Blokken met smartdrugs: 'Met Rilatine scoor je 10 procent beter op je examen'

De universiteiten van Gent, Antwerpen, Leuven, Brussel en Hasselt trekken aan de alarmbel: ze merken een steeds groter gebruik van smartdrugs zoals rilatine, Modafinil en zelfs cafeïne, die je scherper maken. Doping voor het brein, zeg maar. ‘Niks mis mee,’ zegt professor John Harris van de University of Manchester.

'Alles wat ik slik, is al minstens twintig jaar op de markt, dus ik maak me niet te veel zorgen'


Bekijk ook het filmpje:

Hoeveel VUB-studenten gebruiken Rilatine? Average Rob zocht het uit!

‘Als ook gezonde mensen baat hebben bij rilatinegebruik, wie zijn wij dan om dat te verbieden?’ werpt John Harris op. Hij is professor bio-ethiek aan de University of Manchester.



HUMO Zou iedereen rilatine mogen gebruiken?



John Harris «Absoluut. We schrijven rilatine nu al meer dan 35 jaar voor aan jonge kinderen, die dat vaak tegen hun wil moeten slikken. Als we het oké vinden om een kind te dwingen medicatie te nemen voor ADHD, een aandoening zonder een fysiek gezondheidsrisico, wat is dan het probleem met een vrijwillige inname?»



HUMO Kunnen die pillen mensen zonder ADHD ook verstandiger maken?



Harris «Niet permanent, want er bestaan geen pillen die je IQ verhogen. Maar ze kunnen wel bepaalde denkprocessen vergemakkelijken, zoals je concentratievermogen of je geheugen. Rilatine is daar, samen met Modafinil, één van de populairste medicijnen voor. De algemene consensus is dat je onder invloed van die pillen zo’n 10 procent beter scoort op een standaardintelligentieproef. Op een examen is een verschil van 10 procent enorm, en vaak het verschil tussen een diploma en een buis.»



HUMO Bevorder je met smartdrugs geen cultuur waarin we steeds harder moeten presteren?



Harris «Maar zo’n cultuur is er nu al! Smartdruggebruik is daar een gevolg van, niet de oorzaak. Het ziet er niet naar uit dat die prestatiecultuur snel zal verdwijnen, met of zonder smartdrugs. Jonge mensen durven amper nog op tijd van hun werk te vertrekken, omdat ze bang zijn om lui te lijken. Als die smartdrugs het hun makkelijker maken om te overleven in onze hypercompetitieve maatschappij, dan moeten we hun dat gunnen.»

HUMO Creëren we zo geen oneerlijke concurrentie?

Harris «Als die pillen voor iedereen legaal en beschikbaar zijn, is het niet oneerlijk om ze te gebruiken. We creëren nu al zoveel concurrentie door er onmenselijke werkuren op na te houden. Maar is hard werk oneerlijk? Natuurlijk niet. Of je het nu beter doet op je werk door hard te werken of door smartdrugs, maakt niet veel verschil.»

HUMO Is er geen gevaar op verslaving?

Harris «Helaas wel, maar dat probleem heb je niet alleen bij smartdrugs. Alles waar je ook maar een beetje genot van ervaart, kan verslavend werken. Je kun verslaafd raken aan alcohol en aan sigaretten, en volgens sommigen zelfs aan seks. Verslaving is geen reden om die pillen te verbieden.»

HUMO Hebt u zelf al smartdrugs geprobeerd?

Harris «Nee. Niet uit principe, ik heb er gewoon geen nood aan. Ik ben 70 jaar en aan het einde van mijn loopbaan. Ik voel geen druk om te concurreren met mijn leeftijdgenoten. Als ik ooit mentaal zou aftakelen, begin ik er misschien mee, maar voorlopig is dat niet nodig.»

HUMO Wat als er pillen zouden bestaan die uw IQ zouden verhogen?

Harris «Die zou ik zeker nemen. Ik zou graag verstandiger zijn dan ik nu ben (lacht). Maar met mijn concentratievermogen en mijn geheugen heb ik geen problemen: die werken allebei naar behoren.»

HUMO Gaat zo’n kunstmatige intelligentieboost niet in tegen de menselijke natuur?

Harris «Dat is nonsens. Ik daag je uit om een grens te trekken tussen wat natuurlijk is en wat niet. Er zijn mensen die beweren dat ze dat kunnen: voor hen is boter bijvoorbeeld een natuurlijk product, en is margarine onnatuurlijk. Dat houdt geen steek: alles wat we produceren, is een deel van de natuurlijke wereld. De term ‘onnatuurlijk’ wordt te vaak gebruikt uit een onzinnige angst voor de wetenschap.»


Slapeloze nachten

Op de sociale nieuwswebsite Reddit telt het smartdrugforum meer dan 67.500 lezers. Eén van de opmerkelijkste figuren in de smartdruggemeenschap is de Amerikaanse computerprogrammeur Jesse Lawler, die zich met zijn podcast ‘Smart Drug Smarts’ als de goeroe van de pillenslikkers heeft opgeworpen.

HUMO Hoe bent u ertoe gekomen om smartdrugs te nemen?

Jesse Lawler «Zo’n tien jaar geleden heb ik in een magazine een artikel gelezen over computerprogrammeurs die Provigil (ook bekend als Modafinil, red.) namen om beter te presteren op het werk. Het medicijn is bedoeld voor mensen met narcolepsie (plotse neiging tot slapen, red.), maar het doet ook wonderen voor het concentratievermogen. Ik had meteen interesse, en ik heb het online besteld bij een apotheek in Canada.»

HUMO Werkte het zoals u had verwacht?

Lawler «Om eerlijk te zijn wist ik niet echt wat ik mocht verwachten, maar ik was die dag een pak productiever. Al kon dat ook een placebo-effect zijn, dat heb je vaak bij een eerste inname. Het was alleen dom van me om die pillen om twee uur ’s middags te nemen. ’s Nachts werkten ze nog, en ik heb toen geen oog dichtgedaan.»

HUMO Gebruikt u smartdrugs alleen voor uw werk, of ook privé?

Lawler «Alleen voor mijn werk. Als computerprogrammeur is het belangrijk dat je een paar uur aan een stuk met mentale oogkleppen op kunt werken. Als ik smartdrugs genomen heb, sta ik enkel nog van mijn computer op om naar het toilet te gaan. Later ben ik ook andere pillen beginnen te pakken, die je creatiever maken, bijvoorbeeld. Er bestaan ook smartdrugs die je een dopamineboost geven, waardoor je je prettiger gaat voelen. Na verloop van tijd had ik een heel gamma aan pillen verzameld.»

HUMO Bent u niet bang dat u op den duur alleen nog kunt werken als u aan de pillen zit?

Lawler «Niet echt. Ik zorg ervoor dat ik af en toe een pauze inlas, zodat ik geen tolerantie opbouw.»

HUMO Zijn er negatieve bijwerkingen?

Lawler «Die zijn er zeker, al zijn ze bij mij beperkt. Ik neem nooit een dosis die hoger is dan wat ik nodig heb, en ik let op het tijdstip waarop ik die pillen neem. Zo heeft het ook geen effect op mijn slaap.»

HUMO Maar ze hebben geen effect op uw gedrag?

Lawler «Als ik net een pil heb geslikt en mijn vriendin neemt me mee naar haar ouders, dan zal ik wat geïrriteerd zijn omdat ik liever wil werken. Maar het wordt nooit erger dan dat. Iemand die tien koppen koffie drinkt, zal zich ook anders gedragen.»

HUMO Hoe reageerden uw vrienden op uw smartdruggebruik?

Lawler «Zij wisten al langer dat ik me daarmee bezighield, dus ze keken er niet van op. Al denk ik dat het in andere kringen een groter taboe kan zijn. Als iemand die me niet kent, mijn podcast over smartdrugs ziet, dan zou hij me als een junkie kunnen zien – het woord ‘drug’ heeft nu eenmaal een negatieve connotatie.»

HUMO Is het niet gevaarlijk om die pillen te slikken zonder dokterstoezicht?

Lawler «De meeste mensen vinden het onverantwoord dat ik die medicijnen inneem zonder voorschrift, maar dat vind ik belachelijk. Alcohol is ook verkrijgbaar zonder voorschrift, en dat beschadigt je hersenen véél meer. En ook door in de stad te wonen pleeg je roofbouw op je brein, door al die uitlaatgassen. Waarom is dat wel oké, en wat ik doe niet? De medicijnen die ik slik, zijn trouwens goedgekeurd door de Food and Drug Administration, dus ik denk niet dat ik te grote risico’s neem.»

HUMO U slikt geen experimentele pillen?

Lawler «Ik niet, maar ik ken wel smartdruggebruikers die zo koortsachtig op zoek zijn naar de nieuwste wonderdrug, dat ze pillen slikken die nog maar pas zijn ontwikkeld in één of ander Chinees laboratorium. Mensen zijn vrij om te doen wat ze willen, maar uiteraard is het niet verstandig om zo met je hersenen om te gaan. Alles wat ik slik, is al minstens twintig jaar op de markt, dus ik maak me niet te veel zorgen.»

Professor Marleen Vieren, diensthoofd neurologie aan het Onze-Lieve-Vrouw-ziekenhuis in Aalst, raadt smartdruggebruik wel ten stelligste af.

Marleen Vieren «De gevolgen op lange termijn van het gebruik van Modafinil en rilatine bij gezonde mensen kent niemand, want daar is geen onderzoek naar gedaan. Het zou alleszins snel tot misbruik leiden. We reglementeren die medicatie met een reden, hè: ze is gemaakt op maat van mensen met heel specifieke problemen. Geen enkele geneesheer zal ze voorschrijven als je ze niet nodig hebt. Die pillen zijn dus niet alleen duur – ze worden niet terugbetaald – ze zijn ook gevaarlijk. Het lijkt me echt niet verstandig om ze te nemen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234