Demonstranten tegen een vertrek uit de Europese Unie bij de ambtswoning van premier Boris Johnson, begin januari. Beeld Barcroft Media via Getty Images

GetuigenisBrexit

Britten over hun vertrek: van ‘reuzenstap terug’ tot ‘tijd voor een feestje’

Vrijdagnacht is het zover: het langverwachte vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie is dan officieel een feit. We spraken vijf Britten, twee leavers en drie remainers, die de hoop en vrees van beide kampen samenvatten. ‘Ik ga de brexit vieren in de pub. Waarschijnlijk beland ik dan in een ruzie met een remainer. Dat zou een passend einde van de avond zijn.’

Leave

Peter McDaid (40)
Eigenaar bedrijf in autoreparaties
Cheshire, Noordwest-Engeland

‘Er is heel veel tijd en geld verspild, de afgelopen jaren. Het parlement had de brexit gewoon in een jaar moeten regelen. Godzijdank is het nu eindelijk voorbij en kan de regering beginnen met het vormgeven van ons land.

Op korte termijn zullen we denk ik wel wat negatieve consequenties ondervinden, maar dat is de prijs die we moeten betalen voor onze vrijheid. Er zijn al wel wat bedrijven weggetrokken, daardoor zijn bijvoorbeeld in de auto-industrie al veel banen verloren gegaan. Om dat te voorkomen moet de regering zorgen dat we aantrekkelijk zijn voor bedrijven om zich te vestigen. Op de lange termijn zullen we profijt hebben van de brexit. Ik zie heel veel nieuwe handelsmogelijkheden voor ons, wereldwijd.

Ik leid een vrij simpel leven, heb niet dagelijks te maken met de brexit. Voorlopig merk ik er ook niets van, ik doe meestal zaken met Engelse bedrijven. Wel komt een deel van mijn onderdelen van Europese partners. Daarom is het belangrijk dat er een handelsakkoord komt: ik zit niet te wachten op importtarieven. Boris Johnson heeft nu elf maanden om dat akkoord te sluiten. Dat is kort, maar hij belooft dat het kan, en ik geloof hem.

Ik ben gestopt met het kijken naar het nieuws ’s ochtends: dat ging altijd alleen maar over de brexit. Dan zette ik het aan en dan hadden ze weer voor- en tegenstanders tegenover elkaar gezet. Zit je midden in een ruzie terwijl je nog niet eens koffie hebt gehad. Daar heb ik geen trek meer in. Het land moet nu herenigd worden. Vrijdag ga ik wel een klein feestje vieren in de pub. Waarschijnlijk beland ik dan in een ruzie met een remainer. Dat zou een passend einde van de avond zijn.’

Beeld Prive

Leave

Charlie Dibsdale (63)
Mede-eigenaar softwarebedrijf 
New Inn, Wales

‘Familieomstandigheden houden me thuis, maar anders was ik vrijdag zeker naar Londen gereisd voor het feestje van Nigel Farage bij het parlement. Nu vier ik het thuis, met wat familie. Al weet ik niet of mijn dochter komt, want die heeft remain gestemd (lacht).

We zijn de afgelopen jaren heel dicht bij kiezers­verraad gekomen. Door de verkiezingen – en door de grote overwinning van Johnson – is dat voorkomen.

Experts zeggen dat de brexit een negatief effect zal hebben op de economie, maar ik geloof dat niet. Die prognoses zitten altijd fout. Ik ben benieuwd hoe de onderhandelingen met Brussel over het handelsakkoord zullen lopen. Als de EU tegenstribbelt, moeten we ons focussen op vrijhandelsakkoorden met andere landen: de Verenigde Staten, Australië, Japan.

Op lange termijn – als we dit goed regelen – verwacht ik dat het Verenigd Koninkrijk de komende tien jaar een enorme groei zal doormaken. De economie zal een enorme vlucht nemen. Er is hier zo veel energie, zo veel potentie: het is tijd dat we het heft in handen nemen, dat we zelf onze toekomst gaan bepalen. De democratie heeft gewonnen.’

Beeld Jeroen Bosch

Remain

Gerry O’Connor (64)
Consultant in bouwsector 
Derry, Noord-Ierland

‘Iedereen hier weet dat Johnsons slogan ‘Get brexit done’ onzin is. Voor ons burgers klopt het niet, het is vrijdag helemaal niet geregeld. Het echte werk gaat nu pas beginnen. Voor ons in Noord-Ierland is er nog steeds niks duidelijk. Omdat de gesprekken over de toekomstige ­relatie nu pas van start gaan, weten we nog steeds niet waar we aan toe zijn wat de grens betreft tussen Ierland en Noord-Ierland. De meeste mensen die ik ken, denken dat de brexit zal uitdraaien op een ramp.

Ik merk zelf in mijn branche nu al gevolgen van het brexitreferendum. Er wordt minder gebouwd, minder geïnvesteerd. Er is een tekort aan werk voor aannemers en bouwvakkers. Daardoor zijn de bedragen die je voor een project krijgt gedaald. Ik hoop dat dat niet te lang duurt, maar ik heb er een hard hoofd in.

Johnson zegt dat zijn deal ervoor zorgt dat er geen fysieke grens komt tussen Ierland en Noord-Ierland, en dat er dus geen douane­gebouwen komen, of grenscontroles op goederen. Maar als we het hebben over regelgeving, is het totaal onduidelijk hoe dat in de praktijk moet gaan werken. Het Verenigd Koninkrijk wil zich aan veel EU-regels niet meer houden, dat zal hoe dan ook voor belemmeringen zorgen. Hoe kan de grens tussen Ierland en Noord-Ierland dan volledig onzichtbaar blijven? Ik woon nog geen vijf kilometer van de grens, ik ben bijna dagelijks in Ierland. Kan ik daar nog bouwmateriaal kopen, terwijl ik dat in Noord-Ierland misschien niet mag gebruiken doordat daar andere veiligheidsregels gelden? Als ik in Ierland een klus doe, moet ik me dan aan andere arboregels houden? We hebben geen idee. Het lijkt wel alsof we een reuzenstap terug doen in de tijd, alleen maar om onze Britsheid te benadrukken.

In deze grensregio zal de dreiging van geweld altijd blijven bestaan, omdat er aan beide kanten kleine groepjes extremisten zijn. De laatste keer dat ik met de krant sprak, was er net een bomaanslag geweest bij de rechtbank hier in Derry. Daarna is er een journalist doodgeschoten. Sommige mensen grijpen hier elk excuus aan om geweld te gebruiken, de onzekerheid over de grenssituatie draagt daaraan bij.’

Beeld Suse van Kleef

Remain

Tahmid Chowdhury (25)
Londen, Engeland

‘Ik ben heel trots op wat we hebben bereikt. Theresa May wilde eind 2016 de onderhandelingen met Brussel beginnen zonder het parlement te raadplegen. Dat voorkwamen wij door naar de rechter te stappen. Dat we die zaak wonnen, zorgde er uiteindelijk voor dat May bij elke grote beslissing het parlement moest betrekken. Al die stemmingen over de brexitdeal waren er anders niet geweest. Het heeft enorme democratische impact gehad. Hoewel de meesten van onze groep remain hadden gestemd, spanden we de zaak niet aan om de brexit te stoppen. Het ging ons om het principe, om transparantie en dat het parlement kon doen waarvoor het is opgericht: het controleren van het beleid van de regering.

Johnson heeft de verkiezingen gewonnen met een enorme meerderheid. Dat is de democratie, dat is waar we voor hebben gevochten. Ik denk dat mensen hebben gestemd voor duidelijkheid: er is nu tenminste een knoop doorgehakt. De brexit gaat gebeuren. Ik ben er niet blij mee, ik kijk er niet naar uit, maar ik heb wel vrede mee met ons vertrek uit de EU. Nu moeten we realistisch zijn. We moeten de schade van de brexit zo veel mogelijk beperken.

Ik denk niet dat we na ons vertrek onmiddellijk campagne moeten gaan voeren om in de toekomst weer toe te treden tot de EU. We moeten eerst eens naar binnen kijken: een groot deel van ons land wil geen lid zijn van de Unie. We moeten eerst maar eens beginnen te begrijpen waarom dat is. Johnson zegt dat hij het land weer bij elkaar wil brengen, maar daar geloof ik niets van. Hij zegt zo veel polariserende dingen, zijn regering doet dat ook: ze blijven tweedracht zaaien. Het is mooi dat ze over eenheid praten, maar ik betwijfel of het lukt.’

Beeld Privé

Remain

Nevine Mann (37) 
Cornwall, Zuidwest-Engeland

‘Mijn zorgen over een brexit zonder deal zijn niet weg. Als we vrijdag met een scheidingsdeal uit de EU stappen, hebben we nog maar tot 31 december om de toekomstige relatie en de handelsdeal uit te onderhandelen. Dat is veel te kort. Dan kunnen we er aan het eind van dit jaar alsnog zonder deal uitcrashen. Ik blijf dus gewoon doorgaan met het aanleggen van voorraden levensmiddelen. Het blikvoedsel dat bijna over de datum is gaan we opeten, en daar komen nieuwe blikjes voor in de plaats. De moestuin is nog niet zo’n succes, alleen de frambozen en bessen doen het goed.

Het land is op afschuwelijke wijze veranderd sinds het referendum. Extreemrechts is boven komen drijven, het gebrek aan tolerantie is nu openlijk: bijna alsof ze voelen dat ze groen licht hebben gekregen voor hun racisme. Eigenlijk wil ik geen deel uitmaken van zo’n land. Zo ben ik niet, zo voed ik mijn kinderen niet op. Maar we hebben geen keus: door familieomstandigheden kunnen we niet naar het buitenland verhuizen. Anders waren we vrijwel zeker naar een EU-land getrokken, maar voor nu zitten we hier vast. Mijn man en ik hebben zelfs geprobeerd een EU-paspoort te krijgen. Hij heeft Duitse voorouders, ik Ierse. Maar het is niet gelukt: ze bleken een aantal generaties te ver terug te gaan, dus we kwamen niet in aanmerking.’

Beeld Suse van Kleef

© Het Parool

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234