Björn Soenens, VRT-hoofdredacteur: 'Journalistiek heeft niet als taak agressie en vijandschap te bevorderen'

Het voorbije jaar lag de hoofdredacteur van ‘Het journaal’ en Amerikawatcher van de VRT Björn Soenens zwaar onder vuur. Nu schiet hij terug.

'Als kind schreef ik brieven naar Martine Tanghe: wat moet ik doen om jou te worden?'

HUMO Volgende week verschijnt ‘Amerika. Een droom op drift’: een herwerking van uw vorige boek over de VS, met meer dan honderd nieuwe pagina’s.



Björn Soenens «We werken voor vluchtige media, maar wie schrijft, die blijft. Ik probeer ook de verhalen in mijn hoofd te ordenen. Ik heb zoveel gesprekken gevoerd en zoveel gelezen en kennis opgedaan dat ik het zonde zou vinden als dat zou verdwijnen. In het leven moet je proberen je plicht te doen. Je tour of duty, zeggen ze in de VS. Ik ben een verteller: alles wat ik te weten kom, wil ik doorgeven. Daarom worden journalisten ook journalisten. Het is geen beroep, wel een manier van zijn.»



HUMO Wanneer wist u: ik word journalist?



Soenens «Heel vroeg al. Ik was nog geen 10 toen ik met een cassetterecorder ‘Het journaal’ en ‘Panorama’ opnam. Ik schreef brieven naar Martine Tanghe waarin ik vroeg: ‘Wat moet ik doen om jou te worden?’ Het was geen evidente keuze voor iemand die in Ingelmunster opgroeide, maar ik moest en zou het worden. Ik geloof dat talent maar voor 5 procent telt om je doel te bereiken. De rest is nauwgezet en wanhopig oefenen, hard werken, kennis vergaren.»



HUMO Je zou denken: hoofdredacteur van ‘Het journaal’ zijn is een meer dan fulltimejob. Toch bent u ook nog Amerikawatcher, schrijft u boeken, en leest en reist u veel. Hebt u 32 uur in een dag?



Soenens «Ik heb weinig slaap nodig. Vier tot maximaal zes uur per nacht. Als ik een boek schrijf, begint mijn tweede werkdag rond halfelf ’s avonds. Dan ben ik nog fris, weet ik dat ik door niemand gestoord zal worden en schrijf ik tot twee uur ’s nachts. Ik ga dood als ik mij niet constant kan voeden. Je zou kunnen vragen: ‘Leef je eigenlijk wel?’ Ik vraag me dat soms ook af. Af en toe ben ik een waarnemer van mijn eigen leven, maar ik heb non-stop een shot nieuwe kennis nodig. Anders droog ik uit.

»Ik ben soms verwonderd als ik stukken uit mijn boek teruglees. Dan denk ik: ‘Amai, hoe ben je tot die formulering gekomen?’ Mijn ene grootvader was schrijnwerker en de andere klompenmaker. Schrijven is hetzelfde: de houtkrullen eraf halen, alles fijn maken. Ik heb altijd een schriftje bij me waarin ik van alles noteer. Voor mijn medewerkers maak ik om de twee weken ‘De kroniek van ‘Het journaal’’. Daarin schrijf ik wat goed en minder goed was, maar ook gedachten over hoe we in het leven en het werk moeten staan. Omdat ik het de plicht van een baas vind om te communiceren. Om te zeggen: dit is de richting die we uit willen gaan.»

HUMO Er zijn mensen op uw redactie die denken: ‘Is hij daar nu weer met zijn kroniek?’

Soenens «Er zijn er ook die vragen: ‘Wanneer komt er nog eentje?’ Ik maak me geen illusies. In mijn functie heb je lovers en haters, maar ze zullen nooit kunnen zeggen dat ik niet geëngageerd ben in wat ik doe. Ik ben altijd aanwezig op de vloer en zit niet voortdurend op vergaderingen. Ik wil niet verwonderd moeten vaststellen: ‘Zat dat in ons journaal?’»

HUMO Nochtans zond ‘Het journaal’ recent expliciete beelden van kindermisbruik uit, waarna Child Focus een klacht indiende en u zich moest excuseren.

Soenens «De klacht is ondertussen geseponeerd omdat het om een technische en menselijke vergetelheid ging. Dat was trouwens in ‘Het journaal’ van 18 uur. Toen zat ik in de auto. Ik wil elke avond thuis naar ‘Het journaal’ van 19 uur kijken. De making-of heb ik ’s middags al meegemaakt, ik wil het zien als gewone kijker en ik wil zien hoe mijn gezinsgenoten reageren.»


Be an American

Soenens «Mijn grootmoeder was 13 toen haar ouders met haar en haar oudere broer naar Amerika verhuisden. Ze wilden fortuin maken, maar dat is mislukt. Toen ze zes jaar later terugkeerden, moest mijn grootmoeder mee. Haar broer is gebleven. Pas vijftig jaar later heeft ze hem teruggezien en gehoord dat hij haar brieven had geschreven, en tickets opgestuurd om haar te laten overkomen. Hij vroeg: ‘Waarom heb ik nooit iets van jou gehoord?’ Toen besefte ze dat haar ouders die brieven hadden verbrand of weggegooid. Ze is een ongelukkige, chagrijnige vrouw geworden. Als kind begreep ik niet waarom, nu wel. Het was een gedroomd leven dat er nooit gekomen is.»

HUMO U bent zelf nooit verhuisd?

Soenens «Neen, maar dat was wel het plan. Op mijn 17de heb ik de banden hernieuwd met de kleinkinderen van mijn oom. Zij kwamen bij ons op bezoek en voor mij ging een wereld open. Toen ik 18 was, heeft mijn vader mij een reis naar Amerika betaald. Daarna wilde ik snel vertaalkunde studeren en Amerikaans staatsburger worden. Maar het leven kwam ertussen: studeren, een vriendin leren kennen, een gezin stichten. Altijd heb ik gedacht: later. Het kan nog altijd, maar als jongere wil je breken met je verleden. Als je ouder wordt, besef je dat het je ook verrijkt als je veel reist, maar telkens terugkeert.»

'De Amerikanen hebben het monster Trump zelf gebaard'

HUMO U schrijft in uw boek: ‘Amerika is misschien geen land om in te wonen, maar om in onderweg te zijn.’

Soenens «Absoluut. Elke journalist moet in zijn hoofd en leven een nomade zijn. Ik zeg vaak: be an American. Daarmee bedoel ik: zorg dat je onderweg bent, dat je iets gezien en beleefd hebt. Als je ongelukkig bent, blijf dan niet zitten. Je kunt falen, maar je kunt ook altijd opnieuw beginnen. In mijn functie kun je onder vuur liggen, maar met een nomadenhoofd kun je daarmee om. Je weet dat je je rug moet rechten en weer moet doorgaan. De Amerikaanse mentaliteit is: neergeschoten worden, maar weer overeind kruipen. Je wordt pas sterk door om te gaan met mislukkingen en teleurstellingen.»

HUMO In het boek beschrijft u de opkomst van Donald Trump. Kan hij de presidentsverkiezingen winnen?

Soenens «Zeker. Hij surft mee op een tsunami van ongenoegen. Voor Hillary Clinton is het moeilijk om de belichaming van verandering te zijn, want dat is ze niet. Ze zit al meer dan een kwarteeuw in de toppolitiek. Zoals president Obama zei: ‘People want that new car smell.’ Donald Trump is een outsider. Vreemd genoeg was de situatie in Amerika vier jaar geleden veel erger. De economie zat nog in een dip, de werkloosheid was veel hoger, de lonen waren laag en er was meer illegale immigratie. Het gaat dus nu niet acuut slechter. Alleen is voor veel Amerikanen de droom kapot. Ze zien het licht aan het einde van de tunnel niet.»

HUMO Is Obama niet verantwoordelijk voor dat ongenoegen?

Soenens «Neen. Hij heeft veel initiatieven genomen, maar werd van de eerste tot de laatste minuut gesaboteerd. De Republikeinse partij heeft beslist: ‘Tegen alles zeggen we neen.’ Van de 5.000 wetsvoorstellen van de voorbije vier jaar zijn er 80 goedgekeurd. De Amerikaanse grondwet geeft de president eigenlijk niet zoveel macht, wel het parlement. De kiezers kregen de afgelopen vier jaar door de Republikeinen het gevoel: saboteren is oké, de president beschimpen is oké, twintig uur blijven spreken om een wet af te keuren is oké en dertig rechtszaken tegen een goedgekeurde wet aanspannen is ook oké. Dan moet je niet verwonderd zijn dat iemand als Trump opkomt. Ze hebben het monster zelf gebaard.»

HUMO In België lijkt het alsof de partijen die samen een regering vormen elkaar voortdurend saboteren. Of elkaar toch niet te veel successen gunnen.

Soenens «Maar wat is staatsmanschap? De dingen doen die desnoods tegen je eigen partij ingaan, maar de maatschappij en de burgers beter maken. Toen Lyndon Johnson in 1964 in de VS zei dat hij de burgerrechtenwet zou goedkeuren, wist hij dat het zuiden zich tegen hem zou keren. Daar neem ik mijn hoed voor af.»


Worstelen met varkens

HUMO De komende maanden zult u opnieuw als Amerikawatcher op het scherm verschijnen. Is dat niet zoals de trainer die de penalty’s trapt?

Soenens «Men vraagt mij om dat te doen. Ik heb de voorbije acht jaar voor mezelf nooit reportages opgeëist, terwijl het nochtans vaak genoeg kriebelt. Als hoofdredacteur moet je je plaats kennen. Maar iedereen heeft zijn sterktes. Tom (Van de Weghe, red.) is een sterke reportagemaker en zit graag op het terrein. Hij heeft liever dat ik de studioanalyses doe. Het zou ook spijtig zijn voor de kijkers en de redactie als ik mijn kennis niet zou delen. Alsof ik mijn talent zou begraven.»

HUMO Bent u een in Vlaanderen geboren Amerikaan?

Soenens «Misschien, zeker als ik een zekere bevlogenheid aan de dag leg. Ik speech graag, met de blik vooruit. Sommigen hebben het daar moeilijk mee, maar ik ben iemand die nooit zijn kak zal inhouden. Ik zeg wat ik te zeggen heb. You hate it or you love it. Ik heb zelf ook veel liever dat mensen vrij hun gedacht zeggen. Als ik zie dat ze ergens mee zitten, zal ik altijd vragen wat er scheelt. Je mag etterbuilen niet laten groeien.

»Ik kan alleen niet tegen scheldpartijen. Dat is één van de kwalijkste evoluties van de afgelopen drie jaar. Straatrumoer komt nu van overal. Ook de politiek is een worstelgevecht geworden. Het gaat niet meer over luisteren en tot oplossingen komen. Iedereen is overtuigd van zijn eigen gelijk. Dat leidt tot stilstand. Hier. In Amerika. Overal.»

HUMO U doet er zelf toch ook aan mee? Na het interview met Syriëstrijder Younnes Delefortrie van Bart Schols in ‘De afspraak’ tweette u dat het nooit uitgezonden had mogen worden. Tegen een VTM-kijker tweette u: ‘Houdt u van bangmakende content? Dan zit u bij de juiste zender.’

Soenens «Ik scheld nooit. Gisteren nog heb ik van mensen die voor een politieke partij werken de boodschap gekregen dat ik beter ‘gewist’ zou worden. Of: ‘Je zou wel anders spreken als ze eens je dochter zouden aanranden.’ Omdat we een genuanceerd stuk over de islam brachten. Dat is onder de gordel. In een gesprek moet je kunnen debatteren en dat gaat niet in 140 tekens. Die les heb ik ook geleerd. Ik zou nu nooit meer doen wat ik na die bewuste uitzending van ‘De afspraak’ heb gedaan.»

HUMO Hebt u zich geëxcuseerd tegenover Bart Schols?

Soenens «Ja. We hebben het uitgepraat. We hebben geleerd dat we het best oneens met elkaar mogen zijn, maar dat we dat niet publiek moeten tonen. Toch word ik soms nog verplicht om het forum op te zoeken. Toen recent een filmpje werd verspreid waarin de berichtgeving over een gespannen dag in Molenbeek op de VRT en VTM met elkaar vergeleken werd en waarin geïnsinueerd werd dat wij zaken verzwegen, moest ik wel reageren. Mijn cameraman werd verweten dat hij zijn camera had weggedraaid. Mijn reporter werd verweten dat hij niet goed gekeken of geluisterd had. Je mag je niet ongestraft laten beschimpen. Dan moet je zeggen: ‘Hier stopt het.’»

HUMO Het staat Frank Thevissen, de maker van dat bewuste filmpje, toch vrij om zijn mening te geven?

Soenens «Ja, maar het werd door een nieuwssite online gezet onder het motto: kijk eens hoe leuk. Dat zal wel veel clicks genereren, maar bekijk eerst eens hoe het filmpje gemaakt is. Journalistiek is niet: doorgeefluik zijn. Journalistiek is: je hoofd scheef houden en je afvragen of het wel klopt.»

HUMO Het blijft vreemd hoe die bewuste dag een witte auto in de mensenmassa reed, en je die in ‘Het journaal’ niet zag.

Soenens «De reporter wist dat die auto niets te maken had met zogenaamde rellen. Daarin zaten zatte jongeren die een vrouw aanreden. Het is te makkelijk om dat te tonen en te zeggen dat er rellen waren. We hebben het wel vermeld, maar niet willen tonen, zoals we ook de executievideo’s van IS niet willen tonen. Morele waarden vinden wij belangrijk. Ik wil hiermee geen kritiek uiten op anderen, ik wil alleen niet het verwijt krijgen dat we zaken onder de mat geveegd zouden hebben. Als onze reporter ter plaatse zegt: ‘Er waren geen rellen’, dan zullen wij niet doen alsof ze er wel waren.»

HUMO Ik zag nochtans rellen bij VTM.

Soenens «Neen, want die waren er niet. Eén iemand die vanop 20 meter een stoel naar agenten gooit maar hen in de verste verte niet raakt, zijn dat rellen? Wij hebben gezegd dat er een kat- en-muisspel werd gespeeld en dat er heel veel zenuwachtigheid was. Rellen zag je tijdens de nationale betoging vorige week, waarbij mensen gewond raakten. Het is niet onze taak om de feiten op te blazen.»

HUMO Doet VTM dat wel?

Soenens «Neen. De maker van het filmpje toont in totaal 30 seconden van het verder zeer genuanceerde verslag van VTM: de stoel en de auto. De rest waren beelden van de BBC en de NOS, amateurbeelden en het geluid van sirenes. Als traditionele media iets niet brengen, krijgen ze op sociale media al snel het verwijt: ‘Ze zwijgen iets dood.’ Maar traditionele media hebben als taak om met professionals te werken en uit te zoeken of iets klopt of niet.»

HUMO Wat dacht u toen minister-president Geert Bourgeois (N-VA) zei dat jullie de beelden hadden moeten uitzenden van de tweehonderd jongeren van allochtone origine die de politie bekogelden.

Soenens «Dan moet ik zeggen: ‘Minister-president, bent u wel zeker? Hebt u alle feiten verzameld? Onweerlegbare feiten?’ Want de feiten waren niet zo. Er waren geen tweehonderd jongeren. Ik had daar vier reporters en die bevestigden dat allemaal.»

HUMO Bourgeois is de hoogste ambtsdrager van Vlaanderen. Is het niet verontrustend als hij dan zoiets zegt?

Soenens «Een journalistiek credo luidt: je moet niet roepen voor je weet wat je kunt weten. Of je nu journalist dan wel politicus bent, je moet ervoor zorgen dat je feiten kloppen en je moet je woordenschat verzorgen. Anders kunnen we de boeken sluiten. Het is kwalijk als mensen met grote autoriteit informatie verspreiden waarvan ze misschien niet eens zeker zijn.»

'Journalistiek kan niet als taak hebben agressie en vijandschap tussen mensen te bevorderen'

HUMO In uw reactie op het filmpje hebt u erop gewezen dat Frank Thevisssen voor de N-VA werkt. Vermoedt u...

Soenens «Ik vermoed niets. Ik zeg de feiten. Frank Thevissen komt niet zomaar ergens vandaan. Ik ga nooit wijzen naar een partij. Ik zie alleen maar dat er vanuit een bepaalde hoek ruzie wordt gestookt. George Bernard Shaw zei: ‘Don’t wrestle with pigs, you will both get dirty, and the pigs like it.’»


Formeel verbod

HUMO Waarom bent u hoofdredacteur geworden?

Soenens «Omdat men het mij gevraagd heeft en ik dacht dat ik het zou kunnen. In mijn notitieboekje heb ik recent een citaat van Pippi Langkous geschreven: ‘Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het kan.’ Ik heb me altijd gemoeid. Als jonge reporter was ik nooit bang om tegen de oude garde mijn mening te zeggen. En als zij antwoordden: ‘Doe het dan zelf’, zei ik: ‘Oké.’ Ik ben niet te beroerd om verantwoordelijkheid te nemen. Toen ik hoofdredacteur werd, heb ik ook snel – ik moest niet eerst honderd dagen nadenken – gezegd waarvoor ik stond.»

'Over mijn visie op journalistiek ben ik al gaan spreken bij omroepen in Denemarken, Zweden, Zwitserland en Nederland. Het moet zijn dat er toch vraag naar is'

HUMO Constructieve journalistiek, zo bleek.

Soenens «Ik sta voor betere journalistiek. Doorvragen. Dieper spitten. Perspectief geven. Als men beweert dat we met de zwaarste terreurdreiging sinds de Tweede Wereldoorlog leven, wil ik weten of dat wel klopt. Velen pakken graag met grote woorden uit. Maar daarmee creëren we een fout beeld van de wereld. Het is makkelijk om te roepen dat we aan de vooravond van de Derde Wereldoorlog staan. Je moet het helikopterbeeld geven: alleen zo krijg je inzicht in de dingen. Mark Twain zei ooit: ‘Als je de krant niet leest, ben je niet geïnformeerd; als je hem wél leest, ben je fout geïnformeerd.’ Daar moeten we toch over nadenken: voeren wij onze opdracht wel naar behoren uit? Journalistiek kan niet als taak hebben om agressie en vijandschap tussen mensen te bevorderen. Over mijn visie op journalistiek ben ik al gaan spreken bij omroepen in Denemarken, Zweden, Zwitserland en Nederland. Het moet zijn dat er toch vraag naar is.»

'Als ik in een storm sta, ga ik niet in een hokje schuilen. Ik ga door'

HUMO Als de luchthaven en een metrostation worden opgeblazen, kan de constructieve journalistiek me gestolen worden. Dan moet je toch gewoon gáán?

Soenens «Maar we zijn ook gegaan! Eerder dan om het even wie, dat mag ook weleens gezegd worden. We hebben de hele dag uitgezonden en ’s avonds brachten we nog een geapprecieerd programma met Lieven Van Gils en Martine Tanghe. Toen is niet gezegd: ‘Het is allemaal zo erg niet.’ Dan moet je de feiten brengen. Tijd voor perspectief komt later.»

HUMO Waren jullie die dag het degelijkst?

Soenens «Absoluut. We hebben toen fantastisch werk geleverd.»

HUMO Er was vooral veel lof voor de manier waarop VTM het had gedaan. 


Soenens «Ik heb naar de cijfers gekeken: we hadden toch enorm veel kijkers.»

HUMO Jullie bereikten op 22 maart met alle nieuwsprogramma’s 3,1 miljoen Vlamingen, VTM 2,2 miljoen. Op een normale weekdag scoren jullie gemiddeld 350.000 kijkers meer. Toch leeft de perceptie dat zij sneller en frisser zijn. Hoe komt dat?

Soenens «Dat is de perceptie van mediajournalisten, niet die van de kijkers. Ons publiek neemt nog toe. Er wordt vaak gezegd dat VTM groter is in de doelgroep 18- tot 44-jarigen, maar om 19 uur is dat een kleine groep. Die mensen zijn dan nog niet lang thuis van hun werk en houden zich gewoonlijk nog met hun kinderen bezig. Zo was ik ook toen mijn kinderen klein waren.»

HUMO Op een gemiddelde weekdag haalt VTM 10 tot 20 procent meer marktaandeel in die groep.

Soenens «Maar in absolute cijfers zijn dat kleine getallen. Van onze meer dan 900.000 kijkers zaten er gisteravond 126.000 in de doelgroep van 18 tot 44 jaar. Bij ‘VTM nieuws’ waren dat er 137.000. Dat is een verschil van 11.000, minder dan de foutenmarge. Ik geef toe: het ís een moeilijk te bereiken doelgroep. Daarom vind ik het laatavondjournaal ook zo belangrijk: beknopt, duidelijk en op een uur waarop die mensen kunnen kijken.

»De groep van 18- tot 35-jarigen is trouwens nog moeilijker te bereiken. Die kan je haast niet meer aanspreken met lineaire televisie, maar wel door stukken te delen op Facebook. Het zal niet lukken door ‘Het journaal’ jonger en frisser te maken. Dat hébben we gedaan. Jonge mensen halen hun informatie online, vooral via sociale media.»

HUMO Moet je live gaan als je voor de deur staat wanneer Salah Abdeslam ingerekend wordt, wat VTM wel heeft gedaan en jullie niet?

Soenens «Niet als de ordediensten laten weten dat je mogelijk een actie in het gedrang brengt.»

HUMO Peter Dewaele, woordvoerder van de federale politie, heeft ondertussen gezegd dat dat niet expliciet gezegd werd, maar dat hij de hoofdredacteurs heeft gevraagd hun gezond verstand te gebruiken.

Soenens «Zowel de VRT als VTM kregen de opdracht om twee politieauto’s te volgen en zo buiten de perimeter te gaan. VTM was plots verdwenen. Zijn ze de weg kwijtgeraakt? Ik weet het niet. Wij hebben ons daaraan gehouden en zijn op antenne gegaan toen we wisten dat we de actie niet meer konden belemmeren. Daar heb ik geen formeel verbod voor nodig.»

HUMO Peter Dewaele vond dat VTM toen het leven van haar journaliste in gevaar had gebracht.

Soenens «In de journalistiek is voorzichtigheid een edel principe. Zo’n extra journaal haalt bij ons 100.000 kijkers en bij VTM 40.000. Is dat een mensenleven waard? Voor mij niet, maar daar moet iedereen zelf over beslissen.»


Tattoos en komkommers

HUMO De vorige algemeen hoofdredacteur Luc Rademakers is ondertussen ‘in onderling overleg’ vertrokken. Waarom?

Soenens «Ik kan alleen maar zeggen dat ik graag met hem heb samengewerkt. Hij heeft mij ervan overtuigd dat ik hoofdredacteur van ‘Het journaal’ moest worden en is me daarna ook altijd blijven steunen. Na zijn vertrek sms’te hij me nog dat hij blij was dat hij me de positieve cijfers na de restyling als zijn journalistieke testament had kunnen meegeven. Hij hoopte dat ik niet opnieuw alleen in de wind moest gaan staan. Ik vind Luc een mooie mens.»

HUMO Nadat de hoofdredactie had beslist om het interview van Bart Schols met Younnes Delefortrie offline te halen, werd tegen Rademakers een motie van wantrouwen ingediend. De andere vier hoofdredacteurs zijn toen voor hem gaan staan en zeiden: ‘We zijn één en ondeelbaar.’ Waarom deden jullie dat?

Soenens «We zijn een team. We nemen gemeenschappelijke beslissingen. Luc is erin geslaagd om dat college samen te houden en voor een goede sfeer te zorgen. Je laat iemand niet zomaar vallen. Zo meedogenloos mag je niet zijn. We wilden de vloer duidelijk maken dat leiderschap iets betekent: je kunt niet bij elke ontevredenheid een motie van wantrouwen indienen. Wie wil er nog leiding geven als je weet dat je eraan gaat bij de geringste beslissing die niet populair is?»

HUMO ‘De geringste beslissing’? Een toppresentator werd helemaal alleen voor het vuurpeloton gezet.

Soenens «Dat was niet meer dan een aanleiding. Als het enkel om dat interview had gedraaid, dan had men ook mijn ontslag geëist. Daar ging het echt niet over.»

HUMO Waarover ging het dan wel?

Soenens «Dat moet je aan de betrokkenen vragen. Die geschiedenis moet nog geschreven worden. Ik heb altijd mijn werk gedaan. En ik blijf dat doen. Als ik in een storm sta, ga ik niet in een hokje schuilen. Ik ga door. Ik ben ook doorgegaan toen De Morgen heeft geprobeerd mij te vierendelen.»

HUMO In dat artikel verweet men u een ijdel man te zijn, die voor een blad poseerde met komkommers op zijn ogen, interviews gaf over zijn tattoos en op een podium ging staan zingen. Waarom doet u dat toch?

Soenens «Waarom zou ik het níét doen? Ik ga ervan uit dat het leven in het ondermaanse zeer beperkt is. Laten we ons dan niet te veel verstoppen. Ik ben een open boek. Blijkbaar is dat in Vlaanderen raar, maar een mens is veel meer dan zijn functie. Toen Bill Clinton net verkozen was, ging hij bij Jay Leno saxofoon spelen: dat maakte hem net populair. De hoofdredactrice van Marie Claire zocht voor de internationale vrouwendag mannen die hun nek wilden uitsteken door clichés over vrouwen uit te beelden. Tennisser David Goffin parkeerde verkeerd en ik poseerde met komkommers. Als ik ijdel zou zijn, dan had ik dat niet gedaan. Dan had ik gezegd: mijn haar moet goed liggen en ik wil een schoon hemd aan. Het is onrechtvaardig dat dat uit zijn context wordt getrokken.»

HUMO Wat dacht u toen u dat artikel in De Morgen las?

Soenens «Dat iemand in het struikgewas het op mij gemunt had. Het maakte deel uit van een groter strategisch plan. Ik heb geleerd dat het tegen je gebruikt kan worden als je open bent. Je kunt dan zeggen: voortaan trek ik mij terug. Maar dat ga ik niet doen. Ik schaam me nergens voor. En al zeker niet omdat ik door te zingen geld voor een goed doel heb ingezameld of omdat ik mee de vrouwenrechten onder de aandacht heb gebracht.»

'Ik ben niet het soort kapitein dat het schip verlaat voor de opvarenden van boord zijn. 'Het journaal' is mijn kindje'

HUMO In dat stuk stond ook dat de burn-outs op uw nieuwsdienst ‘björn-outs’ genoemd worden.

Soenens «Doe maar eens navraag op mijn redactie: ik denk dat ze nooit een sociaal voelender baas gehad hebben. Het is ontstaan als een woordgrapje, maar iemand heeft dat misbruikt om mij in een slecht daglicht te stellen. Daar kan ik niet tegen. Ze mogen zeggen dat ik een ijdeltuit ben en dat ik beter geen laarzen meer zou dragen. Whatever. Het kan me niet schelen. Maar ze mogen niet beweren dat ik een zekere meedogenloosheid heb die ik níét in mij draag. Mocht ik zo zijn, dan had ik het geen twaalf jaar in een leidinggevende functie volgehouden. Het probleem was: ik kon mij niet verdedigen. Een leugen die goed verteld en lang genoeg herhaald wordt, ervaart men als waarheid. Ik ben omstreden omdat iemand ooit heeft gezegd dat ik omstreden ben. Op den duur weet niemand nog waarom.»

HUMO Hebt u een dik vel?

Soenens «Blijkbaar. Steeds meer mensen zeggen mij: ‘Jij bent zo sterk.’ Maar als kind wilde ik zó graag doen wat ik nu doe. Ik droomde er niet van om hoofdredacteur te worden, maar wel om iets te betekenen. Daarom laat ik ook niet zomaar op mij schieten. Een soldaat moet soms naar het hospitaal, maar keert daarna terug naar het front.»

'Iemand zei ooit tegen mij: 'Ik luister zelfs naar jou als je het telefoonboek voorleest.''

HUMO Blijft u doorgaan?

Soenens «Ik ben niet het soort kapitein dat het schip verlaat voor de opvarenden van boord zijn. ‘Het journaal’ is mijn kindje. We hebben het laten groeien en nieuwe kleren gegeven, maar ik ben nog niet klaar voor het afscheid. Tegelijk vind ik dat een hoofdredacteur nooit te lang hoofdredacteur mag zijn. Er moet altijd een instroom zijn van mensen met nieuwe ideeën, die het anders en hopelijk beter doen.»

HUMO Ondertussen is Liesbet Vrieleman benoemd tot de nieuwe algemeen hoofdredacteur. Wat verwacht u van haar?

Soenens «Dat ik met haar even goed kan samenwerken als met Luc. Ze is eerder al mijn baas geweest en dat liep toen erg goed.»

HUMO In de wandelgangen hoor je dat haar opdracht luidt: grote schoonmaak houden. U zou dan het eerste slachtoffer worden.

Soenens «Dat zijn roddels, die hoor ik nooit. Misschien omdat ik onthecht in het leven sta. Als je spoort met jezelf en naar eer en geweten handelt, kun je het lang volhouden. Omdat je met jezelf kunt leven. Dat kan ik goed. Maar ik kan ook goed met andere mensen leven en werken.»

HUMO Koestert u nog dromen?

Soenens «Ik droom ervan ooit romans te schrijven. En ik droom ook van mijn eigen muziekprogramma op de radio. Ik heb daarvan geproefd met ‘Closing Time USA’ op Radio 1. Ik weet dat ik iets met mijn stem moet doen. Iemand zei ooit tegen mij: ‘Ik luister zelfs naar jou als je het telefoonboek voorleest.’ (lacht)»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234