn schaapjes op het droge

Bavo Dhooge schrijft al 15 jaar romans alsof zijn leven ervan afhangt. En toch is hij in Vlaanderen geen begrip. Tot nu dan.

Bavo Dhooge debuteerde in 2001 met de thriller ‘Spaghetti’. Inmiddels schreef hij meer dan tachtig romans, won hij De Diamanten Kogel, De Schaduwprijs, de Hercule Poirotprijs en kreeg hij als enige Nederlandstalige auteur drie jaar op rij vijf sterren in de prestigieuze thrillergids van Vrij Nederland. Zijn werk verscheen in het gerenommeerde Amerikaanse Ellery Queen’s Mystery Magazine en nu breekt hij helemaal door in de VS.

undefined

null Beeld

Bavo Dhooge «Weet je dat mijn Amerikaanse uitgever ‘Styx’ heeft gekocht puur op basis van de pitch ‘zombieflik versus seriemoordenaar’?»

HUMO Zombies scoren op dit moment goed in Amerika. Was een zombieflik als hoofdpersonage een commerciële zet van je?

Dhooge «Als ik zo beredeneerd was, was ik nu wel gevierder in Vlaanderen. Nee, de Amerikaanse agent die ook Pieter Aspe heeft verkocht in Amerika, vroeg of hij mij mocht vertegenwoordigen omdat hij geloofde in mijn LA-reeks, de thrillers die zich in Los Angeles afspelen. De Vlaamse pers had die vergeleken met Tarantino, de tv-serie ‘The Sopranos’ en de gebroeders Coen, en dat deed een belletje rinkelen. Het was de bedoeling die reeks te vertalen. Maar tussen de besprekingen door vroeg mijn agent waar ik op dat moment mee bezig was. ‘Een verhaal over een zombieflik versus seriemoordenaar,’ zei ik en meteen liet hij alles vallen. Hij is met die ene zin naar een uitgeverij in New York gestapt en die heeft dat boek toen gekocht voordat het er was. Ik moet wel bekennen dat ik dat altijd doe met mijn boeken, ze samenvatten in één wervelende zin, zoals op een filmaffiche. Dat heb ik geleerd toen ik als copywriter in de reclamewereld werkte.»

undefined

'Schrijven is mijn manier om mijn driften te kanaliseren'

HUMO Dat de titels van alle 82 boeken die je schreef met een S beginnen, is dat ook zo’n gimmick?

Dhooge «Bij mijn eerste boeken was dat toeval en nu is het gewoon een grap die ik volhoud.»

HUMO Was je verbaasd door de Amerikaanse interesse?

Dhooge «Het was voor mij al moeilijk te geloven dat een Amerikaanse agent in mij geïnteresseerd was. Toen ze ook nog mijn boek kochten op basis van een pitch, net als in de Amerikaanse filmwereld, wist ik helemaal niet meer wat me overkwam. Dat gaf ook wel wat druk natuurlijk, maar een beetje spanning vind ik niet onprettig.»

HUMO Maar hoe kom je erbij opeens een zombieflik als hoofdpersonage te kiezen?

Dhooge «Je zult het misschien moeilijk geloven, maar ‘Styx’ is begonnen als een heel autobiografisch verhaal. Ik zat in die periode in een midlifecrisis. Ik was net 40 geworden, had al een tijdje last van een sportblessure aan mijn heup en kreeg het gevoel dat mijn lichaam aan het aftakelen was. Relationeel begon het ook scheef te lopen. Alles ging voor mijn gevoel bergafwaarts en die gewaarwording sloop het boek binnen.»

HUMO Raphaël Styx heeft inderdaad ook last van zijn heup en zit met relatieproblemen.

Dhooge «Ja, en toen dacht ik: ‘Wat als die man in verval een tweede kans krijgt, een tweede leven?’ Zo ontstond gaandeweg het idee om hem te laten vermoorden door een seriemoordenaar en hem dan terug te laten komen als zombie. Een goede zombie, één die zijn leven gaat beteren en zijn agressie en andere driften leert beheersen.»

undefined

'Ik leef heel erg in mijn hoofd. Als kind had ik dat ook al: ik kon mij uren bezighouden met mijn ingebeelde vriendjes'

HUMO Heb jij ook behoefte aan een tweede kans? Had je het allemaal beter willen doen?

Dhooge «Als ik achteromkeek, rezen er toch twijfels in mijn hoofd: ‘Heb ik wel de juiste keuzes gemaakt? Hebben ze mij als mens rijker gemaakt?’ Ik schrijf nu vijftien jaar en dat heeft me veel genot verschaft. Schrijven ligt het dichtst bij wie ik ben, het is het enige dat ik vandaag zou kunnen doen. Maar aan de andere kant heeft het me ook veel gekost – mijn relatie, bijvoorbeeld. Ik schrijf veel en ik leef heel erg in mijn hoofd. Het is denk ik onmogelijk – of toch in ieder geval niet makkelijk – om met zo iemand samen te leven. Na het schrijven kan ik wel naast mijn partner op de bank zitten of aan tafel met haar eten, maar ook dan ben ik er vaak niet echt, ben ik weg in mijn hoofd. Dat had ik als kind al, ik was altijd aan het dromen. Ik kon mij uren bezighouden met Playmobil en mijn ingebeelde vriendjes.»

undefined

null Beeld

HUMO Net als in je laatste, en volgens mij tot nu toe beste, LA-thriller: ‘Scam Alarm’, over de 8-jarige Donnie en zijn vriendje Buddy dat zijn leven spannend maakt. Buddy is – zo begint het boek – ervan overtuigd dat er een lijk ligt in de Plymouth van de reclameman die in het motel van Donnies moeder arriveert, en hij wil dat onderzoeken. Buddy blijkt later een ingebeeld vriendje dat alles durft, een soort alter ego van de beetje nerdachtige Donnie.

Dhooge «‘Scam Alarm’ is ook een heel persoonlijk boek geworden.»

HUMO ‘Voor mijn vader, die op een dag door de sigaret in rook is opgegaan’, staat er voorin.

Dhooge «‘Scam Alarm’ speelt zich af in de jaren 50 tegen de achtergrond van de doofpotaffaires van de tabaksindustrie. En tijdens het schrijven ontdekte ik de link met de dood van mijn vader. Hij is gestorven toen hij even oud was als ik: 42. Het roken is hem fataal geworden. Ik was 11 toen hij ziek werd. Het is heel snel gegaan: in september hoorden we dat hij longkanker had en in januari was hij er al niet meer. In die drie maanden stortte voor mij alles in, mijn hele wereld viel in duigen. We moesten verhuizen, mijn moeder moest uit gaan werken en ik ging later dat jaar ook naar de middelbare school. Alles kwam samen.

»De dood van mijn vader heeft voor een groot stuk mijn karakter gevormd. Ik vraag me vaak af wat er van mij zou zijn geworden als hij niet op die leeftijd was gestorven. Dan was ik nooit naar de filmacademie gegaan en had ik misschien wel voor een brave job gekozen. Zijn dood heeft me doen denken: ‘Als het op je 40ste al gedaan kan zijn, wil ik voortaan alleen nog maar doen wat ik graag doe zonder dat iemand mij in de weg staat.’ Ook omdat mijn vader als kinesist werkte, maar eigenlijk een gemankeerde artiest was. Hij had duizenden platen, was een echte jazzfreak, speelde piano, maar hij heeft niet de tijd gekregen te kunnen doen wat hij echt wilde.

»Op de filmacademie had ik het gevoel dat ik thuiskwam, het was een wereld van fantasie. Maar ik besefte al snel dat ik vooral bezig was met dialogen schrijven, met taal, en dat ik me tijdens het schrijven helemaal kon verliezen in een verhaal. Mondeling iets vertellen lukte me daar niet, maar op papier ging dat bijna vanzelf. Ik wilde toen al schrijver worden. Ik had daar een heel romantisch beeld van: een man achter een typemachine en een bureaulamp, en dan uiteindelijk een boek met mijn naam erop!»


de bezeten bavo

HUMO Je schrijft heel veel. En ook van alles. Je misdaadromans zijn het bekendst, maar je publiceert ook jeugdboeken, historische romans, een tennisboek...

Dhooge «Ik hou ervan elke keer opnieuw te debuteren, elk boek moet verschillend zijn. Anders verveel ik mij. Ik heb ooit op aandringen van de uitgever een serie geschreven die zich hier in Gent afspeelt rond één en dezelfde hoofdfiguur, detective Pat Somers, maar na vijf boeken was ik dat beu. Ik kon mezelf niet meer verrassen. Ik liet er ook steeds vaker freakachtige figuren in opdoemen die totaal niet pasten in die Vlaamse omgeving. Daarom ben ik de LA-reeks begonnen. In die stad getikte, Tarantino-achtige personages opvoeren klopt natuurlijk wel.»

undefined

'Schrijven verschaft me veel genot. Maar het heeft me ook veel gekost – mijn relatie bijvoorbeeld'

HUMO Hoelang schrijf je per dag?

Dhooge «Ik schrijf vrij snel, meestal een hoofdstuk per dag. Dat is een limiet die ik mezelf heb opgelegd, want ik heb het vaak moeilijk om te bepalen wanneer ik moet stoppen. Maar het gebeurt wel dat ik blijf schrijven. Ik heb zelfs eens een boek geschreven in één keer – geen goed boek natuurlijk.

»Toch ben ik blij dat ik die passie heb, waarin ik zo all the way kan gaan. Ik hoef maar het pedaal in te duwen en ik ben vertrokken. Ik voel gewoon dat ik elke dag mijn dosis woorden móét schrijven. Het moet vooruitgaan. Die gejaagdheid zit ook in mijn boeken, vooral in mijn LA-boeken.»

HUMO Inderdaad, ze drijven op snelle dialogen, oneliners en flitsende filosofische gedachten. Er zit een bezetenheid in. Waarop vierde je die bezetenheid bot toen je nog niet schreef?

Dhooge «Ik heb lang getennist, ik heb zelfs even gedacht aan een profcarrière. Van mijn 5de tot mijn 15de pakte ik na schooltijd meteen mijn tennisracket vast om zeker vier uur tegen de garagemuur ballen te slaan – daar heb ik ook een boek over geschreven: ‘Schaduwspel’. Tegen een muur kun je natuurlijk nooit winnen, alleen in je verbeelding. Ik deed alsof ik op Wimbledon stond en een match speelde tegen McEnroe. Na twee games pakte ik even mijn handdoekje en dronk ik wat zoals ze dat daar doen, en in mijn hoofd gaf ik commentaar. Zo hield ik mij uren bezig, bijna autistisch eigenlijk. Elke dag.

»Het is de eerste keer dat iemand het bezetenheid noemt, maar dat is het eigenlijk wel. Ik laat me makkelijk helemaal gaan. Als ik televisie kijk, kan ik dat ook uren aan een stuk. Soms heb ik zin in Italiaans eten en dan eet ik weken na elkaar alleen maar Italiaans. Blijkbaar kan ik moeilijk maat houden. Er is ook een tijd geweest dat ik altijd halsoverkop dolverliefd werd op iemand, op het obsessieve af. Maar dan vraag ik me af: ‘Is dergelijke bezetenheid slecht?’ Ik vind het eigenlijk niet, want het is een teken dat er vuur in je brandt.»

HUMO Je loopt niet zo hoog op met de beschaving. ‘De moderne beschaving,’ laat je Freud in ‘Styxmata’ zeggen, ‘stelt extreem hoge eisen aan het vermogen tot seksuele zelfbeheersing.’

undefined

null Beeld

Dhooge «Inderdaad. Mijn boeken spelen zich meestal af tegen apocalyptische decors bevolkt door mensen die herleid worden tot hun driften. Daarom voer ik in ‘Styxmata’ de belle époque ook op, de tijd waarin mensen zich nog aan hun driften te buiten gingen. Het lijkt me op één of andere manier een eerlijkere tijd dan nu, minder schijnheilig. Nu moeten we allemaal perfect en efficiënt zijn, en beheerst, er is geen ruimte voor zwakte of falen. Volgens mij worden we daar niet gelukkiger van. Een mens, zoals Schopenhauer ook zegt, is net het mooist in al zijn gebreken: als we kwetsbaar zijn als een gewond dier.

»Driften maken nu eenmaal deel uit van de mens. Al kun je natuurlijk niet gewoon maar wild tekeergaan. Je moet wel rekening houden met je naasten, en zorgen dat je jezelf elke dag nog in de spiegel kunt aankijken. Maar je zo aanpassen en beheersen dat je nauwelijks het leven leidt dat je eigenlijk wilt leiden, daar word je zo ongelukkig van dat niemand nog wat aan je heeft.

»Mijn manier om mijn driften te kanaliseren en beschaafd te blijven is schrijven. Het geeft structuur aan mijn leven. Als ik niet zou schrijven, dan weet ik niet wat er zou gebeuren. Ik zou me wellicht laten gaan in iets, een vreemde verslaving ontwikkelen.»


Droommoeder

HUMO Vier jaar geleden liet je in Humo optekenen dat je op je 40ste een paar jaar zou uittrekken om eens een echt literair werk te schrijven.

Dhooge «Dat heb ik al twee keer gezegd en niet gedaan. Nu heb ik me dat voorgenomen voor 2016. Het probleem is dat ik dingen te veel relativeer, ik geloof niet echt in schrijven voor de eeuwigheid. Maar ik geloof wel dat ik nog een boek in mij heb zitten dat alles wat ik tot nu toe heb geschreven, kan overstijgen in relevantie.»

HUMO Hoe bedoel je?

Dhooge «Ik ben over weinig van mijn boeken echt tevreden. Ik lees ze ook nooit opnieuw, dat maakt het op voordrachten soms lastig als ik er een stuk uit moet brengen. ‘Scam Alarm’ is een uitzondering. Bij het schrijven van dat boek voelde ik me voor het eerst in mijn carrière evolueren als auteur. Ik was zelfs een beetje ontroerd op het einde. Dat heeft natuurlijk ook te maken met het verhaal van mijn vader dat op de achtergrond meespeelde.»

HUMO Een jongen heeft een vader nodig, schrijf je in ‘Scam Alarm’.

Dhooge «Ik vind het heel jammer dat ik mijn vader niet langer heb gekend. Hij was een echte man: hij had een baard en een motor, en ging met zijn maten op stap. Ik ben opgegroeid met een ideaalbeeld van een man. Het is niet voor niets dat ik alles van Hemingway heb gelezen en graag naar cowboyfilms keek.

undefined

null Beeld

»Mijn vertaalster vond ook dat er in ‘Sioux Blues’, een boek uit de LA-reeks, nogal wat seksistische passages zaten. Het vrouwelijke personage dat op zoek gaat naar de moordenaar van haar man, valt uiteindelijk voor de charmes van de stoere slechterik en moet dan gered worden. Dat gebeurt in ongeveer dezelfde sfeer als de vrouwen die op het einde van een western door een stoere man achterop hun paard worden geslingerd.»

HUMO Aha, jouw vrouwbeeld is: ze is hulpeloos.

Dhooge «Toch niet. Mijn moeder is een heel sterke vrouw. Omdat haar moeder jong stierf, heeft ze eerst voor haar broer, zussen en vader gezorgd, en daarna voor mij, mijn broer en mijn vader. Ze leeft voor anderen: een echte droommoeder. Ik heb zoveel aan haar te danken. Maar zelf lijk ik meer op mijn vader. Dat wou ik ook graag. Ik liet met opzet mijn baard groeien en als mensen dan zeiden dat ik op hem leek, was ik ontzettend trots. Ik heb veel moeite gehad om hem los te laten. Met mijn zoon van 14 voel ik nu hetzelfde. Hij begint – en zo moet het ook – steeds meer afstand te nemen en dat doet pijn.

undefined

null Beeld

»In mijn laatste boeken, niet alleen in ‘Scam Alarm’ maar ook in ‘Styxmata’, gaat het veel over loslaten. Het is zo moeilijk omdat het leidt tot alleen zijn. Dat Raphaël Styx de enige zombie is, roept bij hem ook existentiële vragen op. Het is niet meer dan natuurlijk dat je als mens fundamenteel alleen bent, maar het is pas de laatste jaren dat ik me daarin kan vinden en er ook de positieve kanten van inzie. Alleen durven zijn en kunnen zijn maakt je sterker en minder afhankelijk. Dat heb ik moeten leren. Ik ben vrij lang bij mijn moeder blijven wonen: rechtstreeks vanuit het ouderlijk huis ben ik gaan samenwonen. Eigenlijk heb ik nog maar pas geleerd op mijn eigen benen te staan.»

HUMO Je verzamelde toen ook typemachines.

Dhooge «Klopt, ik heb kasten vol met typemachines uit de ‘Mad Men’-periode. Ik ben heel nostalgisch. Ik hou van de jaren 60.»

HUMO Toen mannen nog mannen waren en vrouwen vrouwen.

Dhooge «Harper, de reclameman uit ‘Scam Alarm’, is een beetje een Don Draper. Er zitten in dat boek veel knipogen naar de reclamewereld – die ik als copywriter goed heb leren kennen. Harper is een nobele ridder die de waarheid over de sigaret ironisch verpakt in campagnes die volkomen tegen de belangen van de tabaksindustrie indruisen. Maar hij krijgt ze toch mooi verkocht.»

HUMO In Harpers reclamefilmpje haalt een cowboy niet zijn wapen boven om de roodhuiden er één voor één mee de dood in te jagen, maar zijn pakje met Slow Boys-sigaretten die hij één voor één begint uit te delen.

Dhooge (lacht) «Precies.»

HUMO Het gaat in je boeken veel over zoeken naar De Waarheid.

Dhooge «Ja, ik ging naar school in een katholiek college en het idee van een god heb ik daar al snel vervangen door De Waarheid. De waarheid over: wat maakt het leven zinvol? Waarom zijn wij hier? Ik heb lang gedacht dat dat voor mij schrijven was, maar de ware zin, weet ik nu, zit in kleine momenten van geluk, met mijn zoon, bijvoorbeeld.»

HUMO Is het voor iemand met een hang naar waarheid niet moeilijk om te werken in de reclamewereld waarin – zoals je net zelf zei – men het niet zo nauw neemt met liegen?

Dhooge «In die vijf jaar dat ik copywriter was, heb ik een paar keer moeten werken voor klanten voor wie ik eigenlijk niet wilde schrijven. Maar ik heb er ook veel aan gehad. Ik heb me er goed kunnen oefenen in het zoeken naar de juiste woorden. En ik heb er tussendoor drie boeken kunnen schrijven op kosten van het bedrijf waar ik werkte. Dat heeft veel goedgemaakt (lacht).»

HUMO We zijn allemaal op zoek, schrijf je in ‘Styxmata’, naar lotgenoten, de waarheid en bevrijding. Hoe bevrijd ben jij?

Dhooge «Ik heb heel veel respect voor mensen die van de ene dag op de andere kappen met iets, die het aandurven helemaal opnieuw te beginnen. Zo’n Gabriel Rios die gewoon naar New York vertrekt en daar van nul af aan begint, dat vind ik ongelooflijk straf. In mijn hoofd ben ik wel vrij, maar lijfelijk ben ik honkvast. Iemand heeft pas mijn stamboom gemaakt en daaruit blijkt dat de hele boom voorouders in zeshonderd jaar tien kilometer op de kaart is opgeschoven. Het zit dus in mijn bloed.

»Ik heb nood aan vertrouwelijkheid, last van angst voor het onbekende. Vandaar die hang naar uren schrijven of ballen slaan tegen een muur. Nu klink ik misschien een beetje te veel als Herman Brusselmans, maar goed, een schrijver vindt volgens mij een soort troost in die vertrouwelijkheid van zijn cocon en zijn routine. Nu mijn boek in Amerika verschijnt, zou ik er drie maanden kunnen gaan wonen en daar de wereld verkennen – eens Los Angeles bezoeken, waar ik wel over schrijf maar nog nooit ben geweest. Maar ik denk niet dat ik ertegen bestand ben. Weer een nieuw boek schrijven is voor mij het hoogst haalbare.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234