null Beeld

Belfilm: Cinematek

In de tweede en voorlopig laatste aflevering van ‘Belfilm’ beklimmen de documentairemakers de Kunstberg te Brussel, alwaar zich al 75 jaar onafgebroken het Koninklijk Belgisch Filmarchief bevindt, also known as Cinematek. Een plek die een documentaire van bijna een uur verdíént, zo betoogt ‘Belfilm’-regisseur Tom Theunis.

Noud Jansen

Tom Theunis «Toen ik nog op het Rits zat, inmiddels alweer zo’n twintig jaar geleden, trok ik geregeld naar Cinematek – in die tijd heette het nog het Filmmuseum – om er de grote klassiekers uit de filmgeschiedenis te gaan bekijken. ’t Is eigenlijk pas in de voorbereiding op deze documentaire dat ik erachter kwam dat er in Cinematek veel en véél meer bewaard wordt dan alleen filmklassiekers. De bekendste conservator van het archief, wijlen Jacques Ledoux, was namelijk ooit op het uitstekende idee gekomen om zich in niets specifieks te specialiseren, maar gewoon alles te bewaren wat hij kon krijgen. En met alles bedoel ik ook letterlijk álles. Wanneer indertijd de douane een partij films in beslag nam, om een voorbeeld te geven, dan deponeerde men die standaard bij Cinematek. Idem voor rondreizende foorkramers die merkten dat het publiek op hun films was uitgekeken: die stuurden hun oude rolprenten naar Brussel. Familiefilms, nog zoiets: een telg van de rijke Antwerpse bakkersfamilie Lefever stuitte op een mooie dag op dozen vol familiefilms en wist niet wat ermee aan te vangen, en dus dropte hij de hele handel bij Cinematek. Heel fascinerend om met de ogen van nu te bekijken hoe het straatbeeld er in de jaren 40, 50 en 60 uitzag.

»Enfin, op die manier heeft Cinematek dus een enorme collectie filmspoelen aangelegd: in totaal liggen er nu meer dan 75.000 titels opgeslagen. Daarmee is het één van de grootste filmarchieven ter wereld, groter dan bijvoorbeeld het archief van Parijs.»

HUMO Jij bent niet de enige filmliefhebber die in zijn Rits-jaren Cinematek frequenteerde: uit je documentaire leerde ik dat ook veel bekende Belgische cineasten er tijdens hun opleiding hun broek hebben zitten verslijten.

Theunis «Ja, in de studententijd van mensen als Marc Didden, de gebroeders Dardenne en Jaco Van Dormael bestond er nog geen video: om klassiekers te zien, moesten ze dus wel naar Cinematek gaan. Maar ook jongere regisseurs als Michaël R. Roskam en Fien Troch waren in hun jaren aan de filmschool vaak in Cinematek te vinden, omdat ze – terecht – van mening waren dat film gemaakt is om op een groot scherm te zien. Fien Troch geeft nu zelf les, en ze jaagt haar studenten altijd naar Cinematek: ze vindt dat de magie van het witte doek niet te vergelijken is met het bekijken van een YouTube-filmpje op een iPad of een laptop.»

HUMO Nog iets wat ik uit je documentaire leerde: de grote Martin Scorsese heeft in de jaren 60 één van zijn eerste kortfilms met geld van Cinematek gedraaid. En jij bent er zowaar in geslaagd om hem daarover te interviewen.

Theunis «Euh... Het eerste is waar, het tweede niet (lachje).

»’t Zit zo: we hebben contact opgenomen met Scorsese om te vragen of hij wilde meewerken. Hij wilde wel, maar had geen tijd, en heeft ons de suggestie gedaan dat hij over de onderwerpen waarover we het wilden hebben onlangs al een interview had gedaan, voor het voorbije Filmfestival van Gent. We hebben dan afgesproken dat we daar beelden van zouden gebruiken.»

HUMO Zal ik anders schrijven dat je Scorsese wél hebt geïnterviewd, en dat dat de mooiste dag van je leven was? De mensen lezen dat graag.

Theunis «Ja, dat klinkt wel een pak mooier, hè? Zet er gerust nog bij dat ik hem erg sympathiek vond.»

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234