Biden en Poetin Beeld Getty Images
Biden en PoetinBeeld Getty Images

Politiek

Biden ontmoet morgen Poetin: ‘Hij wéét hoe hij met hem moet praten’

Joe Biden beëindigt zijn Europa-reis met zijn eerste internationale krachtmeting als president van de VS: een ontmoeting met Vladimir Poetin.

De presidenten van Amerika en Rusland zien elkaar deze week in Genève. Daar zijn eerder banden gesmeed tussen Washington en Moskou. Dat Ronald Reagan en Michaïl Gorbatsjov er in 1985 vriendschappelijk met elkaar omgingen, hielp toen om de gemoederen in de Koude Oorlog te bedaren.

Dat is waar beide partijen nu ook op zeggen te hopen: de temperatuur in de verhitte verhouding tussen de twee oude nucleaire grootmachten een paar graden omlaagbrengen. Biden zei ‘voorspelbaarheid en stabiliteit’ terug te willen brengen in de relaties met Rusland. Hoe saaier hoe beter - hij wil zijn aandacht richten op die rivaal met meer slagkracht, China.

De voortekenen zijn niet per se gunstig. In Rusland is vorige week nog besloten om de organisatie achter de gedetineerde oppositieleider Aleksej Navalny te verbieden vanwege ‘extremisme’. In de VS wordt het gezien als ‘provocatie’ in de aanloop naar de top met Biden, die juist de groeiende repressie in Rusland wil aankaarten.

‘Ongetwijfeld zullen er harde discussies zijn’, zegt voormalig vicesecretaris-generaal van de Navo, Rose Gottemoeller. Ze verwacht dat de twee ‘heel openhartig’ zullen spreken. ‘Maar allebei hebben ze ook laten merken dat ze vooruitgang willen boeken’, zegt de Amerikaanse diplomaat. Op sommige terreinen hebben de VS en Rusland wel degelijk gedeelde interesses. Op het vlak van klimaatverandering, het vredesproces in Afghanistan en wapenbeperking bijvoorbeeld.

Onderhandelaar

‘President Biden heeft Poetin eerder ontmoet, hij weet hoe hij met deze man moet praten’, denkt Gottemoeller, nu verbonden aan de Stanford Universiteit. ‘Hij is een onderhandelaar met zelfvertrouwen en heel veel ervaring. Hij weet ook wanneer hij zijn kaarten moet intrekken omdat er geen deal meer gaat komen.’

Biden reisde hij in de jaren 70 als senator al naar Moskou voor gesprekken met Sovjet-leiders. In 2011, toen hij vicepresident was, zei hij Poetin flink de waarheid. ‘George Bush zei eens: ik keek Poetin in de ogen en zag zijn ziel. Ik denk niet dat jij een ziel hebt’, zei Biden de Russische leider toen recht in het gezicht. ‘Wij begrijpen elkaar’, antwoordde Poetin volgens Biden. Onlangs bevestigde Biden in een interview nog dat hij Poetin ziet als ‘moordenaar’, waarop Rusland zijn ambassadeur tijdelijk terugtrok. Wat je zegt ben je zelf, zei Poetin erbij.

Biden is de vijfde Amerikaanse president die met autoritair langregeerder Poetin te maken krijgt. Hij beloofde harder op te treden dan voorganger Donald Trump. Trump geloofde liever de Russische president dan zijn eigen inlichtingendiensten. Die concludeerden dat Rusland in 2016 had geprobeerd de Amerikaanse presidentsverkiezingen te beïnvloeden. Trump aanvaardde Poetins ontkenning, zei hij tot grote schrik van veel Amerikaanse politici na een ontmoeting in Helsinki.

Sancties

Ondertussen bleef de VS onder druk van het Congres overigens sancties opleggen. Biden deed er een schepje bovenop, met strafmaatregelen na cyberaanvallen en vergiftiging en opsluiting van oppositieleider Navalny. Die hoofdpijndossiers staan nu op de agenda, maar een van de belangrijkste gespreksonderwerpen blijft het door Rusland opgestookte conflict in Oekraïne. Biden beloofde ‘onwrikbaar’ achter Kiev te staan. Maar hij nodigde de Oekraïense premier Zelenski uit in Washington ná de top met Poetin. Zelenski had daaraan voorafgaand willen komen, liet hij merken in een interview met Axios. Hij is ook niet gelukkig met Bidens besluit om af te zien van sancties voor het bedrijf achter gaspijplijn Nord Stream 2 van Rusland naar Duitsland. Die pijp zet Oekraïne buitenspel en vergroot Europese afhankelijkheid van Russisch gas. Het is een overwinning voor Rusland, denkt de Oekraïense leider.

Er is ook kritiek in de VS. Hoeveel zin heeft het, vragen critici zich af, om met de Russische leider te gaan praten zonder duidelijk doel? De top komt net nadat Poetin buurdictator Loekasjenko steunde toen hij een vliegtuig kaapte om een kritische journalist te arresteren in Wit-Rusland. Biden is te vriendelijk, vinden ook sommige leden van zijn eigen partij.

Gaspijplijn

Senator Bob Menendez, net als Biden een Democraat, merkte op dat schrappen van sancties vanwege de omstreden gaspijplijn ‘niet helpt om Russische agressie in Europa te bestrijden’. ‘In plaats van dat we Poetin behandelen als een gangster die bang is voor zijn eigen volk, geven we hem de langgekoesterde Nord Stream 2 pijplijn en legitimeren we zijn daden met een top. Dit is zwak’, vindt de Republikeinse senator Ben Sasse, die pleit voor hard Ruslandbeleid.

Het Witte Huis vindt persoonlijk contact ‘essentieel’ om de relaties met de Russen in goede banen te leiden. De Amerikaanse president weet zich in ieder geval gesteund door Navo-baas Jens Stoltenberg. Die juicht de ontmoeting toe, om de relaties te verbeteren, of op z’n minst om te voorkomen dat ze verder ontsporen, zei hij na een bezoek aan Washington. ‘Dialoog met Rusland is geen teken van zwakte.’

Of het tot iets concreets leidt is een tweede. De Amerikaanse adviseur nationale veiligheid Jake Sullivan tempert de verwachtingen. Wie uitkijkt naar heel duidelijke resultaten, zei hij, ‘kan mogelijk nog heel lang wachten’.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234