Beyoncé - Dwarsdoorsné van een superster

Beyoncé: van bootylicious ‘Independent Woman’ naar de keurige Mrs. Carter (de echte naam van echtgenoot Jay-Z) die naar het Sportpaleis komt. Van kindsaf gedrild om een ster te worden, altijd zwijgzaam over haar privéleven.

Tot ‘echt zijn’ haar nieuwe art direction werd, en ze haar fans kruimels privé ging voeren met de documentaire ‘Life Is But a Dream’. Nu trekt ze op wereldtournee om bikini’s te promoten, in plaats van een nieuwe plaat. Het megamerk Beyoncé in identiteitscrisis.

Saint-Tropez, de zomer van 2004. Een met dodelijke curven gezegende donkere vrouw in bikini springt van een zes meter hoog jacht het water in. De foto die van haar sprong wordt gemaakt, gaat razendsnel de wereld rond. Het is officieel: Beyoncé Knowles (°1981) speelt nu in de Britney-divisie, die weinig benijdenswaardige categorie van supersterren wier doen en laten onafgebroken gevolgd wordt door de telelenzen van de paparazzi. Allemaal de schuld van ‘Dangerously in Love’, die klepper van een solodebuut van een jaar eerder, en de wereldhits ‘Crazy in Love’ en ‘Baby Boy’. De voormalige frontvrouw van Destiny’s Child had zichzelf gekroond tot Queen Bee van de r&b, en wel met de klassieke Amerikaanse heruitvindingstruc: ook Christina Aguilera (met ‘Dirrty’), Britney Spears (met ‘Toxic’) en Janet Jackson (met ‘The Velvet Rope’) transformeerden zichzelf eerder van een kuis, braaf meisje ‘dat zo graag op stap gaat met haar vriendinnen’ tot een uitdagend sexsymbool.

De clip van ‘Bills Bills Bills’ van Destiny’s Child uit 1999 speelde zich volledig af in een kapsalon, en dat was ook de locatie waar de kleine Beyoncé (vernoemd naar de meisjesnaam van haar moeder, Tina Beyincé) haar allereerste optredens gaf: als kleuter entertainde ze de klanten van mama’s beauty parlour in Houston Texas al met haar danspasjes en liedjes. Net als haar grote voorbeeld Michael Jackson had Beyoncé een vader die z’n kind tot superster wou trainen. Het devies van Mathew Knowles luidde: ‘If you fail to plan, you plan to fail’. Wie zich niet organiseert, verliest de race. Dat z’n oudste dochter op haar tiende met haar eerste groepje Girl's Tyme de tv-talentenjacht ‘Star Search’ verloor en backstage in tranen uitbarstte, maakte Mathew alleen maar vastberadener: hij nam ontslag als verkoper bij Xerox om zich nóg meer met haar carrière te kunnen bezighouden. Met Motown-baas Berry Gordy als voorbeeld, gaf hij Beyoncé niet alleen zang- en dans-, maar ook mediatraining en etiquettelessen. Moeder Tina ontfermde zich intussen over de kleding en kapsels.

Nog een kenschetsende uitspraak van Mathew Knowles: ‘When you’re a good sales person, you’re a good sales person’. Medische apparatuur verkopen bij Xerox of zijn dochters muziek verkopen aan Amerika: het kwam voor hem op hetzelfde neer. Je moet gewoon weten wie je klanten zijn. ‘Independent Women’, ‘Survivor’, ‘Bills, Bills, Bills’ en ‘Bug a Boo’: de hits waarmee Destiny’s Child vanaf 1998 scoorde, mikten doelbewust op een publiek van jonge (single) vrouwen die sores hebben met nietsnutten (scrubs) en bezitterige mannen (bug a boos) en hun centen liever zelf verdienen (‘All the mommas who profit dollas’). En die trots zijn op zichzelf, ook al hebben ze een maatje meer: de term ‘bootylicious’, naar hun op een Stevie Nicks-sample gebaseerde hit uit 2001, haalde in 2004 de Oxford English Dictionary.

De solo-Beyonce? die tien jaar geleden opstond met ‘Crazy in Love’, boorde met haar sexy imago een nieuw publiek aan: dat van de mannen. Haar demografie werd groter, de pakjes die moeder Tina voor haar ontwierp – intussen leidden moeder en dochter ook samen de kle- dinglijn House of Dereon – alsmaar kleiner. Maar in interviews bleef ze als vanouds op de vlakte over haar prive?leven. Zelfs al wist de hele muziekindustrie dat ze samen was met Jay-Z – die ook mee- rapte in ‘Crazy in Love’ – Beyonce? zweeg in alle talen over haar relatie met de hip-hopmogul.

Tezelfdertijd ontpopte ze zich op het podium tot de meest energieke performer in de pop sinds Michael Jackson en Madonna hun hoogdagen beleefden. Het hemelsbrede verschil tus- sen haar extravagante stage persona en haar terughoudendheid naast het podium verklaarde ze in interviews met een handigheidje: op het podium neemt Sasha, ‘haar andere ik’, het over van de gereserveerde Beyonce?. Zie ook de plaat ‘I Am... Sasha Fierce’ uit 2008.

Beyoncé: Versie 3.0

Gedrevenheid, perfectionisme en een zo groot mogelijke onbereikbaarheid: in de jaren tachtig was het voor Madonna, net als Beyonce? notoir zelfbeschermend, een gouden combinatie. Maar in het nieuwe millennium is toe- gankelijkheid een must. Polaroids uit de backstage, vakantiefoto’s, kattebelletjes, ditjes en datjes moeten gedeeld worden via Twitter, Instagram, Tumblr en Pinterest – alles om je community zo groot en devoot mogelijk te houden. De steile klim van Lady Gaga naar de top hing onlosmakelijk vast met de opkomst van sociale media, terwijl Madonna, hoog op haar old school Olympus, nog altijd niet weet wat ze met al die dingen aan moet. Beyonce? omarmt die nieuwe openheid ook – tot op zekere hoogte.

Het is gedirigeerde echtheid: kiekjes van zichzelf op haar Tumblr, op Art Basel Miami of op een vernissage, met haar nieuwe Louboutins. En in 2010 liet ze zich dag in dag uit volgen door camera’s, met de HBO-documentaire ‘Life Is But a Dream’ als resultaat. Helemaal anders dan ‘Truth or Dare’ van Madonna van twintig jaar geleden - waar de blonde ambition van afdroop: we zien Bey zonder make-up, Coldplay zingend met haar echtgenoot, zorg dragend voor dochtertje Blue Ivy en piekerend over het ontslag van vader Mathew als manager, ‘omdat de tijd nu eenmaal gekomen was.’ Noot: in 2011 scheidde Mathew Knowles van Beyonce?s moeder Tina, nadat hij een kind had verwerkt bij een mai?tresse.

Anno 2013 zijn we toe aan Beyonce? 3.0. Een getrouwde vrouw met een dochter en een zakenimperium. Nog steeds de keiharde werker die ze altijd is geweest, weer wat meer godsvrezend en keurig Texaans dan de urban diva van ‘Crazy In Love’. Haar huidige wereldtournee voert ze onder de toch wat tuttige naam Mrs. Carter, voor het nieuwe zomernummer van de glossy ‘The Gentlewoman’ poseert ze in deftige Raf Simons-bloemenrok.

Ze pronkt statig op de cover van het maartnummer van Vogue US – niet voor niets ‘The Power Issue’ – e?n op die van het nieuwe mei-nummer van Vogue UK, met een ‘open- hartig’ interview waarin ze het ook over de Obama’s heeft. Jay-Z en Beyonce? zijn het presidentie?le koppel van de pop en Beyonce? zong/playbackte onlangs nog op Obama’s inauguratie. Aardig weetje: in 2001 trad ze met Destiny’s Child op op de inauguratie van Bush.


De NV Beyonce?

Het punt is: Beyonce? is intussen een Amerikaans megabrand, in de serie Michael ‘Air’ Jordan, Walt Disney, Tommy Hilfiger, McDonald’s en Coca-Cola, of beter - om haar sponsor niet boos te maken - Pepsi. Logo’s eigenlijk, waar- van je geen ontboezemingen meer ge- looft. Ze weten je niet meer e?cht te raken. Als Beyonce? het in haar HBO-documen- taire heeft over ‘my real life’, dan denk ik aan Sacha Baron Cohens schlemielige

hiphopkarikatuur Ali G, die zegt: ‘Keep it real!’ Slapstick.

Als muziekfan kan je alleen maar be- treuren dat de nv Beyonce? ‘singles uitbrengen’ de afgelopen maanden verwarde met ‘reclamefilmpjes lanceren’. Sinds Beyonce? begin februari met een optreden op de Super Bowl de promotiecampagne voor haar mysterieuze nieuwe plaat inzette (releasedatum: top secret), lanceerde ze begin april in een Pepsi-reclame het nieuwe nummer ‘Grown Woman’, een Timbaland-productie die eerst werd aangekondigd als de eerste single, dan als een gewone albumtrack.

Een nieuwe teaser volg- de enkele weken later: ‘Standing on the Sun’, een flauwige song die hoort bij de de bikinilijn van H&M die Beyonce? deze zomer promoot. Vervolgens werd haar professioneel ingezongen, maar niet doorleefde cover vrijgegeven van Amy Winehouse’s ‘Back to Black’ (met Andre? 3000), voor de soundtrack van Baz Luhrmann’s ‘The Great Gatsby’. Beyonce? is overal en probeert meer dan ooit echt te zijn. Aan de plaat zouden Pharrell, The-Dream, Justin Timberlake en Timbaland meewerken, maar ik geloof tegenwoordig vooral dat haar bikini’s goed zitten, niet meer wat ze zingt. Moge Sasha herrijzen in Het Sportpaleis.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234