null Beeld

'Bibi à Gogo' Dwarskijker over 'Familie' en 'Thuis'


In het wondere 'Medialaan 1' werd ons een blik achter de schermen van 'Wittekerke' vergund: daar zat Jef Burm in een kleedkamer.

Rudy Vandendaele


Lees ook: '20 jaar 'Thuis' in 20 trefwoorden' »

Hij is als gepensioneerde nieuweling in het imaginaire kustdorp aangespoeld, want tante Jos had een amant van doen. Meteen begon hij over de overeenkomsten tussen soaps en Shakespeare te dazen: het inmiddels overbekende smoesje van acteurs die zich een beetje voor hun werkkring schamen. Moge de gouwe ouwe Shake duchtig rondspoken in hun fermettes, met gebruikmaking van het naargeestige gerammel van kettingen, waar ze in Elisabethaanse tijd ook al bagger van scheten.

Neemt u het maar van mij aan: geen Shakespeare te bekennen in de drie afleveringen van 'Familie' en 'Thuis' die ik me deze week had opgelegd. Ook de herkenbaarheid viel in mijn geval erg mee, want als ik er al iets in herkende, leek het op mensen en dingen waarin ik onnoemelijk lang geleden ben ontsnapt. Ik herinner me nog levendig de machtige opstoot van adrenaline waarmee dat toen gepaard ging.

Producenten van soaps hebben het graag over de troostende werking van hun handelswaar: de gewone mens ziet er andere gewone mensen in, die net zulke sores blijken te hebben als hij. Daardoor kan hij denken dat hij niet de enige is die in de puree zit, met de televisie aan. Soaps zorgen er dus voor dat de gewone mens zowel zijn verschoten streepjesbehang als zijn lot aanvaardt, terwijl ik liever naar algehele lotsverbetering zou streven. Soaps prenten je in dat het gras nergens groener is en dat je met een dode mus tevreden moet zijn. Ze zetten je niet aan om van een papegaai in het wild te dromen, laat staan dat je er een zou zien. Ze houden je klein opdat je hun niveau niet zou ontstijgen.

'Misschien moet ik me inderdaad wat mer bewust worden van het feit dat een leeftijdsverschil ook een mentaliteitsverschil inhoudt,' sprak de vrouw die in 'Familie' met de veel oudere prostaatlijder nonkel François de problematische bijslaap uitoefent. Die zin bekte niet echt: neen, Shakespeare was het niet. Agogen leiden kennelijk de hand van de scenaristen.

In nauwelijks drie afleveringen werden we geconfronteerd met en snoer van moderne problematieken: het vluchtelingenprobleem en het eventuele racisme dat eruit voortvloeit ('Ik ben geen racist' - 'Dat zeggen alle racisten'), het op de proef gestelde priestercelibaat van nonkel Walter, het verkeersongeluk en de coma van zijn aanbidster, die eerst had gezegd dat ze zwanger was, maar ik mag een bult krijgen als het niet waar is: het bleek om een schijnzwangerschap te gaan. 'Een schijnzwangerschap', woog de eeuwig lijdende stammoeder van 'Familie' het woord, met die onveranderlijke uitdrukking van ontzetting op haar gezicht. Toen wist ik weer wat je met soaps moet doen: er hartelijk om lachen. Precies omdat die moderne problematieken je zo nadrukkelijk en betuttelend door de strot worden gejaagd, kun je ze geen ogenblik au sérieux nemen. Nog goed dat de natuur er vanzelf voor zorgt dat er op tijd en stond ongewenste humor opduikt.

Het acteren zelf is ook nog steeds een probleempje in de eigengebakken soaps; 'Thuis' heeft op dat gebied wel een beetje meer niveau dan 'Familie', al wordt het leven er ten behoeve van de gewone mensen ook als een slepende ziekte in voorgesteld. Als zo'n gewoon mens het over zichzelf heeft, maakt hij gewag van bibi. Als een bibi nadert, probeer ik in het gewone leven dat zich buiten de soaps uitstrekt tijdig weg te komen. Ik hoop daardoor zo herkenbaar als de neten te zijn.

Om het voor mezelf ondanks alles een beetje aantrekkelijk te maken, spitste ik me toe op dié acteerprestaties die ik doorgaans onmogelijk acht: 't was mij dan ook een genoegen nonkel François gade te slaan in 'Familie'. Hij heeft het niet alleen aan zijn prostaat, hij is ook geheel van karton. Misschien kent de eeuwig lijdende stammoeder ook wel de naam van dié ziekte. Ik heb wel eens een hark die tegen een tuinhuisje leunde van meer acteertalent weten getuigen. Il faut le faire, zoveel is zeker.

Wat 'Thuis' betreft, kan ik eenieder de figuranten in het kapsalon aanraden. Terwijl die figurerende moekes in de krullen worden gezet, kletsen de kapsters hardop over diverse problematieken. De bestelde krullen krijgen allengs vorm, maar ondertussen zwijgen die figuranten als het graf; met die half geamuseerde, half gegêneerde uitdrukking van 'We worden gefilmd' op hun gezicht, bemoeien ze zich , de onherkenbaarheid tartend, nergens mee. De regisseur heeft hen vast op het hart gedrukt dat ze niet naar de huiskamer mogen wuiven nocht bekenden de groeten doen. In theorie kan ik maar geen genoeg van hen krijgen. In de praktijk wel.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234