null Beeld

'Blade Runner 2049': Denis Villeneuve en Ryan Gosling reanimeren de sf-klassieker

Het is zover. C-beams vallen de bioscoopzalen binnen en nabij de Tannhäuser Gate luiden de vreugdeklokken: ‘Blade Runner 2049’ is gearriveerd. In het vervolg op de uit 1982 daterende sciencefictionklassieker van Ridley Scott trekt Harrison Ford opnieuw de regenjas aan van Rick Deckard en kruipt Ryan Gosling in het vel van K., een jonge blade runner die Deckard tracht op te sporen. Of ‘Blade Runner 2049’ de hooggespannen verwachtingen kan inlossen, is – na ‘Wie vindt ‘The Emoji Movie’ eigenlijk goed?’ – dé hamvraag van het jaar.

'Ik kan alleen maar hopen dat deze film géén realistische weergave is van de toekomst'

Reken maar dat we woensdag als een speer naar de bioscoop flitsen. Wij staan te popelen om de spinners – de zweefschepen van de blade runner-eenheid – opnieuw door het zwerk te zien zoeven en te worden ondergedompeld in die wonderbaarlijke atmosfeer. Maar eerlijk gezegd knijpen we ’m ook een beetje – een beetje veel zelfs. ‘Blade Runner’ is één van onze favoriete films aller tijden. Die laag overzwevende reclameschepen, die door mist, regen en neon gedomineerde wereld waarin Deckard zich beweegt, de gigantische tempels van de Tyrell Corporation, de diepmelancholische muziek van Vangelis, en – last but not least – de aangrijpende slotmonoloog van Rutger Hauer: de originele ‘Blade Runner’ is en blijft een poëtisch meesterwerk. Nu ‘Blade Runner 2049’ eindelijk in de zalen speelt, zijn we bang dat onze herinneringen aan de eerste film op de één of andere manier zullen worden aangetast. Wat ons dan weer geruststelt, is dat de regie in handen was van Denis Villeneuve: een cineast die dezer dagen in even grote vorm verkeert als Ridley Scott in 1982 (zie ‘Incendies’, ‘Enemy’, ‘Sicario’ en in iets mindere mate ‘Arrival’). Wij hadden enkele maanden geleden al een gesprek met Villeneuve, én met ’s werelds meest sexy gozer Ryan Gosling. De film kregen we jammer genoeg niet op voorhand te zien, vanwege nog niet klaar.

HUMO Denis, de meest voor de hand liggende vraag eerst: wat betekent de originele ‘Blade Runner’ voor jou?

Denis Villeneuve (plechtig) «Daar heb ik nauwelijks woorden voor. Ik was 14 toen ik ‘Blade Runner’ voor het eerst in de bioscoop zag, en mijn gigantische liefde voor film is op dat moment geboren. Toen ik de cinema buiten stapte, wist ik het zeker: ik wilde regisseur worden.

»Ik ervoer niets minder dan een esthetische schok, een schok die ik zelfs vandaag nog voel nadreunen. Voor mij is ‘Blade Runner’ ook rechtstreeks verbonden aan de opkomst van de videocassette. Het was de eerste film die ik zélf in mijn bezit had. Daarvoor kon je een film alleen zien in de cinema, en moest je vervolgens jaren wachten tot hij op televisie kwam. Maar dankzij de videocassette werd het ineens mogelijk om een film opnieuw en opnieuw te ervaren, net als een plaat of een boek. Ik heb de tape zo vaak herbekeken dat hij aan flarden lag. (Geëmotioneerd) Om hier vandaag te zitten en te spreken over de sequel die ik zélf heb geregisseerd, dat grijpt diep in mijn gemoed.»

HUMO Kun je eens uitleggen wat je bedoelt met ‘esthetische schok’?

Villeneuve «De cityscapes, de spinners, de donkere atmosfeer... Wat ik zag verblufte en verwonderde me, maar joeg me ook de stuipen op het lijf. Ridley Scott en Hampton Fancher, de scenarist, hadden hun film vol angstaanjagende tableaus gestouwd die allemaal samen een verontrustende toekomstdroom vormden. Veel meer dan het verhaal waren het de designs die indruk op mij maakten: die vond ik revolutionair.»

null Beeld

''Toen ik als 14-jarig jongetje 'Blade Runner' zag, wist ik het zeker: ik wilde regisseur worden'

HUMO Is ‘Blade Runner 2049’ een rechtstreeks vervolg op de eerste film?

Villeneuve «Dat is de vraag die me de laatste tijd het vaakst wordt gesteld: is ‘Blade Runner 2049’ een remake? Een reboot? Nee dus: het is wel degelijk een sequel, ontsproten aan de verbeelding van Hampton Fancher en Ridley Scott. Zij hebben samen een verhaal bedacht dat zich dertig jaar na de eerste ‘Blade Runner’ afspeelt. Over dat verhaal mag ik niks vertellen, behalve dan dat de blade runners en de replicanten terugkeren.»

HUMO Voor diegenen die de afgelopen 35 jaar op de off-world hebben doorgebracht: kunt u eens uitleggen wat blade runners en replicanten zijn?

Villeneuve «De replicanten zijn mensachtigen die zijn ontworpen met behulp van biotechnologie. Strikt genomen zijn het geen mensen, maar voorwerpen. Eigenlijk gingen ze eerst androïden heten, maar Ridley hield niet van dat woord omdat het hem te veel deed denken aan R2-D2, C-3PO en al die andere ijzeren robots die in de jaren 70 zo populair waren. In de eerste film kon je ontdekken hoe replicanten op de buitenplaneten worden ingezet als slaven, om werk te verrichten waar de mens zijn neus voor ophaalt, en in ‘Blade Runner 2049’ bouwen we verder op dat idee. Maar het is géén film over slavernij: verwacht je niet aan ‘12 Years a Replicant’ (lacht).

»Het probleem met de replicanten is dat hun scheppers hen niet onder controle kunnen houden, net zoals Dr. Frankenstein het monster niet kon beheersen. Vandaar dat er binnen de LAPD een speciale eenheid bestaat, de blade runners. Zij moeten illegaal op aarde verblijvende replicanten opsporen en vernietigen. ‘Met pensioen sturen,’ noemen ze het.»

HUMO Een vervolg draaien op één van de grootste filmklassiekers ooit: de druk op uw schouders moet enorm zijn geweest.

Villeneuve «Ik heb lang getwijfeld, maar de drang om het te doen was uiteindelijk groter dan de druk. Ik droomde er al lang van om eens een sciencefictionfilm op epische schaal te regisseren.

»Al was het een uitzonderlijke situatie: voor de allereerste keer in mijn carrière moest ik werken in een universum dat door een andere regisseur werd bedacht. Ik denk zelfs dat ‘Blade Runner 2049’ de moeilijkste klus is die ik ooit heb geklaard. Ik voelde me soms als een vandaal die graffiti kwam spuiten op iemand anders’ bouwwerk (lacht).»

HUMO Een vraag vanwege de nerd in mij: is ‘Blade Runner 2049’ een vervolg op de bioscoopversie van ‘Blade Runner’, of op de director’s cut-versie die later door Ridley Scott op VHS en dvd werd uitgebracht?

Villeneuve (grinnikt) «Geniepige vraag! Wat jij wil weten: is mijn film een vervolg op de bioscoopversie, waarin Rick Deckard gewoon een mens is? Of op de director’s cut, waarin wordt gezinspeeld op het feit dat Rick Deckard zelf een replicant is? Laat me zeggen dat mijn film ergens in het midden ligt. Nu, als Ridley hier zou zitten, dan zou hij onmiddellijk zeggen dat Deckard een replicant is. En Harrison zou het daarmee grondig oneens zijn. Ik ben de laatste tijd vaak in het gezelschap van Ridley en Harrison gaan eten, en ik kan je verzekeren dat het dikke vrienden zijn, maar als het over die replicanten-kwestie gaat, vliegen ze elkaar vandaag nog steeds in de haren (lacht).

»Eén van de redenen waarom ik zoveel hou van het originele boek van Philip K. Dick (‘Blade Runner’ is gebaseerd op diens prachtige novelle ‘Do Androids Dream Of Electric Sheep’, red.), is dat de hoofdpersonages zélf voortdurend worstelen met die kwestie. Zijn ze nu menselijk of niet? Om zeker te zijn, onderwerpen ze zichzelf in het boek geregeld aan de Voight-Kampff-test, die is ontworpen om replicanten van mensen te onderscheiden. Het idee dat je identiteit niet helemaal vastligt, dat je nooit helemaal zeker kunt zijn wie je werkelijk bent, vind ik uitermate prikkelend.»

HUMO Harrison Ford was nooit echt dol op ‘Blade Runner’. Hoe heb je hem overtuigd om terug te keren?

Villeneuve «Daar heb ik geen verdienste aan: toen ik bij het project werd betrokken, was Harrison al aan boord. Zodra Ridley en Hampton hadden besloten dat Deckard zou terugkeren, hebben ze hem opgebeld, en hij zag het helemaal zitten.

»Voor mij was het een bijna onwerkelijke ervaring om met Harrison op de set te staan. Vergeet niet: ik behoor tot de generatie die is opgegroeid met ‘Blade Runner’, ‘Star Wars’ en ‘Indiana Jones’. Mijn eerste ontmoeting met hem staat voorgoed in mijn geheugen gegrift: ik reed naar zijn huis, belde aan, en hoorde die beroemde stem: (perfecte Harrison Ford-imitatie) ‘Hey Denis, kom binnen!’ Dat was – hoe zal ik het omschrijven – een groots moment (lacht).

»Van in het prille begin liet Harrison me aanvoelen dat hij mij vertrouwde: niet onbelangrijk wanneer je op het punt staat om samen op een grootse reis te vertrekken. We hebben heel hard nagedacht over wat er de afgelopen dertig jaar met Deckard gebeurd zou kunnen zijn, en hoe hij er in 2049 zou uitzien. Mooi meegenomen daarbij was dat Harrison een verstandige vent is die goeie ideeën heeft. In theorie luister ik altijd naar wat mijn acteurs over hun personages te zeggen hebben, maar helaas hebben de meesten alleen maar luizige ideeën (lacht). Harrison behoort tot het slag acteurs met de goeie ideeën.»

HUMO Maar het is Ryan Gosling die de hoofdrol speelt?

Villeneuve «Ja, hij speelt K., een agent van de blade runner-eenheid. Hampton Fancher heeft de rol heel speciaal voor Ryan geschreven, en zodra ik het scenario had gelezen, realiseerde ik me dat het inderdaad Ryan moest zijn. Ik ben naar New York gevlogen voor een koffie met hem, en nog voor onze koppen leeg waren, was alles in kannen en kruiken. Hij zei me dat hij hield van het scenario, én van mijn interpretatie ervan.»

HUMO Het verhaal van ‘Blade Runner 2049’ kwam uit de koker van Ridley Scott, maar was hij ook betrokken bij de opnames?

Villeneuve «Van ver. Toen de regie me werd aangeboden, had ik maar één voorwaarde: dat Ridley Scott me zijn zegen gaf. Die heeft hij me gegeven, en vervolgens zei hij: ‘Ik zet nu een stap terug. Maar als je mij nodig hebt, mag je mij altijd bellen of mailen.’ En dat heb ik ook gedaan: telkens ik vragen had over het scenario of twijfels over de casting, vroeg ik raad aan Ridley. Hij heeft me het mooiste geschenk gegeven dat een regisseur zich kan wensen: creatieve vrijheid. En eerlijk, ik zou het niet getolereerd hebben mocht Ridley voortdurend op mijn schouder hebben gezeten.»

HUMO De eerste ‘Blade Runner’ was meer dan een film; het was een zinderende totaalervaring. Is het mogelijk om dat kunstje over te doen?

Villeneuve «Dat is natuurlijk nog maar de vraag. ‘Blade Runner’ dreef op een overrompelende atmosfeer. En het ging niet om zomaar wat gratuite sfeerschepping. Toen ik aan Ridley vroeg wat nu eigenlijk die lichtbundels zijn die de hele tijd het Bradbury Building binnenvallen, antwoordde hij: ‘O, dat zijn de lichten van opstijgende en landende ruimteschepen.’ Hij had het allemaal goed doordacht.

undefined

'Normaal zou David Bowie een rol spelen. Nét voor ik hem zou ontmoeten, bereikte me het droeve nieuws'

»Hoe we die atmosfeer moesten herscheppen, was een vraag die me al bezighield tijdens de opnamen van ‘Arrival’. Al heel snel zijn Roger Deakins, mijn director of photography, en ik overeengekomen om het op dezelfde manier als in 1982 aan te pakken. Zo weinig mogelijk digitale effecten, en zo veel mogelijk levensechte sets. Ik weet wel dat de meeste films vandaag tot stand komen met behulp van green screens, en ik heb veel respect voor cineasten die die manier van werken leuk vinden, maar zelf word ik er depressief van. Ik heb het even geprobeerd tijdens de opnames van ‘Arrival’, waarbij ik samen met Amy Adams anderhalve dag doorbracht in een kamer vol green screens, maar al na een uur wilde ik een kogel door mijn hoofd jagen (lacht). En dus hebben we de sets van ‘Blade Runner 2049’ op de ambachtelijke manier opgebouwd in een gigantische studio in Hongarije. Een oude droom van me is zo werkelijkheid geworden: een sciencefictionfilm maken waarbij je écht doorheen alle locaties kunt wandelen. De eerste keer dat ik de set betrad, moest ik mezelf in de arm knijpen. En het moment dat ik die levensgrote spinner voor mijn ogen zag opstijgen – we lieten die dingen rondvliegen door ze aan reusachtige kranen te hangen – voelde voor mij bijna aan als een religieuze ervaring.

»Dus ja, ik hoop dat ‘Blade Runner 2049’ opnieuw een zintuiglijke totaalervaring wordt. In vergelijking met de eerste film is de wereld anno 2049 zelfs nóg brutaler en deprimerender geworden. Het klimaat is op hol geslagen, het hele ecosysteem is ingestort – het sneeuwt in Californië – en in Los Angeles krioelt het van de vluchtelingen. En doordat de mensheid constant tegen extreme weersomstandigheden moet vechten, lijken de gebouwen in de metropool bijna op bunkers. Hopelijk ziet de echte wereld er in 2049 íets rooskleuriger uit dan die in de film (lacht).»

HUMO De bezwerende muziek van Vangelis vormde een cruciaal onderdeel van de totaalervaring die ‘Blade Runner’ was. De muziek van ‘Blade Runner 2049’ wordt gecomponeerd door uw huiscomponist Jóhann Jóhannsson.

Villeneuve «Net zoals we de atmosfeer, fotografie en designs van het origineel respecteren, gaan we ook de muziek van Vangelis respecteren. Jóhanns muziek zal dicht bij de melodieën van Vangelis liggen, maar zal ook zijn eigen klemtonen hebben. Tijdens de montage hebben we als experiment de oude muziek van Vangelis eens onder de nieuwe beelden geplakt, en het resultaat was magistraal – ik werd helemaal meegezogen en naar een hoger niveau getild (kort na dit interview lekte uit dat de muziek van Jóhann Jóhannsson zal worden herwerkt door filmcomponist Hans Zimmer, red.).»

HUMO Klopt het dat je een rol in gedachten had voor David Bowie?

Villeneuve «Ja, hij ging de rol spelen die nu wordt vertolkt door Jared Leto. Ik had iemand nodig met de uitstraling van een rockster, en mijn eerste idee was om naar Bowie te stappen, wiens werk trouwens een grote invloed had op de eerste ‘Blade Runner’. We waren al te weten gekomen dat hij beschikbaar was, maar nét voor ik hem ging ontmoeten, bereikte ons het droeve nieuws. Vervolgens is Jared aan boord gekomen.»

HUMO Uw volgende film wordt opnieuw een grootschalig sciencefictionproject: de verfilming van Frank Herberts wereldvermaarde roman ‘Dune’.

Villeneuve « ‘Dune’ is een boek waar ik al 35 jaar dolverliefd op ben en dat ik al héél lang wil verfilmen. Ik heb immens veel respect voor David Lynch, maar ik hield niet van zijn versie. De bedoeling is dat mijn verfilming echt teruggaat naar de wortels van het boek – als het er tenminste van komt. Er staat nog geen letter op papier, dus we zijn nog héél ver verwijderd van de eerste opnamedag.»

HUMO Succes, en bedankt voor het gesprek.

undefined


GROTE IMPACT

2017 is stilaan aan het uitgroeien tot het jaar van Ryan Gosling: nadat hij in ‘La La Land’ – zes Oscars – de sterren van de hemel danste, vertolkt hij de hoofdrol in dé sequel van het decennium. Was hij eigenlijk een fan van de oorspronkelijke ‘Blade Runner’?

Ryan Gosling «Ik was 14 toen ik ‘Blade Runner’ voor het eerst zag, 10 jaar nadat hij was uitgekomen. Ik wist wel dat het om een grensverleggend stuk cinema ging, maar het was pas toen ik de film met mijn eigen ogen aanschouwde dat ik me realiseerde hoe groot zijn impact was. Het was één van de allereerste films die me achterlieten in een staat van onzekerheid. Na afloop wist ik gewoonweg niet hoe ik me moest voelen. Had ik zonet een entertainende film gezien? Nee, daarvoor was hij te somber. Had ik een actiefilm gezien? Nee, daarvoor was hij te traag. Tot op de dag van vandaag zit ik met een hoop vragen. Het is een film die je de rest van je leven blijft achtervolgen.»

HUMO Was je niet geïntimideerd toen ze jou de hoofdrol in de sequel aanboden?

Gosling «Toen me ter ore kwam dat Ridley aan een vervolg werkte, was ik razend enthousiast – in eerste instantie meer als fan dan als acteur. Ik keek ernaar uit om méér te weten te komen over die wereld en vreemde personages die al die jaren in mijn hoofd waren blijven rondspoken. Toen ik hoorde dat Denis de film zou regisseren, wilde ik er ook écht deel van uitmaken.

null Beeld

'Ryan Gosling aan de zijde van Harrison Ford: 'Je kunt je geen fijnere collega voorstellen. Telkens als hij naast mij stond, tilde hij me naar een hoger niveau''

»Ik ben al lang een grote bewonderaar van Denis. Ik vind hem een visionair cineast, en had snel in de gaten dat hij voor ‘Blade Runner 2049’ geweldige ideeën had. »

HUMO Kun jij ons iets meer vertellen over jouw personage, K.?

Gosling «Ik kan alleen maar kwijt dat hij een blade runner is. In Los Angeles. In het jaar 2049 nog wel (lacht). En dat hij leeft in een wereld die stukken rauwer en brutaler is dan in de eerste film. Ik mag van harte hopen dat ‘Blade Runner 2049’ géén realistische weergave van de toekomst is, want wat je in de film te zien krijgt, is het worstcasescenario. Net als zijn tijdgenoten is K. meer bezig met overleven dan met leven. En doordat hij in de loop van het verhaal dingen te weten komt over de wereld en zijn eigen identiteit, ziet hij zelfs nog méér af dan de andere mensen. Zo, klonk dat vaag genoeg? (lacht)

»Terwijl ik voor ‘La La Land’ intensieve danstrainingen diende te volgen, moest ik me voor ‘Blade Runner 2049’ nauwelijks voorbereiden. Ik hoefde maar door die machtige decors te stappen en ik voelde me vanzelf in mijn personage glijden. De manier waarop Denis het hele universum in die studio’s in Boedapest tot leven heeft geroepen,was ontzagwekkend. Ik moest me als acteur op geen enkel moment iets inbeelden; als in het script stond dat er een spinner voorbijvloog, dan vloog die ook écht voorbij. We lééfden in de ‘Blade Runner’-atmosfeer, we ademden erin, én we acteerden erin. Het moeilijkste was nog: níét onder de indruk zijn, en doen alsof ik die spinners en die imposante cityscapes elke dag zag. Voor K. is zoiets net als een dagje op kantoor (lacht)

HUMO Hoe was het om samen te werken met Harrison Ford?

Gosling «De eerste weken van de opnames verliepen zonder Harrison. Maar er werd natuurlijk veel over hem gepraat, het was alsof zijn geest al op de set rondhing. En toen kwam de dag dat hij ook daadwerkelijk werd verwacht – en geloof me, ze hadden dat moment echt niet beter in scène kunnen zetten. Er hing een speciaal licht, de acteurs en de crewleden zagen er allemaal uit als silhouetten in de mist, en ineens hoorden we dat hij op de set was gesignaleerd! En dus begon ik al die gedaanten één voor één te bekijken: wie van die silhouetten in de nevel behoorde toe aan Harrison Ford? Ineens kwam hij letterlijk uit de mist tevoorschijn – het had zelfs iets poëtisch.

»Ik was al lang een grote fan van hem, en nu nog meer. Je kunt je echt geen fijnere acteur wensen om mee samen te werken: gewoon de mouwen opstropen en aan de slag, zo luidt zijn devies. Telkens wanneer hij naast me stond, tilde hij me naar een hoger niveau.»

HUMO Waar zie jij jezelf in het jaar 2049?

Gosling «Ik hoop vooral dat ik er nog ben. En hopelijk in een beter weertje dan in de film (lacht).»

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234