null Beeld

'Birdman': Michael Keaton ziet ze vliegen

Attentie! De eerste onvervalste topper van het filmjaar 2015 is gearriveerd! We hebben het over ‘Birdman’, de nieuwe, heel bijzondere, schitterend vertolkte, magistraal in beeld gezette, ongemeen grappige en verrassend ontroerende prent van Alejandro González Iñárritu (‘Amores Perros’, ‘21 Grams’, ‘Babel’). Iedereen in vogelvlucht naar de bioscoop!

Riggan, het onvergetelijke hoofdpersonage, is een ouder wordende acteur die, na jaren als superheld te zijn getypecast in de spectaculaire ‘Birdman’-films, zijn comeback probeert te maken in een serieus theaterstuk op Broadway. En hoewel ‘Birdman’ zich bijna helemaal in een theatergebouw afspeelt – een reusachtige volière waar topacteurs als Edward Norton, Naomi Watts en Zach Galifianakis hun verenpracht laten bewonderen – heeft Iñárritu er een weergaloos spektakel van gemaakt, vol messcherpe dialogen, onwaarschijnlijk mooi camerawerk, en hier en daar een adembenemende actiescène.

De grote ironie is natuurlijk dat de acteur die Birdman vertolkt, Michael Keaton, ongeveer hetzelfde pad heeft afgelegd als zijn personage. Keaton (63) werd in 1989 in één klap wereldberoemd toen hij door Tim Burton werd uitverkoren om de cape van Batman te dragen. Een casting coup die indertijd een schokgolf door Hollywood joeg: Keaton stond toentertijd immers vooral bekend als komiek (‘Night Shift’, ‘Gung Ho’, ‘Beetlejuice’), niet als actieheld. Maar ‘Batman’ werd een gigantische hit, waarna Keaton de caped cruisader een tweede maal mocht vertolken in ‘Batman Returns’ (1992). Na zijn doortocht als Batman speelde Keaton mee in een lange sliert komedies, thrillers en actiefilms (‘Pacific Hights’, ‘Desperate Measures’ ‘Jack Frost’, ‘Quicksand’), maar de gouden jaren leken een beetje voorbij; zijn rol in ‘Herbie Fully Loaded’ (2005) moet het dieptepunt geweest zijn. Maar nu maakt Keaton dus een indrukwekkende comeback in een film over... een ex-superheld die zijn comeback maakt! Als daar maar geen Oscar van komt.

Keaton oogt een beetje vermoeid. ‘Ik heb er net de opnamen van een spiksplinternieuwe film opzitten: ‘Spotlight’, met Rachel McAdams, Mark Ruffalo, Liev Schreiber en mezelf. En verder zit ik al wekenlang over de hele wereld promo te voeren voor ‘Birdman’. Ik heb de laatste tijd nogal wat rondgevlogen – wat natuurlijk niet zo ongewoon is voor een Birdman (lacht).’

HUMO Van harte gefeliciteerd met ‘Birdman’. Wat een mooie film.

Michael Keaton «Ja, hè? De opnamen waren loodzwaar, we hebben ons allemaal kapotgewerkt, maar het resultaat mag worden gezien, vind ik. En het is allemaal de verdienste van Alejandro – dit is vooral zijn film.»

HUMO Is dit nu de rol waar u al twintig jaar op wacht?

Keaton «Ik heb in ieder geval heel veel geluk gehad dat Alejandro aan mij dacht. Kijk, je moet goed begrijpen hoe de filmbusiness werkt. Het is niet zo dat ik met mijn vuist op tafel kan kloppen: ‘En nu ga ik eens de hoofdrol spelen in een drama!’ Neen, je bent aangewezen op wat ze je toeschuiven. Zelf heb je geen controle over je loopbaan – in Hollywood bestaat er niet zoiets als carrièreplanning. En als er jou iets wordt aangeboden dat ook maar een héél klein beetje kwaliteit heeft, wel, dan mag je je handen dichtknijpen; goede rollen zijn namelijk heel, héél dun gezaaid. Het helpt natuurlijk wanneer je laatste film honderd miljoen dollar heeft opgebracht: dan stromen de aanbiedingen binnen en heb je, zolang het duurt, de vrijheid om keuzes te maken. Ik heb het zelf meegemaakt in de tijd van ‘Batman’: ineens zwaaiden heel veel deuren open. Maar wanneer je laatste film flopt, dan wordt het moeilijk om nog aan interessante rollen te raken. Ook dat heb ik meegemaakt (lachje).

»Met ‘Birdman’ heb ik echt onbeschrijflijk veel geluk gehad. Het kwam allemaal samen: een mooi personage, een knap script, een puike regisseur... In mijn hoofd had ik al ja gezegd nog voor ik het script had gelezen. Ik had ‘Babel’, ‘21 Grams’ en ‘Amores Perros’ gezien, ik wist dus dat Alejandro een grote meneer is. Het is wel leuk om af en toe in een grote domme actiefilm te zitten, maar de meeste acteurs dromen er toch van om eens te kunnen meespelen in iets dat méér voorstelt. Woorden als ‘genie’ en ‘artiest’ worden in dit wereldje iets te vaak gehanteerd, maar op hém zijn ze wel van toepassing – Alejandro is een echte kunstenaar. Met zulke mensen wil je werken. Het script had al verschrikkelijke troep geweest moeten zijn vooraleer ik nee had gezegd.»

HUMO ‘Birdman’ bestaat uit een reeks lange, ononderbroken takes, die soms langer dan een kwartier duren. We zien Riggan bijvoorbeeld door de kleedkamers en de gangen van het theatergebouw dwalen, we zien hem praten met zijn manager, met de andere acteurs... Allemaal in één lang shot. Maakte die manier van filmen u niet nerveus?

Keaton «Ik had het waarschijnlijk niet gedaan als ik voelde dat al die lange shots tot niets zouden leiden; als het alleen maar voor de show was geweest. Maar ik wist dat Alejandro een artiest was, geen mooifilmer. En ik vind dat het eindresultaat er buitengewoon opwindend uitziet.

»Makkelijk was het niet. Die shots zaten verschrikkelijk complex in elkaar: de cameraman moest op elk moment precies weten waar hij moest gaan staan; wij moesten elke seconde precies weten waar we moesten zijn, hoe we ons moesten bewegen, en welk lijntje we moesten uitspreken; de lange gangen waarin we liepen, moesten volmaakt uitgelicht zijn; de camera moest soepel meebewegen met de acteurs... Het leek net hogere wiskunde. En Alejandro was verschrikkelijk streng: het moest perfect zijn, tot in het kleinste detail. Als de cameraman of de lichtman of één van de acteurs ook maar één klein foutje maakte, moesten we helemaal van voren af aan beginnen. We hebben ons de pleuris gerepeteerd, en tijdens de opnamen deden we take na take na take, dagen aan een stuk, tot het precies goed zat.»

HUMO De spectaculairste scène, én de grappigste, is die waarin Riggan aan de artiesteningang een sigaretje gaat roken en zichzelf per ongeluk buitensluit. Waardoor hij zich verplicht ziet om, door de mensenmassa op Broadway, in zijn onderbroek naar de hoofdingang van het theatergebouw te stappen. Tijdens zijn wandelingetje schreeuwen de mensen hem van alles toe, en natuurlijk staan er ook tientallen smartphones op hem gericht. Waren die mensen allemaal figuranten?

Keaton «In mijn onderbroek over Broadway stappen: ziedaar het lastigste wat ik ooit heb moeten doen (lacht). Die hele scène was tot in de puntjes gechoreografeerd. Alle omstaanders wisten perfect waar ze moesten staan en wat ze naar mij moesten roepen. Nou ja, toch de meesten: zelfs een genie als Alejandro kan natuurlijk niet die héle mensenmassa controleren. Als je goed kijkt, zie je in de achtergrond wel wat oprecht verbaasde gezichten. Dat zijn geen figuranten, maar voorbijgangers die totaal niet wisten wat er aan de hand was.»

HUMO Was er ruimte voor improvisatie?

Keaton «Nauwelijks. Alejandro had ons uitdrukkelijk gevraagd om geen millimeter van het script af te wijken. De scènes waren zó perfect gechronometreerd, de bewegingsruimte van de cameraman was zó perfect uitgestippeld, en de interactie tussen de acteurs was zó perfect getimed dat, als we onze tekst ook maar even langer of korter hadden gemaakt, het hele shot in duigen zou zijn gevallen. Alleen in de scènes met mij en Zach was er soms wat ruimte voor improvisatie; bijvoorbeeld wanneer Zach razend op me is en me in de gang begint uit te kafferen. Voor hij zich omdraait en wegstapt, slingert hij me nog in het gezicht dat mijn rits op het podium openstond. Dat laatste lijntje stond niet in het script, en ik moest mijn uiterste best doen om niet in lachen uit te barsten. Tegelijk dacht ik in een flits: ‘Als ik hier niet op reageer, gaat het publiek ontgoocheld zijn en verknal ik het moment,’ en dus heb ik ter plekke zelf nog iets uit mijn mouw geschud. Maar dat was één van de zeldzame keren dat het mócht.»

HUMO De film hangt een hilarisch beeld op van hoe het er achter de schermen van een theaterstuk aan toegaat. Heeft u eigenlijk zelf enige theaterervaring?

Keaton «Heel weinig. In mijn eerste jaren aan de unief heb ik in één of twee theaterstukken meegespeeld. Daarna ben ik noodgedwongen gestopt met mijn studies en ben ik gaan werken, met de bedoeling om genoeg geld te verdienen om de rest van mijn studies te kunnen betalen. Maar ik ben nooit meer naar de universiteit teruggekeerd. Nu moet ik wel zeggen dat ik nooit écht de drang heb gevoeld om in het theater te staan; mijn hart lag meer bij stand-upcomedy. Ik had het plan opgevat om in New York te gaan wonen, dé place to be voor komieken, maar op aanraden van een vriend ben ik op de valreep van gedacht veranderd en ben ik naar Los Angeles getrokken.

»Beginnen met stand-upcomedy is de slimste keuze die ik ooit heb gemaakt. Het goeie eraan is dat je je eigen baas kunt zijn. Je hebt geen toelatingen of vergunningen nodig, en je hoeft nergens auditie te doen. Het enige wat je moet doen, is een timeslot zien te bemachtigen in een club – en daarna is het erop of eronder: of ze vragen je terug, of niet. Ik had geluk: ik werd na mijn allereerste show onmiddellijk teruggevraagd. Mooiste moment van mijn leven! De meeste mensen beseffen niet hoe verschrikkelijk moeilijk het is om goeie stand-upcomedy te maken. Soms lacht de tent zich te pletter, en soms ga je af als een gieter, en dan moet je je materiaal helemaal herschrijven. Maar het waren heerlijke jaren. Vraag maar eens aan Kevin Spacey: die heeft me onlangs verteld dat hij in zijn beginjaren ook comedy deed. Hij zal je net hetzelfde zeggen als ik – namelijk dat het een zalige tijd was.»

HUMO Riggan vertolkte vroeger een superheld, net als jij. Toch heb je ergens gezegd dat Riggan heel ver van de echte Michael Keaton staat.

Keaton «Je steekt natuurlijk altijd wel íéts van jezelf in een personage. Hoewel: met de moordenaar in ‘Desperate Measures’ heb ik maar heel weinig gemeen (lacht).»

HUMO Maar hoe ga jij om met onzekerheid? Met afwijzingen? Met de ups en downs die eigen zijn aan de loopbaan van een acteur?

Keaton «Ik denk dat de pers véél meer met mijn ups en downs bezig is dan ikzelf (lacht). Ik heb natuurlijk ook weleens mindere dagen; dagen dat ik in de spiegel een oud kaal mannetje zie; momenten dat ik me afvraag waar het allemaal goed voor is; maar in tegenstelling tot Riggan blijf ik daar niet of nauwelijks bij stilstaan. Ik heb echt heel weinig gemeen met zijn persoonlijkheid. Riggan is in wezen een narcist, hij is voortdurend bezig met zijn eigen ego. Zelf ben ik veel te lui om voortdurend met mijn ego bezig te zijn (lacht). Zelfs in de tijd van ‘Batman’ ben ik altijd met mijn voetjes op de grond blijven staan.

»Ik had al heel vroeg in de gaten waar de valkuilen liggen waarin een acteur kan lopen. Denken dat je beter bent dan de anderen, bijvoorbeeld. Je als een klootzak gedragen. Al je geld uitgeven. Voor mij was het vanzelfsprekend om al die dingen níét te doen. Ik kom ook uit een familie waar dergelijk gedrag niet werd getolereerd.»

HUMO Streelt het niet een heel klein beetje uw ego wanneer u te horen krijgt dat u fantastisch bent?

Keaton «Amper. Ik hou gewoon niet van de aandacht. Heel ongewoon voor een acteur, ik weet het (lacht).»

HUMO Zach Galifianakis zegt: ‘Celebrity is shit.’

Keaton «Dat vind ik dan weer te ongenuanceerd. Iemand die op straat tegen mij zegt: ‘Ik hou van jouw films’ – fijn. Maar als het te bizar wordt, zoals wildvreemden die me ineens aanklampen en hun leven beginnen te vertellen... Laat maar. Roem zegt me weinig, ik wil gewoon goed zijn in wat ik doe. Het enige stukje ijdelheid dat ik mezelf toesta, is dat ik trots ben op mezelf. Ik had al op vrij jonge leeftijd voor mezelf uitgemaakt dat ik later niet op mijn leven wou terugblikken en zeggen: ‘Waarom heb ik dat of dat niet geprobeerd?’ Ik ben er verdorie tróts op dat ik mijn kans heb gewaagd in de filmwereld, ook al zag het er soms somber uit. Mensen vergeten snel, maar met de eerste ‘Batman’ namen we bijvoorbeeld een enorm risico. Iedereen vond het onbegrijpelijk dat ik in die outfit kroop. Als ‘Batman’ was geflopt, dan zouden zowel Tim Burton, Jack Nicholson als ikzelf een enorm figuur hebben geslagen. Tegelijk voorvoelden we: ‘Als dit werkt, als dit een hit wordt, dan ziet het er goed uit voor ons.’ En we zijn ervoor gegaan. Levensles: wees geen lafaard. Durf risico’s te nemen.»

HUMO Anderzijds heeft u indertijd nogal wat films afgewezen die later gigantische hits werden. ‘Splash’ en ‘Stakeout’, bijvoorbeeld.

Keaton «‘Splash’? Dat filmpje over die zeemeermin? Ja, die deed het inderdaad niet slecht aan de box office (lacht). Tja, ik was nog maar pas getrouwd, we hadden een baby op te voeden, en ik wou geen afwezige vader zijn. Ik nam in die tijd alleen projecten aan die dicht bij huis gedraaid konden worden. Ik zei toch al dat ik een luiaard ben (lacht). En los daarvan ben ik niet te beroerd om toe te geven dat ik een grote idioot was om die films te weigeren.»

HUMO Iedereen heeft het nu over uw comeback. Ziet u het zelf ook zo?

Keaton «Als men het zo wil noemen: fine by me. Ik zie het anders – ik zie mezelf als een acteur die op regelmatige basis werkt en die nu eens in de spotlights staat, en dan weer even niet.»

HUMO Hoe gaat u om met de Oscarbuzz die rond uw vertolking hangt?

Keaton «Ik hoor die buzz wel, maar ik ga er niet van zweven of zo, ook al ben ik Birdman (lacht). Ik laat het allemaal een beetje op me afkomen.»

HUMO Wie de Oscar wil winnen, moet lobbyen. Zoveel mogelijk feestjes en recepties afdweilen en zoveel mogelijk wind maken.

Keaton «Dat klopt. En ik weet niet of ik in de wieg ben gelegd voor dat gedoe. Nu, we zien wel. Als ik de Oscar win, dan ga ik zeker eens het glas heffen. Indien niet – dan ook (lacht).»

HUMO Santé, en bedankt voor het gesprek.


Bekijk de trailer van 'Birdman':

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234