Beth Ditto gaat solo: 'Fat, feminist and fashionista: waarom zou je dat niet allemaal kunnen zijn?'

Tien jaar geleden zette Beth Ditto met haar groep Gossip de dansvloer in brand met ‘Standing in the Way of Control’, een song die het verzet predikte tegen de pogingen van de toenmalige president Bush om het homohuwelijk te verbieden.

'Ik heb veel te danken aan 2ManyDJs. Zonder hun remix van 'Standing in the Way of Control' was Gossip misschien nooit door­gebroken'

Ook in de strijd tegen bodyshaming was Ditto een pionier: ze poseerde al schaamteloos dik en naakt op magazinecovers toen #freethenipple – en zelfs de hashtag! – nog moesten worden uitgevonden. En nu, in volle Trump-tijd, is ze terug met een soloplaat.

Londen, een suite in The Soho Hotel. Er staat een etagère vol kleurrijke theekoekjes op de koffietafel, en vanachter die koekjestoren lijkt Beth Ditto wel een reuzencupcake. Kort kapsel, wit bepoederd gezicht, valse wimpers, robijnrode mond en daaronder een brede waterval van blikkerende regenboogkleuren. Ditto draagt vandaag iets uit haar eigen lijn van glamoureuze jurken voor mollige meisjes, die ze lanceerde toen het enkele jaren geleden verdacht stil werd rond Gossip. Vandaag is de groep officieel verleden tijd en bereikt ons haar solodebuut ‘Fake Sugar’, een plaat met vaak countryachtige liedjes die de liefde evenzeer bezingen als vervloeken. In de kleine Londense concertzaal waar ik Ditto gisterenavond de nieuwe songs zag voorstellen, stikte het van de gays met hipsterbaarden: ze vierden de terugkeer van hun favoriete dyke diva.

HUMO In de clip van comebacksingle ‘Fire’ draag je een Nudie suit, ontworpen door countrykleermaker Nudie Cohn zaliger en legendarisch gemaakt door Elvis, Gram Parsons en onze eigen Bobbejaan Schoepen. Wat is het verhaal daarachter?

Beth Ditto «Het was om te beginnen de dikke Elvis die de Nudie suits droeg, dat alleen al trok me aan. Ik zocht een nieuwe look voor dit nieuwe hoofdstuk, en ik kwam uit bij country. Eerst dacht ik aan de vrouwen – Dolly Parton, Loretta Lynn, Patsy Cline – maar ik wou iets héél Amerikaans doen, iets erg country, en ineens had ik het: ik liet een feministische versie ontwerpen van het bekende pak van Gram Parsons, met die geborduurde wietplanten en pillen en naakte vrouwen. Dilara Findikoglu, een ontwerpster hier in Londen, heeft dat pak voor me gemaakt – op de kont borduurde ze de vrouwelijke voortplantingsorganen. Ik heb ook een nieuw personage uitgevonden voor mezelf in dat pak: Dolly Parsons (lacht).»

HUMO Je leek je gisteren op het podium schuldig te voelen als je met je nieuwe groep een song van Gossip zong. Eén keer zei je: ‘Sorry, ex-bandleden, dat ik nu een nummer van ons speel.’

Ditto «De split van Gossip was er één zonder al te veel drama: één telefoontje en de zaak was beklonken. Maar zoals met alle scheidingen was er bitterheid mee gemoeid – misschien nog het meest van alles omdat ik degene was die vond dat we uit elkaar moesten. Ik had niet het gevoel dat we nog konden groeien, ik vond dat Gossip op het eind meer een last dan een muziekgroepje was. Nathan (Howdeshell aka Brace Paine, gitarist van Gossip, red.), met wie ik samen ben opgegroeid in Arkansas en met wie ik de groep ooit begonnen ben, was intussen ook verhuisd uit Portland, waar ik al jaren woon. Ineens zat ik songs alleen te schrijven. En die songs raakten nooit af, want Nathan woonde ver weg. Dus haalde ik er andere mensen bij, en dan weet je al gauw: ‘Dit gaat de verkeerde richting uit, laten we er maar mee ophouden.’ Maar ik voel me er soms inderdaad nog ongemakkelijk bij. ‘Mijn groep’ zeggen in plaats van ‘onze groep’: het blijft raar.»

HUMO De zwanenzang van Gossip, ‘A Joyful Noise’, werd geproducet door Brian Higgins, een popproducer die met prefabgroepen als Girls Aloud in de studio had gezeten. Nu koos je voor Jacknife Lee.

Ditto «En wel voor zijn werk met Silversun Pickups. Ook al is dit een soloplaat, ik stond erop om een producer te vinden die met bands kan werken, die de dynamiek van een groep weet te respecteren. Met Brian Higgins voelde het destijds geforceerd aan: iedereen was zo gefocust op het zoeken naar dat popgeluid. Dat wou ik niet meer. Deze keer moest iedereen vooral kunnen meepraten en inspraak hebben, en met Jacknife Lee lukte dat perfect – he’s a punk.»


Gay Pride

HUMO Ook aan je lange relatie met transman en muziekpromotor Freddie Fagula kwam recent een einde. Je stapte kort daarna in het huwelijksbootje met een vrouw: Kristin Ogata. Heeft het huwelijk je muziek beïnvloed? Er lijken nogal wat liefdesliedjes op ‘Fake Sugar’ te staan.

Ditto «I love love (lacht). Liefdesliedjes zijn voor mij de makkelijkste om te schrijven, ze komen gewoon uit mijn hoofd gewandeld. Maar er zit ook heel wat verdriet in de songs. Niemand vertelt je op voorhand hoe hard het huwelijksleven is, en het is verdomd hard. Zeker in onze situatie: Kristin en ik zijn jarenlang de beste vrienden geweest, voor we een relatie begonnen. Ga het na bij jezelf: tegen je beste vriendin praat je helemaal anders dan tegen je partner.»

HUMO Dat is zoals in de song van Prince! ‘If I Was your Girlfriend’, over een man die fantaseert dat hij de boezemvriendin is van zijn lief, want dan zou hij al haar geheimen te weten komen en een veel intiemere relatie hebben.

Ditto «Precies. En ik kan dus getuigen: wat Prince zong, is 100 procent waar. Ik heb nu een compleet andere relatie met mijn beste vriendin, omdat ik met haar getrouwd ben. Ze weet inderdaad alles over me, want ze kent me al van mijn 19de. Je denkt dat er niks zal veranderen, dat je gewoon een papiertje hebt ondertekend waarin staat dat je voor altijd samenblijft. Maar ineens slaat het in je gezicht. We hebben onze manier van communiceren serieus moeten bijsturen.»

HUMO Perfume Genius zei onlangs in Humo: ‘Ik wist dat Amerikanen homofoob en racistisch waren, maar ik was toch in shock dat ze zich nu zo massaal lieten leiden door hun primaire angsten.’ Hij had het over de overwinning van Donald Trump.

Ditto «Idem dito in mijn vriendenkring, die voor een groot deel homoseksueel is: na de verkiezingen was iedereen zo triest. Dat vreselijke gevoel dat je een dierbare hebt verloren, of een relatiebreuk moet zien te verwerken. Dat je ’s morgens wakker wordt en denkt dat alles normaal is, om je een seconde later ineens weer bewust te worden van de ellende waarin je zit. Zo kwam de overwinning van Trump bij ons aan.»

HUMO Je hebt ‘Standing in the Way of Control’, je protestsong tegen de pogingen van president Bush om same sex marriages te laten verbieden, lang niet willen spelen. Toen je het nummer gisteren bracht, ging de verzamelde Londense gay community uit z’n dak: het nummer raakte duidelijk een gevoelige snaar.

Ditto «Tot de dag dat Trump verkozen werd, heb ik die song niet willen spelen. De avond voor de verkiezingen moest ik optreden op een feestje van de modeontwerpster Stella McCartney, en ze vroeg me vooraf om ‘Standing in the Way of Control’ te spelen. Ik trok m’n schouders op: ‘Ach, gaan we niet doen.’ Ik vond die song niet meer relevant – who cares? En toen kwam de uitslag binnen en herzag ik ineens mijn mening.»

HUMO Naar Canada verhuizen dan maar?

Ditto «Nee, ik blijf. Bad shit happens everywhere. En als muzikant geniet ik van het enorme privilege om door de wereld te kunnen trekken. Trump zal me niet uit mijn eigen leven verjagen, no way.’

»Portland, waar ik nu al jaren woon, is natuurlijk een beetje een vrijhaven, er is een sterke alternatieve scene. Het is er goedkoop, er wonen veel dikke mensen en er wonen veel homoseksuelen.»

HUMO Tussen haakjes: ik heb ‘Standing in the Way of Control’ destijds leren kennen op de dansvloer, in de remixversie van onze 2ManyDJs. Wat vond je van die remix?

Ditto «Hebben we véél aan te danken gehad. Zonder 2ManyDJs waren we met Gossip misschien zelfs nooit doorgebroken.»

HUMO Je bent een kosmopoliet, maar je groeide op in een white trash-familie in Judsonia, Arkansas. In je autobiografie ‘Coal to Diamonds’ maakte je er geen geheim van dat er thuis weleens gebakken eekhoorn op het menu stond. Het cliché wil dan dat je familie op Trump heeft gestemd.

Ditto «Nee, zelfs in mijn familie in fucking Arkansas heeft niemand voor Trump gestemd. Maar mijn familie was altijd al anders dan de rest, het soort volk over wie werd gezegd: ‘Ga daar vooral niet binnen.’ Niet dat we het constant op een feesten zetten, maar mijn moeder had nogal uitgesproken, euh, meningen. Ze was niet de meest stabiele persoon.»

HUMO In ‘Coal to Diamonds’ schreef je niet alleen over je eigen ervaringen met kindermisbruik – je werd als kind aangerand door een oom – maar ook die van je moeder.

Ditto «En dat was meteen de enige keer dat ik daar met haar over heb gepraat: voor dat boek. Door dat gesprek heb ik haar ook alles kunnen vergeven: ze was immers zelf een slachtoffer. Achteraf heb ik voor haar een huis gekocht, zodat ook zij verder kon met haar leven. Dat blijft dus wel typisch southern aan me: ik heb voor mijn moeder een huis gekocht.»


Bodyshaming

HUMO Acht jaar geleden poseerde je naakt op de cover van het modeblad Love. Intussen zien we op sociale media allerhande hashtags als #HonorMyCurves en #CelebrateMySize. Hoe kijk je tegen die evolutie aan?

Ditto «Er is intussen een heel debat aan de gang: ben je nu feministisch door naakt te gaan of net door jezelf te bedekken? Ik zeg: you do whatever the fuck you want. Die cover was destijds een daad van feminisme, maar ook een uiting van mijn liefde voor mode en creativiteit.»

HUMO In die dagen stond je ook op de catwalk voor Jean-Paul Gaultier en Donatella Versace.

Ditto «Ik heb altijd van mode gehouden. Fat, feminist and fashionista: waarom zou je dat niet allemaal kunnen zijn? Wat ik zo cool vind aan lichamen, is dat ze allemaal verschillend zijn. En die diversiteit is nog nooit echt omarmd – ook niet die keren dat ontwerpers me in hun shows zetten, daar maak ik me geen illusies over. Maar door sociale platformen als Instagram hoef je je als tiener niet meer eenzaam te voelen: je hebt je community altijd bij de hand, op je smartphone.

»Het nadeel is dat je op die manier erg makkelijk een salonrebel wordt. Daar ben ik zelf ook schuldig aan: ik post iets, terwijl ik tezelfdertijd denk: ‘Is dit wel een waardevolle contributie aan de strijd? Zou ik niet beter op straat gaan betogen?’»

HUMO Het plus size-model Ashley Graham stond recent op de cover van Vogue. Zie je dat als een waardevolle bijdrage?

Ditto «Ik vind dat een stap vooruit, ja. Maar ik maak me wel zorgen dat dik zijn door de mainstream zal worden gerecupereerd en dat het lichaam van Ashley Graham tot ‘de juiste manier van dik zijn’ wordt gebombardeerd.»

HUMO Je bedoelt: voluptueuze meisjes met Kardashian-proporties mogen meedoen, de anderen blijven zielige dikkerdjes?

Ditto «Precies. ‘Je mag dik zijn hoor, maar alleen als je ook lang bent.’ Of: ‘Je mag dik zijn, zolang je maar een zandloperfiguur hebt.’ Ik wil niet dat het die richting uitgaat, want dat is niet genoeg. And it’s missing the point.

»Dit gezegd zijnde: Ashley Graham is beeldschoon en verdient al die magazinecovers, net als Philomena Kwao (een zwart plus size-model, red.). Validering door de media van dikke vrouwen is natuurlijk niet het belangrijkste, maar het is wél aangenaam. Want ik kan je verzekeren: het was vroeger een pak eenzamer om dik te zijn. Toen ik opgroeide, zag je in magazines alleen magere meisjes. Je hebt nu veel dikke mensen die op sociale media hun kritiek spuien op Ashley Graham. Terwijl: zij is het probleem niet. De industrie is het probleem. Als je kritiek hebt op Ashley Graham, als je een vrouw basht omdat ze zogezegd ‘te aantrekkelijk’ is, dan trap je in de val van het seksisme. Feministen moeten erg oppassen dat ze niet onder elkaar beginnen te vechten en op die manier de boel saboteren.»

HUMO Zo is de riot grrrl-beweging rond Bikini Kill begin jaren 90 ook kapotgegaan. Kathleen Hanna van Bikini Kill zei me daarover: ‘We kregen aandacht van mainstreambladen, en ineens vonden ze ons in de underground niet ‘echt’ meer. Ze lieten ons vallen als een baksteen.’

Ditto «Het gebeurt niet vaak dat ik Courtney Love citeer, maar die ene zin van haar, ‘What do you do with the revolution?’ uit de song ‘Rock Star’ (op ‘Live Through This’ uit 1994, red.): dat is de nagel op de kop. Zodra een revolutie op gang is gekomen, heb je geen controle meer over welke richting die uitgaat. Kijk, ik ben nooit ‘iets’ begonnen. Bikini Kill heeft met riot grrrl uit het niets een beweging opgestart, en het doet me verdriet dat daar vandaag met bitterheid op wordt teruggeblikt. Want hadden zij destijds geen gitaren omgegord, dan stonden vrouwen in de muziek vandaag een pak minder ver. Ikzelf was wellicht géén groepje begonnen.»


R.I.P. George Michael

HUMO Gisteravond bracht je een pakkende cover van ‘Careless Whisper’, als tribute aan George Michael. Was je met hem bevriend?

Ditto «We kenden elkaar. Niet erg goed, maar er was wederzijdse appreciatie. Toen we ‘Careless Whisper’ coverden, is hij me ook komen zeggen dat hij dat de allerbeste cover vond die hij ooit van zijn song had gehoord. (Flirterig toontje) ‘Ach, George,’ zei ik, ‘ik wed dat je dat tegen alle meisjes zegt.’ (lacht)»

HUMO Coverde je ‘Careless Whisper’ ook omdat je vindt dat hij ondergewaardeerd werd?

Ditto «Natuurlijk niet, wat een silly heterovraag! Onze fans zijn gek op zijn muziek.»

HUMO Ik ook, hoor. Maar ik vind wél dat hij ondergewaardeerd werd.

Ditto «Ja, door de rockpers, en dat doet me pijn. Prachtige stem, sterke songschrijver en producer. Alleen al het idee dat Hall & Oates serieus worden genomen, en George Michael niet: dat is zo oneerlijk. It’s straight up homophobic.

»Stel je George Michael eens als hetero voor. Stel je voor dat hij nog in leven was, met aan z’n zijde z’n derde, twintig jaar jongere echtgenote, en dat hij – à la Mick Jagger of Rod Stewart – net weer vader was geworden, van z’n zesde kind of zo. Het klassieke patroon van the rock-’n-roll dude, de heterorockster-op-leeftijd. Dan had hij véél meer respect gehad als songschrijver, dat geef ik je op een blaadje.»

‘Fake Sugar’ van Beth Ditto is uit bij Universal.



Beth Ditto speelt donderdag 29 juni op Werchter in Klub C, en op 13 oktober in de Ancienne Belgique.



Volg Rock Werchter live via Humo’s Festivalitis!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234