Beeld Johan Jacobs

BOEK★★★1/2☆

Bij Stefaan Degand is poëzie humor, humor poëzie en alles liefde

‘Liefje’ is 'het woord dat ik het liefste zeg’. Dat beweert Stefaan Degand in de eerste zin van zijn eerste boek, en ik geloof hem. Het is niet moeilijk om het uit te spreken, liefje, het schuift makkelijk van de tong, iedereen kan het - maar slechts weinigen kunnen het góéd. Degand wel, dat weet ik na het lezen van ‘Dag liefje, met Mila gaat het goed en ik klungel lekker verder’ en al het liefs dat daarin staat. Van Degands nachtkastje zal ooit een Nobelprijs voor de Tederheid vallen.

Nog steeds op die eerste pagina zit de acteur, die nu even schrijver is, te grienen om een brokje paté. Het wordt hem voorgeschoteld in een restaurant, en Degand - een man voor wie elke plons in de toiletpot een herinnering aan een subliem maal moet zijn - voelt zijn traanklieren rebelleren. Nu moet ik bekennen dat ik slappe spinazie schijt van lui die het graag op een potje janken zetten bij het zien van een perfect gesculpteerd blad sla - doorgaans betreft het wufte prietpraatjesmakers die talen naar een samenzweerderig knikje van de chef-kok, en slecht neuken. Maar Degand gelóóf ik.

Dat ik hem zo voetstoots volg, dat hij zou kunnen poneren dat de aarde plat is en een chateaubriand een vis en de dood beheersbaar, en dat ik het zou geloven, heeft te maken met de ultieme waarachtigheid die in ‘Dag liefje, met Mila gaat het goed en ik klungel lekker verder’ vochtblaasjes maakt op elke pagina. Hij heeft dit boek niet voor mij geschreven, en vermoedelijk ook niet voor u. Hij heeft het voor zichzelf gedaan: het zijn alle letters die hij nodig had.

Om een vorm heeft Degand zich niet bekommerd. Een beetje ongeduldige levenskunstenaar heeft geen tijd voor interpunctie en alinea's: het zijn korte zinnetjes, onder elkaar geplaatst, een zee waarin elk golfje één keer over het strand mag spoelen. Eigenlijk is ‘Dag liefje, met Mila gaat het goed en ik klungel lekker verder’ een interview, maar dan zonder vragensteller. Of neen: een lied langs de heipalen in Degands biografie. Ik zou het hem graag horen zingen op een podium, met die stem van 'm die altijd klinkt alsof ze door een bakelieten telefoon komt.

‘Alles voelt lang en groot als je nog een puppy bent.’ Degand verhaalt over zijn morsige jeugd vol liefde, onbehagen en momenten van onuitspreekbaar ongeluk. Met behulp van een tweedehands gezichtsbruiner en een boek over de Pyreneeën tolkt hij de perfecte fictieve spreekbeurt over een skivakantie: dan al iemand die het leven al spelend te boven komt. Pas op de toneelschool valt Degand in goeie potgrond, en wordt hij levensverliefd. De woorden rinkelen, het bier schuimt, en Degand drinkt voor het eerst een meisje.

Later is er de Definitieve Liefde, en staat de acteur verwonderd te kijken naar de grootse, grootse schoonheid van zijn vrouw. De symbiose wordt bekroond met een kind, met Mila: ‘Twee muzieknoten aan elkaar gelijmd. Een Slavische naam die ‘geliefd’ betekent.’

Eigenlijk is het jammer dat de werkelijkheid soms moet inbreken, dat er informatie verstrekt dient te worden, want woorden als ‘dialysestop’, ‘katholicisme’ en ‘epidurale inspuiting’ rukken je even weg uit het hoofd van Degand, waarin poëzie humor is, en humor poëzie, en alles liefde.

En nóg jammerlijker is de verwoesting. Eerst sterft zijn moeder, daarna zijn vrouw - pardoes, een listig steekpassje van de dood. ‘Een jong, rijk leven afgehandeld in drie dagen.’ Ik wil er niets over schrijven: je moet het lezen.

‘Boven ligt het kind te slapen.’ De laatste bladzijden van ‘Dag liefje, met Mila gaat het goed en ik klungel lekker verder’ waren mijn brokje paté.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234