Burgemeester Yvan Mayeur na de belegering van Brussel: 'Jan Jambon heb ik tijdens de hele crisis niet gezien'

Even was Brussel een spookstad met een avondklok. Na 13/11 werd de hoofdstad vier dagen lamgelegd vanwege een ‘imminente dreiging’ van een terreuraanslag. ‘We zullen de catastrofale gevolgen nog maanden voelen,’ zegt de Brusselse burgemeester Yvan Mayeur (PS).

'Sommigen profiteren van de noodtoestand om Brussel nog wat dieper in de grond te stampen.'

Midden in het interview onderbreekt de burgemeester zijn eigen exposé om de stekker van een lamp op zijn meticuleus geordende bureau uit het zicht te leggen. ‘Dat staat niet goed op de foto,’ zegt hij. En, met een knikje naar de fotograaf: ‘De belangrijkste man in de kamer is hij. Beelden zijn allesbepalend. Een beeld zegt veel meer dan woorden.’ De Brusselse burgemeester houdt de touwtjes graag strak in handen. Daarom was hij ook zo boos toen beelden van Brussel als belegerde stad de wereld rondgingen en het imago van de Europese hoofdstad met een paar simpele plaatjes versplinterden.

Yvan Mayeur «Het ergste was het beeld van die tank op de Grote Markt. Desastreus! Dat diende volstrekt tot niets, behalve om het imago van Brussel kapot te maken. Dat er militairen op de Grote Markt lopen, kan ik gezien de omstandigheden nog begrijpen. Maar een tank? Geloof me, daarmee hou je de terroristen niet tegen. Direct nadat terreurdreigingsniveau 4 was afgekondigd, rolde die over de Grote Markt. En ik denk dat het met opzet is gedaan.»

HUMO Met opzet?

Mayeur «Jazeker. Ik denk dat men in dit land niet van Brussel houdt, en dat sommigen het blijkbaar een slimme zet vinden om de hoofdstad voor de hele wereld te kijk te zetten en te bekladden. Onze stad heeft een internationale uitstraling. Ik denk dat het in het belang van het hele land is om een ander beeld van Brussel te verspreiden dan dit.»

HUMO Concreet graag. Hebt u het nu over minister van Defensie Steven Vandeput, van de N-VA?

Mayeur «Dat zegt u. Ik noem geen namen, ik beschuldig niemand. Maar ik zeg dat diegenen die beslist hebben om een tank de Grote Markt op te sturen, het niet goed voorhebben met Brussel.

»Het maakt deel uit van de Brussel-bashing die al een tijd aan de gang is. Sommigen profiteren van de noodtoestand om Brussel nog wat dieper de grond in te stampen. Mensen die niet van dit land en niet van Brussel houden.»

HUMO U was absoluut niet te spreken over bepaalde maatregelen die door de nationale veiligheidsraad werden opgelegd, die van Brussel een dode stad maakten. Dat scholen en crèches werden gesloten, bijvoorbeeld.

Mayeur «Dat had geen enkele zin. De scholen en crèches werden niet bedreigd, maar wel plaatsen waar veel mensen bij elkaar zijn: winkelcentra, culturele centra, concertzalen… Wij vonden het dus geen goed idee om de scholen te sluiten, want dan zouden al die jongeren zich net over de stad verspreiden en gaan rondhangen in winkelcentra, bij de McDonald’s, of in de Nieuwstraat, waar ze een veel gemakkelijker doelwit vormden.»

HUMO U had zelf niets te zeggen over die maatregelen? U bent als hoofd van de politie toch verantwoordelijk voor de veiligheid van de Brusselaars?

Mayeur «Ik ben op geen enkel moment uitgenodigd op de vergaderingen van de nationale veiligheidsraad, waar over die maatregelen is beslist. Ik vind dat zeer bizar. Brussel en Parijs worden vandaag vaak in één adem genoemd, maar in Parijs zit de burgemeester wél mee aan tafel wanneer men over de veiligheidsmaatregelen in de Franse hoofdstad praat. Ik niet. Ik onderga. Men noemt het aanbevelingen, maar ik heb niet te kiezen.»

HUMO Dat moet frustrerend zijn voor een controlefreak als u.

Mayeur «C’est insupportable. Ondraaglijk. Kijk, ik hoef er niet bij te zijn wanneer het OCAD (het coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse, red.) en de inlichtingendiensten vergaderen over het dreigingsniveau of de risico’s. Maar als ze beslissen over concrete veiligheidsmaatregelen, is het absurd dat ze dat doen zonder mij, terwijl ik diegene ben die mijn stad het best kent. Ik heb trouwens eerste minister Charles Michel (MR) geschreven dat ik het fout vind dat ik buitenspel werd gezet. Ik denk niet dat men hetzelfde had gedaan met een andere burgemeester.»

HUMO Als het, pakweg, Bart de Wever was geweest, die van dezelfde partij is als…

Mayeur «…de minister van Binnenlandse Zaken Jambon? Voilà, dat denk ik. Maar misschien ben ik paranoïde, hè (schamper lachje).»


De bunker

HUMO Hoeveel uren hebt u de afgelopen twee weken geslapen?

Mayeur «Het waren heel korte nachten en hallucinant drukke dagen. Die bewuste vrijdagavond de 13de zat ik op de voetbalwedstrijd België - Italië toen ik het nieuws over de aanslagen in Parijs kreeg. Ik kan u verzekeren dat de match me geen moment meer interesseerde. Mijn gedachten waren in Parijs, bij burgemeester Anne Hidalgo, die een vriendin van me is, en bij de Parijzenaars. Na de match heb ik mijn vrouw thuis afgezet en ben ik naar het crisiscentrum van Brussel doorgereden, waar korpschef Guido Van Wymersch al op mij zat te wachten. Daar heb ik de hele nacht gezeten, en sindsdien is het niet meer gestopt.»

HUMO Was dit als burgemeester uw zwaarste week ooit?

Mayeur «De week van de aanslag in het Joods Museum was ook zeer zwaar, maar dit was nog moeilijker, want hier wisten we niet – en weten we nog altijd niet – wat er ons nog te wachten staat. Een aanslag hangt nog altijd in de lucht. On est dans l’ attente d’un attentat. Hola! (zucht)»

HUMO Nog altijd?

Mayeur «Natuurlijk. De dreiging is niet geweken. We zitten nog altijd op niveau 3.»

HUMO Op welk moment was u bang dat er echt iets zou gebeuren?

Mayeur «Afgelopen weekend (dat van 21 en 22 november, red.) ben ik bang geweest. Niet voor mezelf, maar voor de mensen in deze stad, van wie ik hou.»

'Ik vind het ongehoord om het jihadisme te beperken tot Brussel of Molenbeek. Je kunt ook zeggen: Antwerpen is een slangennest, of Vilvoorde'

HUMO Het doelwit was afgelijnd: het ging over de vijfhoek (het Brusselse stadsdeel binnen de kleine ring) en de buurt van de Louizalaan, zegt men ons.

Mayeur «Ja. Concertzalen in het stadscentrum, maar ook nachtclubs. Er waren verschillende plaatsen waar ik bang was voor een aanslag. Ik wil niet dat de mensen die aan de Sint-Gorikshallen een pint drinken of in de AB een concert bezoeken, iets overkomt.»

HUMO Is er toen een aanslag verijdeld, zoals naar de pers werd gelekt?

Mayeur «Het komt mij niet toe over een mogelijke aanslag te spreken, dat moet de procureur doen. Maar ik heb het wel gehad met die geheimhouding. De samenleving heeft recht op betrouwbare informatie in plaats van georganiseerde lekken. Pas de zieverderij, hein.»

HUMO Wat doet u op zo’n moment?

Mayeur «Ik werk met de politie, we nemen alles onder de loep. Ik heb uren en nachten in het crisiscentrum van Brussel doorgebracht, waarvan minister Reynders (MR) blijkbaar niet eens weet dat het bestaat, want hij wil er één oprichten (lacht). Ik zal hem eens uitnodigen. Het is een geheime plek in een bunker dicht bij de Heizel, van waaruit de veiligheid in crisissituaties wordt beheerd. Iedereen verzamelt er: de lokale politie, de federale politie, de hulpdiensten, de brandweer, het parket, de inlichtingendiensten. Alle informatie komt er samen, en via camera’s hebben we zicht op de hele stad.»

HUMO Hebt u ook goed samengewerkt met de federale ministers in deze crisissituatie?

Mayeur «Ik heb excellent kunnen samenwerken met de eerste minister en met de minister-president van het Brussels Gewest, Rudi Vervoort (PS). We hadden frequente contacten en wisselden informatie uit. Dat is heel goed verlopen.»

HUMO En met minister Jan Jambon?

Mayeur (kort) «Ik heb geen contact met hem gehad.»

HUMO Is dat niet vreemd, aangezien hij toch minister van Binnenlandse Zaken is?

Mayeur «Ik vertel u de feiten.»

HUMO Hij heeft geen contact met u opgenomen, en u voelde ook niet de behoefte om hem te horen?

Mayeur «Ik ben een zeer pragmatische man. We zaten in een noodsituatie. Ik heb gewerkt met de mensen met wie ik kon werken.»


Een islamistisch regime

HUMO Wat denkt u als u als burgemeester in een uitgestorven stad rondloopt?

Mayeur «Afschuwelijk! Dit heeft de stad zelfs niet tijdens de oorlog gekend. Ik heb op de RTBF-radio al gezegd wat ik daarvan denk. Een regime dat onze scholen en onze winkels sluit, dat cultuur verbiedt, de mensen verhindert om te leven, zich te amuseren, iets te drinken op een terras… Wat is dat voor regime? Niet het democratische regime dat het onze is. Ik wil niet leven onder een regime van islamistische terroristen.»

HUMO Onder een islamistisch regime, zei u. ‘Un régime islamiste.’

Mayeur «Dat is voor mij hetzelfde. Waarom zei ik ‘islamiste’? Omdat zij die de aanslagen plegen, aanspraak maken op de islam. Maar de islam heeft er eigenlijk niets mee te maken. Er zijn islamitische regimes die wel democratisch zijn, waar we geen problemen mee hebben. Tunesië, bijvoorbeeld. De burgemeester van Tunis was in Brussel te gast voor de opening van de Brusselse kerstmarkt, Plaisirs d’hiver, waarvan het tot het laatste moment onzeker was of ze wel kon plaatsvinden. Ik heb er lang met mijn Tunesische collega over gepraat, want de avond voor hij in Brussel aankwam, was er ook in Tunis weer een kamikazeaanslag geweest, met dertien doden. Maar de Tunesiërs werken hard aan een nieuwe democratie. Het zijn gelovige moslims die toch voorstander zijn van een strikte scheiding van kerk en staat.»

HUMO Bent u ervan overtuigd dat de meerderheid van de moslims in Brussel even hard voor een scheiding van kerk en staat te vinden is?

Mayeur «Alle moslims die hier wonen willen dat, op een minuscule minderheid na. Die vertegenwoordigt niet eens 1 procent van de moslims die hier leven. Dat zijn de radicalen, de gewelddadigen, die in een andere logica leven.»

'Bilal Hadfi zat volgens de lijst van geradicaliseerden in Syrië. De federale politie heeft hem gewoon gemist'

HUMO U kunt toch niet ontkennen dat meer en meer jongeren radicaliseren?

Mayeur (wuift weg) «Maar nee. Over hoeveel jongeren gaat het? Op de lijst van het OCAD staan voor België 850 namen, waarvan de helft, zo’n 400, in het Brussels Gewest. In Brussel zelf staan 70 tot 80 namen op de lijst, dat varieert.»

HUMO De beruchte lijst van Syriëstrijders en geradicaliseerde jongeren! Wat doet u daar als burgemeester mee? De broers Abdeslam, vandaag wereldberoemd als Molenbeekse terroristen, stonden op de lijst van geradicaliseerden in Molenbeek, maar konden onder het oog van de politie rustig aanslagen plegen in Parijs.

Mayeur «Over de jongeren die uit Syrië zijn teruggekeerd, heeft men ons expliciet gezegd dat we er als lokale politie moesten afblijven, ‘want anders stuurt u het onderzoek in de war’. Dus als de broers Abdeslam op de lijst van Molenbeek stonden, dan moesten ze gevolgd worden door de federale politie, níét door de lokale politie.

»En zo staan er op die lijst een heleboel namen waar we van moeten afblijven omdat ze gevolgd worden door de gerechtelijke federale politie. Zo’n lijst telt verschillende categorieën. Er zijn de jongeren die in Syrië zitten – in Brussel zelf zijn dat er ongeveer dertig. Dan zijn er de jongeren die van de radar verdwenen zijn, van wie men veronderstelt dat ze naar ginder op weg zijn. Er zijn de terugkeerders uit Syrië, zo heb ik er veertien. Er zijn er ook van wie men dénkt dat ze in Syrië geweest zijn, maar van wie men het niet zeker weet. Dat zijn er een stuk of tien. En dan zijn er nog mensen over wie bepaalde vermoedens bestaan, die men moet verifiëren.»

HUMO Stond Bilal Hadfi, de Brusselse twintiger die zich aan het stadion in Parijs opblies, op de Brusselse lijst?

Mayeur «Jazeker. Maar volgens de informatie op de lijst zat hij in Syrië. We hadden hem trouwens al uit het bevolkingsregister geschrapt, meteen nadat ons was gemeld dat hij naar Syrië was vertrokken. Hij moest door de federale politie gevolgd worden. En zij hebben hem gemist. Ils l’ ont loupé. Trouwens, toen minister Jambon naar de conferentie van Brusselse burgemeesters kwam – dat heeft hij dan weer wel gedaan – heb ik hem dat ook duidelijk gezegd: ‘Hadfi had door de gerechtelijke federale politie gevolgd moeten worden. Jullie hebben hem gemist. Wij niet. U.’ – ‘Jaaah,’ zei Jambon, ‘daar ben ik niet voor bevoegd, dat is mijn collega, justitieminister Koen Geens (CD&V).’ Geens of Jambon, dat kan me niet schelen, maar ze moeten ophouden met te doen alsof Brussel en Molenbeek het probleem zijn. Ze moeten geen oorlog tegen Brussel beginnen.»

'Ik ben de moeder van Bilal Hadfi gaan opzoeken, en zijn nonkel. Zonder camera's erbij.'

HUMO Volgens een omzendbrief van 15 augustus 2015 over de lijst van foreign terrorist fighters speelt de burgemeester een sleutelrol in de opvolging van de mensen op de lijst.

Mayeur «Dat gaat over preventie, en daar werken we wél rond. We hebben daar in Brussel een speciale cel voor met vertegenwoordigers van de politie, het OCMW, de dienst onderwijs en jeugd, het OCAD en de inlichtingendiensten. We hebben het in die vergaderingen niet over namen, maar over fenomenen. Een moskee waar problemen zijn, of een bepaalde wijk. Ouders van Syriëstrijders die om raad en hulp komen vragen. We beslissen in die cel samen hoe we dat gaan aanpakken.»

HUMO Hoe gaat dat concreet?

Mayeur «We doen heel veel, maar ik wil er niet over uitweiden. In de week na de aanslagen heb ik, ver weg van de camera’s, een vergadering gehouden met de bewoners in de wijk waar Bilal Hadfi woonde. Dat was een moeilijke, emotionele vergadering. Er zaten mensen in de zaal die hem goed gekend hadden. De mensen daar hebben gesproken, en het is belangrijk dat we goed luisteren. Ze vertelden over de realiteit in hun wijk, over hun frustraties, over de vragen waar ze mee zitten. En dan moet je, mét hen, naar antwoorden zoeken.»

HUMO Hebt u de moeder van Hadfi ontmoet?

Mayeur «Ja, ik ben haar gaan opzoeken. Ik heb de nonkel ook ontmoet. Zonder camera’s. Verder kan ik daar niks over zeggen.»

HUMO Waarom was het belangrijk voor u om hen te gaan opzoeken?

Mayeur «Het is mijn stad. Het zijn mijn burgers!»

HUMO Zegt u ook: het zijn mijn terroristen?

Mayeur «Iemand die dat zegt, is niet erg intelligent. Terroristen behoren niet tot een gemeenschap. Ze behoren tot een gewelddadige ideologie, die totaal niet bij Brussel past. Een broeihaard van radicalisering heeft niets te maken met de plek waar ze ontluikt.»


Molenbeek opkuisen

HUMO Wat vindt u ervan dat Brussel in de internationale pers is uitgeroepen tot de Europese hoofdstad van het jihadisme?

Mayeur «Een catastrofe. Ik heb de pers trouwens zoveel mogelijk gemeden om die reden, zeker de buitenlandse. Ik vind het ongehoord om het probleem van het jihadisme te beperken tot het grondgebied van Brussel of Molenbeek. Je kunt ook zeggen: Antwerpen is een slangennest, met Sharia4Belgium, of Vilvoorde. De Brusselse terrorist Bilal Hadfi zat op een Vlaamse school. Heeft dat belang? Ik vind van niet. Dat zijn politieke spelletjes. Wat telt, is dat ons hele land in de problemen zit.»

HUMO Molenbeek opkuisen, zoals Jan Jambon van plan is, zal niet helpen?

Mayeur «Als het zo simpel was, zouden we het probleem in een vingerknip kunnen oplossen. Maar dat is het dus niet, hè.»

HUMO Toch is er in opmerkelijk veel terreurgevallen een rechtstreekse link met Molenbeek, twintig jaar lang bestuurd door uw partijgenoot Philippe Moureaux (PS).

Mayeur «Over meneer Moureaux zeg ik niks.»

HUMO N-VA-senator Karl Vanlouwe heeft het beleid van Moureaux zwaar op de korrel genomen in een open brief.

Mayeur (schouderophalend) «En?»

HUMO Hij citeerde politicoloog Bilal Benyaich. ‘Men heeft zich, voor electoraal gewin, geschikt naar de eisen van radicale en conservatieve moslims. Zo konden ze hun radicale ideeën verder ontwikkelen en werden de zaadjes van een radicale filosofie geplant.’

Mayeur (hoofdschuddend) «De Belgische staat heeft het niet goed georganiseerd. In dit land heb je al twintig jaar lang geen vertegenwoordiging van ‘de moslimgemeenschap’ – bestaat niet. Bovendien wordt de islam hier uitgelegd door salafistische imams, die door landen als Saoedi-Arabië worden gesponsord. We hebben dergelijke imams macht laten verwerven over mensen met wie ze niks te maken hebben: moslims uit Algerije, Marokko en Tunesië hebben geen voeling met het wahabisme uit Saoedi-Arabië. Ze krijgen een sectaire lezing van de Koran opgedrongen waarmee ze niet vertrouwd zijn. Voor hen is de Koran vrede.»

'Het uitstapje van koning Filip naar een Frans kuuroord was slecht voor het imago van België. En het ís al niet zo best'

HUMO Maar met wie moet de Belgische staat praten? In de islam heb je geen vertegenwoordigers of aanspreekpunten.

Mayeur «Het is niet omdat de islam niet zoals de rooms-katholieke kerk georganiseerd is, in een strikte hiërarchie met één paus en verscheidene bisschoppen, dat je niet naar een oplossing hoeft te zoeken. Dat moeten we dus wél doen, met twintig jaar vertraging. En we moeten ermee ophouden religieuze leiders, zoals imams, politieke macht toe te kennen. Kerk en staat zijn gescheiden.»

HUMO Toen meneer Moureaux burgemeester van Molenbeek was, mochten agenten tijdens de ramadan niet op straat eten. Dat is geen scheiding van kerk en staat.

Mayeur «Daar weet ik niks van. Ik laat me niet met het verleden in: ik neem, als burgemeester, mijn verantwoordelijkheid op voor vandaag en morgen.»

HUMO Kortom: Moureaux zit er voor niets tussen?

Mayeur «Hij maakte deel uit van een tijd waarin de dingen op hun beloop werden gelaten. Ik geloof in de goede trouw van mensen. Misschien hebben ze fouten gemaakt, maar de toestand is twintig jaar lang niet uitgeklaard. Dat moet nu wel gebeuren, en dringend.»

HUMO De kritiek komt ook van binnen uw eigen partij. Merry Hermanus, voormalig topman bij de PS, beschrijft in een open brief de manier waarop de Brusselse PS haar stemmen ronselt. ‘Vroeger zeiden de pastoors tegen hun dierbare gelovigen: ‘Stem op de katholieken.’ Nu zijn het de imams die tegen de moslims zeggen: ‘Stem op de PS.’’

Mayeur «Ik voer geen campagne in de moskee.»

HUMO Anderen van uw partij doen dat wel.

Mayeur «Dat anderen het doen, is hun zaak. Ik doe het niet, ik doe op een andere manier aan politiek.»


Naïef

HUMO Wordt het niet stilaan tijd om één burgemeester voor Brussel te hebben, in plaats van negentien?

Mayeur «Dat zal niet de oplossing zijn. Waarom wil iedereen zich altijd bemoeien met hoe wij onze stad organiseren? Kijk, in Antwerpen doen ze wat mij betreft wat ze willen. Ik hoef hun niet te vertellen hoe ze de dingen het best aanpakken. En ik stel voor dat ze Brussel aan ons, Brusselaars, overlaten.»

HUMO Vanwaar het verzet om de zes Brusselse politiezones tot één grote zone te fuseren? Zou dat niet veel efficiënter zijn?

Mayeur (heftig) «Ik zal u eens enkele cijfers voorleggen. (Slaat zijn iPad open en scrolt door een beleidstekst) Brussel: 1,2 miljoen inwoners, 19 gemeenten, 6 politiezones. Vlaams-Brabant: 1 miljoen inwoners, 35 gemeenten, 27 politiezones. Antwerpen: 1,7 miljoen inwoners, 70 gemeenten, 25 politiezones. Waarom zouden alle Brusselse zones moeten fuseren, als dat elders niet gebeurt?»

HUMO Hoe is het mogelijk dat die discussie over een fusie van politiezones weer in een communautaire kwestie eindigt: de Vlamingen voor, de Franstaligen tegen?

Mayeur «Het is geen communautaire kwestie, mevrouw, het is een kwestie van macht. (Luchthartig) Wat een naïviteit. U bent charmant als u naïef bent, maar dit slaat werkelijk nergens op. Dit gaat alleen over macht.»

HUMO Legt u het dan even aan een naïef wicht uit.

Mayeur «In de Brusselse gemeenten wonen eenvoudigweg te weinig Vlamingen om nog een deftige vertegenwoordiging in de gemeenteraad te hebben. Men heeft zelfs zoiets als de noodzaak van een Vlaamse schepen moeten uitvinden om de vertegenwoordiging van Vlamingen in Brusselse coalities te garanderen. Het percentage Vlamingen in Brussel schommelt tussen de 10 en de 12 procent, en dat cijfer neemt nog af. Ik stel vast dat van oorsprong Nederlandstalige stadsdelen, zoals Haren en Neder-Over-Heembeek, verfransen. Oude Vlamingen sterven uit, nieuwe jongeren spreken geen Nederlands meer.

»Op gewestelijk niveau hebben de Vlamingen meer macht. Daar is er een pariteit in de Brusselse regering, op de minister-president na – il est hors calcul. Ik begrijp de logica achter het voorstel om alles onder te brengen op één niveau, waar Vlamingen voor de helft vertegenwoordigd zijn, in plaats van voor één twaalfde. Zo denken ze ook meer macht te verwerven binnen de politie.»

HUMO En volgens diezelfde logica zijn de Franstaligen tegen?

Mayeur «Uiteraard: wij zijn de democratisch verkozenen van de overgrote meerderheid van de bevolking. Dat is de realiteit, het spijt me. Als in het parlement van het Brussels Gewest geen stoeltjes voor Vlamingen vrijgehouden zouden worden, zouden ze daar niet zitten. De bevolking stemt niet voor hen.»

HUMO Hoe gaat het tegenwoordig met de Brusselse politie?

Mayeur «Goed, maar ze heeft veel werk. Ik moet erop toekijken dat we onze inspanningen doseren, anders zitten we straks door onze manschappen heen.»

HUMO Was het incident met islamoloog Montasser AlDe’emeh, die met veel machtsvertoon werd gearresteerd, aan vermoeidheid te wijten?

Mayeur «Ik moet daar nog overleg over plegen met mijn korpschef.

»Er is vermoeidheid in het korps. En vermoeidheid veroorzaakt irritatie. Maar hetzelfde geldt ook voor de inwoners van deze stad: de zenuwen staan aan beide kanten strak gespannen.»

HUMO Een Brusselse agent vertelde ons dat er elke dag wel ergens paniek is om kinderen die met voetzoekers spelen, of om zwerfvuil in de straat. Tegenwoordig ziet men óveral bompakketten.

Mayeur «De mensen zijn moe. Moe en zenuwachtig. Dat is gevaarlijk, voor iedereen.»

HUMO Zondagavond 29 november heeft de politie vijftien arrestaties verricht. Eén van de arrestanten was zélf een agent, een lid van de interventie-eenheid, die vermoedelijk geradicaliseerd was. Bent u bang voor de infiltratie van uw korps?

Mayeur «Op grond van één arrestatie kun je niet beweren dat er bij het Brusselse politiekorps een probleem van radicalisering is. We trekken dat na. Maar één ding is zeker: ik behoud het volste vertrouwen in het korps.»

HUMO Uw relatie met het korps was in het begin van uw mandaat als burgemeester niet zo best, zeker niet toen u in de nationale betoging ging meelopen.

Mayeur «De misverstanden zijn inmiddels uitgeklaard. Iedereen weet hoe ik tegenover de politie sta: ik wil une police de proximité, een korps dat dicht bij de burgers staat. Daarvoor zal ik de nodige middelen uittrekken.»

'Op een dag zal er iets gebeuren. Leven met het idee dat het níét zal gebeuren: dat is de kop in het zand steken'


Geen keuze

HUMO In de hoek van uw kantoor staat een mooie foto van koning Filip. Hij was er niet op het uur U. Zijne Majesteit zat in zijn badjas van een glaasje fruitsap te nippen in een chic Frans kuuroord.

Mayeur (lacht)

HUMO De opperbevelhebber van het leger. Moest die niet ter plaatse zijn?

Mayeur «Ik stel voor dat u er de grondwet nog eens op naleest. De koning heerst, maar bestuurt niet – dat doet de regering. De koning geeft geen instructies aan het leger of de politie.»

HUMO Wat betekende zijn uitstapje voor het imago van België in het buitenland?

Mayeur «Dat is iets anders: voor het imago was het ronduit slecht. En het ís al niet zo best.»

HUMO Wat gaat u doen om het imago van Brussel op te poetsen?

Mayeur «Een positief discours houden: wij zijn een warme stad van bon vivants, met een uitzonderlijk hoge levenskwaliteit. We hebben veel om gelukkig te zijn: magnifieke restaurants, formidabele cafés, mythische concertzalen. Mensen van buiten de stad houden ook van Brussel. Alleen, ze zijn bang. Wij, Brusselaars, moeten hun duidelijk maken dat die angst nergens op gebaseerd is.»

HUMO Zijn de Brusselaars zelf niet bang?

Mayeur «Daar moeten we dus van af.»

HUMO Met de hulp van een monumentale sculptuur van Anish Kapoor op het Rogierplein?

Mayeur «Die was al voor de aanslagen in Parijs besteld. Ik heb Kapoor twee keer ontmoet. Het idee is geleidelijk ontstaan, toen ik hem onze voetgangerszone liet zien en uitlegde dat ik de stad wilde veranderen in een plek waar de auto niet langer centraal stond, maar de mensen. Dat vond hij geweldig.»

HUMO U bent trots, hè?

Mayeur «Kapoor is één van de grootste kunstenaars van deze tijd. Maar we brengen ook werk van Belgische kunstenaars: Wim Delvoye achter de KVS, Arne Quinze voor het Vlaams Parlement. En er staat nog een project met Quinze in de steigers. De stad verdient een parcours met monumentale kunstwerken op de grote pleinen.»

HUMO Maar met uw voetgangerszone is helaas veel overlast gepaard gegaan: zwerfvuil, dronkenlappen, nachtlawaai.

Mayeur «Ik blijf een enthousiaste optimist, ik heb geen andere keuze, al blijft er in mijn achterhoofd een klein gevoel van onzekerheid opspelen. Zo is het nu eenmaal, jammer genoeg. En zo zal het nog wel een poos blijven. We gaan jaren tegemoet waarin we plots weer in terreurdreigingsniveau 4 kunnen terechtkomen. Op een dag zal er iets gebeuren. We moeten hopen dat het zo laat mogelijk gebeurt. Of dat het nooit gebeurt. Maar leven met het idee dat het níét zal gebeuren, (cynisch lachje) dát is de kop in het zand steken. We zijn in een nieuwe samenleving beland.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234