null Beeld

'Brimstone': Dakota Fanning, van kindsterretje tot sterke vrouw

De uitzondering bevestigt de regel: Dakota Fanning is als voormalig kindsterretje níét aan de drugs, ze laat zich níét elk weekend al wankelend portretteren bij het verlaten van een nachtclub en ze scheldt ons níét de huid vol wanneer ze plaatsneemt voor het interview. Wél breekt Fanning graag een lans voor vrouwenemancipatie, en dan vooral op pellicule. Ze is momenteel te zien in ‘Brimstone’, een western waarin voor een keer een vróúw het voor het zeggen heeft.

Maar neem dat niet te letterlijk: Liz, het personage dat de 22-jarige Fanning vertolkt in de film, gaat zonder tong en dus noodgedwongen al zwijgend door het leven. Het resultaat van een duister verleden dat ze uit alle macht achter zich heeft proberen te laten, maar dat jaren later toch weer dreigend komt aankloppen wanneer het 19de-eeuwse dorpje waarin Liz een nieuw leven gevonden heeft, een nieuwe dominee krijgt. Die heeft weet van Liz’ schimmige verleden, en zoals dat dan gaat in the old West laat het gevolg zich samenvatten in onheilspellende preken, weidse landschappen die nog het vaakst bewaterd worden met bloed, en geweld dat – zelfs naar westernmaatstaven – wel érg plastisch is: in die mate zelfs dat er overzee al meerdere bedenkingen geuit zijn bij hoe de Nederlandse regisseur Martin Koolhoven al dat wapengekletter in beeld gebracht heeft. Maar hoe wild het testosteron ook kolkt in ‘Brimstone’, uiteindelijk is het toch de vrouw die, als enige, staande blijft.

Dakota Fanning «Het was ook net dat aspect dat me zo intrigeerde aan de film. Zelden zo enthousiast geweest na het lezen van een script als bij ‘Brimstone’. Hoeveel westerns zijn er ook waarin een vrouw écht een belangrijke rol speelt, laat staan een hoofdrol zoals Liz? Ik denk dat je ze op één hand kunt tellen.»

undefined

null Beeld

Als Fanning een verhoogde gevoeligheid vertoont voor de gelijkheid der seksen in film, dan is dat niet alleen omdat ze aan de bak komt als actrice. Ze is namelijk ook expert ter zake: als prille twintiger studeert ze momenteel vrouwenstudies aan de universiteit van New York. Meer bepaald: de manier waarop vrouwen in de loop van de geschiedenis geportretteerd werden in de populaire cultuur, en dus ook in de cinema.

Fanning «Ik vind het bijzonder interessant om na te gaan hoe vrouwen door de jaren heen afgeschilderd werden in films, net omdat het zo ontluisterend is. Er is namelijk wel een evolutie te merken, maar die is helaas niet zo groot als je wel zou denken. De strijd die vrouwen moeten leveren om serieuze rollen aangeboden te krijgen, is nog altijd niet volledig gestreden. Hoeveel films zie je niet waarin een vrouw eigenlijk niets wezenlijks loopt te doen in het verhaal? Alsof de schrijvers gewoon een vrouwelijk personage nodig hadden om de boel aaneen te rijgen, als een soort plot device waardoor de mannelijke rollen beter uit de verf komen. En als een vrouw dan eens een belangrijkere rol toebedeeld krijgt, toont die vaak maar erg weinig raakvlakken met de realiteit. Teleurstellend vind ik dat. En het heeft me ook doen beseffen dat ik tot nog toe telkens erg veel geluk heb gehad met de films waarin ik verschenen ben. Ik word er op slag dankbaar van.»

HUMO Ben je, met dat deel van de filmgeschiedenis in het achterhoofd, dan kieskeuriger als je nu rollen aangeboden krijgt?

Fanning «Misschien een beetje, maar ik probeer er tegelijk ook niet té veel bij na te denken. Het belangrijkste is voor mij nog altijd dat een film me weet mee te slepen – ik ben dus nog altijd actrice wanneer ik een script lees, en pas in de tweede plaats studente vrouwenstudies. Een film blijft voor mij in de eerste plaats iets magisch, iets waarbij vooral je verbeelding geprikkeld moet worden. Ik zou het zonde vinden als al wat ik geleerd heb op school mijn kijk daarop in de weg zou komen te staan. Het laatste wat ik zou willen, is dat ik enkel nog naar films zou kunnen kijken met die sombere blik die ik daar soms opdoe.»

HUMO Hoe kwam je er eigenlijk bij om vrouwenstudies te gaan studeren?

Fanning «Vooral omdat ik het kón, omdat ik de zeldzame luxe had dat ik echt kon kiezen wat me interesseerde: een carrière heb ik al. Ik hoefde dus niet echt rekening te houden met de praktische kant: of ik later wel werk zou vinden met mijn diploma.»

undefined

'Mannen worden veel zachter aangepakt in de filmwereld: ze worden niet zo snel afgerekend op hun uiterlijk of privéleven'

HUMO Liz is een vrouw die letterlijk niets te zeggen heeft in een wereld gedomineerd door mannen, maar die zich desondanks allerminst neerlegt bij de feiten. Een vrouw zonder tong: het lijkt me sterk als de symboliek daarvan je niet een béétje prikkelde.

Fanning «Ja, ze heeft het niet getroffen, hè (lacht). Maar je hebt gelijk: het feit dat Liz zo sterk benadeeld is en dat haar lot zo sterk bepaald wordt door de mannen, schrikt haar niet af. Dat beeld vind ik bemoedigend: dat er nog tal van andere manieren zijn waarop je als vrouw iets kunt betekenen, ook als je letterlijk je stem niet kunt verheffen.»

HUMO Heb je trouwens echt gebarentaal geleerd voor je rol?

Fanning «Ik moet je teleurstellen, enkel mijn eigen teksten (lacht). En om die onder de knie te krijgen had ik al een coach nodig. Dus nee, ik kan het helaas niet bepaald vloeiend aanwenden.»


Verdeeldheid

Girls on film: de nacht voor ons interview was het Meryl Streep die als grande dame van het witte doek het establishment een schop tegen de kloten gaf. In de bedankingsspeech die Streep gaf toen ze de Golden Globe ter onderscheiding van haar hele carrière kwam ophalen, trok ze van leer tegen de weldra officieel ingehuldigde Amerikaanse president Donald Trump. Trump, zoals bekend, geeft z’n eigen invulling aan de rol die vrouwen horen te spelen in de samenleving, en heeft zich ook al allerminst fan getoond van het immer liberaal denkende Hollywood.

HUMO Maak jij je zorgen over de nakende machtswissel in de VS, als actrice met een bijzonder scherp oog voor de rol van vrouwen in de wereld?

Fanning «Laat me het zo verwoorden: we leven momenteel in een tijd waarin we voortdurend met tegenstellingen te maken krijgen. Maar ondanks alles kan ik alleen maar vurig hopen dat we er nog steeds in slagen om elkaar te vinden in het midden, zoals we dat altijd gedaan hebben. Dat is de enige manier om elkaar te begrijpen, om ons te kunnen verplaatsen in de ander. Het laatste wat we nu nodig hebben in de wereld is nóg meer onderlinge verdeeldheid.»


Een dikke huid

Zestien jaar is Fanning intussen actief als actrice. Op haar 7de was ze al te zien als dochter van Sean Penn in ‘I Am Sam’, een rol die haar haar eerste prijzen opleverde, en luttele jaren later acteerde ze onder meer naast Denzel Washington in ‘Man on Fire’ en naast Tom Cruise in Steven Spielbergs verfilming van H.G. Wells’ ‘War of the Worlds’. Maar het etiket van kindsterretje is er blijkbaar één dat hardnekkig blijft kleven. Ook op haar 22ste.

HUMO Wordt ‘Brimstone’ eindelijk de film waarbij mensen je niet meer associëren met al wat voorafging?

Fanning «Het zou in elk geval fijn zijn (lacht). Maar het heeft wel een gek neveneffect, op jonge leeftijd al zo lang in het vak zitten. Zo schatten mensen me voortdurend jonger in dan ik ben – alsof ik nog altijd dat kind ben van toen. Nu, ik ben ook nog altijd maar 22. Maar dat is toch niet meer de leeftijd waarop je van een kindsterretje zou spreken? Dus ja, in dat opzicht raakt mijn geduld misschien wel een béétje op.»

HUMO Wat voor effect heeft dat op een mens, opgroeien in de glitterwereld van Hollywood?

Fanning «Ik vind het altijd gek als iemand me zo’n vraag stelt. Zelf zie ik dat namelijk totaal niet zo. Natuurlijk heb ik veel dingen gedaan die voor andere kinderen niet bepaald normaal zijn, maar als ik terugkijk op mijn jeugd, dan denk ik niet meteen aan de films die ik gemaakt heb. Ik vind het niet erg om erover te praten: daarvoor ben ik te trots op mijn werk. Maar als je me zou vragen naar de meest bepalende momenten in mijn leven, dan zou ik in de eerste plaats aan gewone dingen denken. Het soort herinneringen dat ik deel met zoveel andere kinderen.»

undefined

'Dit was mijn eerste film waarbij er kinderen op de set stonden en ik de rol van volwassene kreeg' Met haar filmdochter Ivy George

undefined

null Beeld

HUMO Dat is wel een heel nuchtere kijk.

Fanning «Begrijp me nu ook niet verkeerd, ik wil helemaal niet nonchalant doen en zeggen dat mijn kindertijd niet speciaal was. Dat was hij wél, en het was iets wonderlijks om mee te mogen maken. Ik heb heel wat boeiende mensen leren kennen terwijl ik opgroeide. Maar tegelijk werd films maken wel gewoon een deel van mijn leven, en dat is het tot op vandaag.

»Ik heb door de jaren ook geprobeerd om niet te veel stil te staan bij die term: ‘kindsterretje’. Acteren was voor mij iets wat ik als kind al goed kon en graag deed, maar dat betekent niet dat ik me aangesproken voelde telkens wanneer bepaalde andere jonge actrices afgerekend werden op hun gedrag.»

HUMO Denk je dat je een ander mens zou zijn mocht je niet zijn opgegroeid voor de camera?

Fanning «Ik was wel iemand anders geweest, denk ik. Saaier vooral (lacht).»

HUMO Hollywood lijkt me een wereld waarin je maar beter snel volwassen kunt worden.

Fanning «Dat is het inderdaad. Als jonge actrice leer je sowieso sneller omgaan met de moeilijke dingen des levens, waar je in andere omstandigheden misschien pas later kennis mee zou maken. In dit vak liggen de teleurstellingen altijd op de loer, en dan kun je maar beter snel een dikke huid kweken. Anders wordt het moeilijk. Vooral als vrouw: mannen worden nu eenmaal veel zachter aangepakt in die wereld. Je ziet ze niet zo snel afgerekend worden op hun uiterlijk, of op dingen uit hun privéleven die niemand anders aangaan.»

HUMO Op de set van ‘Brimstone’ liepen ook een paar jongere actrices rond. Ivy George, die je dochter speelt in de film, is nog altijd maar 9 jaar oud. En Emilia Jones moest bij de Nederlandse première van ‘Brimstone’ na het applaus vooraf de zaal verlaten omdat ze met haar 14 jaar volgens de wet nog te jong is om de film te mogen bekijken.

Fanning «Inderdaad. Dit was ook mijn eerste echte film waarbij er kinderen op de set stonden en ik eens de rol van volwassene kreeg (lacht). Het deed me toch even stilstaan bij hoe lang het ondertussen geleden is dat ik daar nog stond, nog zo klein maar toch al voor een camera.»

HUMO Heb je van de gelegenheid gebruikgemaakt om hun advies mee te geven?

Fanning «Nee, en ze zijn er ook geen komen vragen. En maar goed ook, want ik zie mezelf niet als iemand die gekwalificeerd is om voortdurend levenswijsheden rond te strooien. Nu, mochten ze toch ooit vragen hebben, dan zal ik die graag beantwoorden. Maar tegelijk wil ik niet in de weg staan van hun eigen ontwikkeling: de weg die ze als jonge actrices afleggen, moeten ze toch vooral zelf bepalen, vind ik. Mijn enige advies zou zijn: wat je ook doet, zorg ervoor dat je het doet om de juiste reden. Namelijk: jezelf gelukkig maken. Soms is dat makkelijk uit het oog te verliezen, maar het is de enige motivatie die ertoe doet.»

HUMO Ja?

Fanning «Natuurlijk. Hoeveel mensen denken wel niet dat je als actrice enkel de glamour en de premières meemaakt, terwijl ze de periodes niet zien die eraan voorafgaan: die waarin je amper slaapt en voortdurend kou lijdt op een kille filmset, zoals bij deze film trouwens ook het geval was – de buitenscènes zijn opgenomen in november, in Oostenrijk en Hongarije. Geloof me, op zulke momenten kun je díép zitten. Maar als dat gebeurt, dan stel ik mezelf altijd die ene vraag: ‘Zou ik op dit moment liever ergens anders zijn?’ Soms is het aanlokkelijk om te denken van wel, en dan vooral vroeg in de ochtend (lacht). Maar als ik écht eerlijk ben tegen mezelf, dan heb ik nog geen enkele keer volmondig ‘ja’ kunnen antwoorden. En zolang dat zo blijft, zit het goed.»

‘Brimstone’ loopt nu in de zalen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234