Briljante examentips van hoogleraar internationale politiek Jonathan Holslag: 'Smoesjes op een examen duld ik niet'

Het is weer dringen aan het examenlokaal, waar studenten het angstzweet van het voorhoofd wissen, een paniekaanval en een existentiële crisis proberen te onderdrukken, en zich vertwijfeld afvragen of het dan toch klopt wat Humo vorige week op de cover meldde en we inderdaad dommer worden. Bij wijze van wraakoefening keerden wij met veel genoegen de rollen eens om en legden we zes proffen op het rooster. Is examineren veranderd in de loop der jaren? Welke smoezen en prachtprestaties zijn hun altijd bijgebleven? En welke studeertips en examentrucs garanderen een moeiteloze eerste zit?


Meer examentips »

Hoogleraar internationale politiek Jonathan Holslag (37) raast in zijn boek ‘Vrede en oorlog’ door drieduizend jaar wereldgeschiedenis. En ook tijdens lessen en examens aan de VUB houdt hij een tempo aan dat slechts weinigen kunnen volgen.

Jonathan Holslag «Slechts 20 procent van de studenten kan echt mee en heeft op het einde van de opleiding voldoende bagage om te slagen voor de grote diplomatieke examens. Dat komt ten eerste doordat de aandacht voor politieke geschiedenis in het secundair onderwijs weggedeemsterd is, en ten tweede doordat we nu met een veel diversere instroom zitten. Vroeger was de universiteit voorbehouden voor aso-studenten, nu proberen we de anderen ook een kans te geven. Natuurlijk juich ik dat toe, maar het zorgt wel voor een grote groep studenten die het moeilijk zal hebben om aan de verwachtingen van de arbeidsmarkt en de samenleving te voldoen.»

HUMO Uw examens staan niet bekend als gemakkelijk.

Holslag «Ik wil dat de studenten me laten zien dat ze niet alleen de stof beheersen, maar er ook iets mee kunnen doen: hun eigen synthese opbouwen en mij dat persoonlijke verhaal presenteren op het examen. Dat leidt tot nervositeit, omdat ze dat zelden meemaken, en vooral ook tot redelijk gepolariseerde resultaten. Je hebt opnieuw die kleine toplaag die erg hoge punten scoort, maar de meerderheid moet een paar keer terugkomen. Ik schep daar geen genoegen in, maar behalve stimuleren en inspireren is het ook onze taak om te selecteren.

»Ik moet erbij zeggen dat het hele onderwijs voor mij persoonlijk een uitdaging is. Je probeert jongeren te stimuleren en de lat hoog genoeg te leggen, maar dat wordt steeds moeilijker: de groepen worden erg groot, dus je kunt de studenten door het jaar heen minder begeleiden. En ik volhard dan nog in de boosheid om van iedereen een mondeling examen af te nemen. Concreet ben ik daar ieder jaar toch een twintigtal volledige dagen mee bezig ben. Ik ben stilaan een zeldzaamheid; voor veel collega’s blijven alleen de meerkeuzevragen over als haalbare mogelijkheid.»

HUMO Wat doet u met studenten die tijdens het examen ongeloofwaardige smoesjes opdissen?

Holslag «Smoesjes op het examen duld ik niet. Maar natuurlijk komen de meeste smoezen vóór het examen. Als er doktersattesten voorgelegd worden – en de vraag om het examen later te doen – kun je daar niets tegen beginnen.

»Op dat vlak is het universitair onderwijs nogal procedureel geworden, en hebben de studenten enorm veel rechten gekregen. De discussie over de normalisering van de tweede zittijd vind ik bijvoorbeeld belangrijk. Studenten die zich in een korte tijdspanne weten voor te bereiden op een examen: kun je die over dezelfde kam scheren als studenten die meteen kiezen voor tweede zittijd en dus bij wijze van spreken twee maanden meer tijd hebben gehad? Dat is een beetje concurrentievervalsing. Maar goed: dat schijnt er vandaag bij te horen.

»Dat hoort allemaal bij een cultuur van regulitis en het overmatig in de watten leggen van studenten. De leuze is te vaak: ‘De student is klant, en klant is koning’ – en ik denk niet dat dat de kwaliteit ten goede komt.»

HUMO Hoe komt u die twintig examendagen zelf door? Met sloten koffie en Red Bull?

Holslag «Nee. Red Bull vind ik sowieso een verschrikkelijk drankje, en koffie haalt de concentratie hoogstens eventjes omhoog. Wat je wél nodig hebt: zuurstof, water en de nodige beweging – ik probeer tussendoor een halfuurtje sport in te lassen. Het meest wezenlijke geheim om een examenperiode te overleven? Een paar studenten die erin slagen je te verbazen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234