'Between the Devil and the Deep': een bijzonder en uniek stukje Zuid-Afrika

Heinrich Dahms mag dan een Duitse naam hebben, hij is een Zuid-Afrikaan die na veel omzwervingen in Nederland terecht is gekomen. Daar maakt hij al twintig jaar documentaires. Vanavond is zijn film ‘Between the Devil and the Deep’ op televisie te zien. In deze docu toont hij een bijzonder en uniek stukje Zuid-Afrika: de commune van Hawston, een klein kustplaatsje, niet al te ver van Kaapstad.

'Heinrich Dahms draaide een docu over corruptie en racisme in een Zuid-Afrikaans kustplaatsje.'

De visvangst bepaalt er het hele dagelijkse leven. Niet uitzonderlijk voor een gemeente aan zee, maar wel omdat Hawston een outlawbende is. Zo wordt er voornamelijk op de perlemoen gevist. Dat is een zeeslak, die met name in China als peperdure delicatesse grote sier maakt op deftig gedekte restauranttafels. Verder schijnen de Chinezen het ook als een afrodisiacum te beschouwen.

Probleem: de perlemoen is hartstikke bedreigd. Reden voor de Zuid-Afrikaanse regering om een strikt visverbod op te leggen: vissen op de perlemoen is ten strengste verboden, men schuwt zelfs geweld niet om dat verbod te handhaven. Zo zijn er al vissers onder vuur genomen. Maar in zijn film vertelt Dahms bovenal een verhaal van tegenstellingen: klein versus groot, mens versus natuur, zwart versus blank, rijk versus arm.

HUMO Meneer Dahms, hoe komt een mens in Hawston terecht?

Heinrich Dahms «De aanleiding voor de film was vrij toevallig: een oude studievriend woont er tegenwoordig, zo kwam ik in contact met de gemeenschap. Fascinerend.»

HUMO Fascinerend vanwege de perlemoen?

Dahms «Onder andere, maar vooral omdat Hawston zo verschilt van de rest van de kustplaatsen daar. Dat zijn bijna zonder uitzondering blanke enclaves, terwijl Hawston, bij gebrek aan een beter woord, zwart is. De meeste vissersgemeenschappen zijn min of meer ‘overgenomen’ door grote coöperaties, maar de vissers in Hawston zijn klein, zelfstandig en arm. Ze vissen op de perlemoen omdat ze niet anders kunnen: de vergunningen om op zee te mogen vissen worden buiten hun bereik verhandeld – ze zijn eigenlijk verstoten.

»Hawston bestaat uit een bovendorp en een benedendorp: in het rijke, hoger gelegen deel wonen de advocaten, dokters en tandartsen, en beneden de arme, zwarte vissers. De eerste groep verkoopt de vergunningen en laat de armen voor weinig geld vissen op zee. Het is gewoon ouderwetse uitbuiting.»

HUMO Wat vertelt dit verhaal in bredere zin over Zuid-Afrika?

Dahms «Het is een land met veel problemen en deze film laat er een aantal zien. Zo is er momenteel die vreselijke corruptie, in het hele land – grote bedrijven hebben de democratie gekaapt. Let wel: het is goed dat er tegenwoordig democratie is in Zuid-Afrika, maar wat is die waard als het welbeschouwd een one party state is? En daarnaast is racisme over en weer tussen blank en de andere kleuren nooit veraf.»

HUMO De titel is een manier om een dilemma te verwoorden. Symbolisch?

Dahms «Zeker, Zuid-Afrika zit gevangen tussen the devil and the deep blue sea, zoals het hele gezegde luidt.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234