Café Black-out (en andere trivia)

Hoeveel Belgen hebben Elektra als voornaam, en dragen Stroom of Panne als familienaam? Bestaat er een Zaklampstraat in ons land, en zorgen stroomuitvallen of black-outs áltijd voor een babyboom? Wat doet Gilbert Bécaud eigenlijk in dit artikel? En betaal ik werkelijk een kwart meer voor mijn elektriciteit als ik een hond heb? Allemaal vragen waarop Humo u het antwoord geeft.

Zouden er elektrische voornamen bestaan in België? Een onnozele vraag natuurlijk, maar ook onnozele vragen kun je voorleggen aan de FOD Economie, Algemene Directie Statistiek. Geen mens heeft Elektriciteit als roepnaam, evenmin heet er iemand Stroom of Power. Maar! Bij onze meisjes en vrouwen zijn er 16 die Elektra heten en deze winter mogelijk een complex zullen krijgen. Verder mag de landelijke netbeheerder Elia trots zijn: 130 mánnen heten eveneens Elia. Eandis heeft veel minder uitstraling. Geen enkele Belg heet Eandis. 5 ouderparen hebben duidelijk het licht gezien, want hun 5 dochters heten Lumière.

De heer en mevrouw Stroom-Panne

Wie op een quiz de vraag krijgt hoeveel Belgen met hun familienaam Stroom heten, mag het antwoord ‘10’ geven (bron: Infobel). Ze wonen hoofdzakelijk in de Westhoek en je kunt je indenken hoeveel woordspelingen zij dezer dagen moeten incasseren. ‘Hoeveel megawatt kunt gij leveren?’ ‘Gaat gij volgend jaar ook 30 procent duurder worder?’ Voor de volledigheid: er zijn ook zes landgenoten die Panne heten.

20 Donkerstraten

Geen huis, winkel, bedrijf, parlement of pretpark kan zonder elektriciteit. Toch wordt dat levensbelang absoluut niet weerspiegeld in onze straatnamen. We hebben bijna 30 Waterstraten in ons land, ook 13 Gasstraten, we hebben Appel- en Peerstraten, zelfs Muizenstraten, maar er zijn welgeteld 3 Elektriciteitstraten. Eén in Anderlecht, één in Mechelen en één in Limbourg.

Blijkbaar hebben we geen al te groot vertrouwen in die energie, want we hebben bijna 20 Donkerstraten, en maar 3 Lichtstraten, plus nog een spaarzame Lampstraat in Halle. Ook qua crisispreventie blijven we in gebreke. Er is geen enkele Kaarsstraat en zelfs geen Zaklampstraat in België.

Voorts zijn er 2 Stroomstraten, één in Lillo en één in Oosteeklo (Assenede). In de buurlanden zullen ze het typisch Belgisch vinden: slechts 2 Stroomstraten, maar wel 8 Pannestraten in ons land. Sommige Pannestraten liggen ook effectief in de afschakelzone; die van Messelbroek-Scherpenheuvel ligt in schijf 6, de meest kwetsbare schijf bij een afschakeling.

Dat een panne kan toeslaan, leeft fel in die Scherpenheuvelige omgeving. Toen ik het straatnaambord in Messelbroek ging fotograferen, zag ik in een nabije deelgemeente hoe twee schilders de ramen van een groot café decoreerden met slechts één thema: het mogelijke stroomtekort. Op de ramen van café Den Hemel (in Okselaar) zijn nu een kerncentrale, stroomkabels, lichtpalen en hefboomschakelaars te zien, en dat onder het hoopvolle motto: ‘Hier brándt de lamp!’ Rudolf De Donder en Jan Peirelinck hanteren de verfkwasten: een tiental jaar geleden mochten ze tegen de eindejaarsfeesten nog 70 cafés beschilderen met een actueel thema; nu blijft alleen nog dit ene café over.

Monsieur 100.000 Volts

Radio 2 hield op 7 november al een Stroomdag – geheel in het teken van het afschakelplan – maar als die afschakeling er écht komt, dan dringt zich uiteraard een wijziging van de muziekkeuze op, met als doel: de kijker sensibiliseren richting éénpansgerecht en uitdoofbeleid.

Een snelle rondvraag leverde meteen twintig ‘elektrische’ nummers op, maar een ervaren radiomaker vindt er zeker 110 of 220.

Natuurlijk zal AC/DC gedraaid worden. De groepsnaam is de afkorting van wisselstroom/gelijkstroom en ze hebben een plaat ‘High Voltage’.

Daarnaast hebben heel wat artiesten een nummer dat ‘Electricity’ heet. Elton John heeft het over de ‘sparks inside of me’, Captain Beefheart over een kerel die onder hoogspanning staat, en Joni Mitchell legt zingend uit hoe je moet omgaan met kortsluitingen. Volgens haar moet je de ‘gebroken draden’ in ‘doorgebrande relaties’ herstellen door de dingen in een ander licht, ‘in kaarslicht’, te bekijken. Dat is ook de teneur van de bekende song ‘Are Friends Electric?’ van Gary Numan. Hij zat met een diepe vriendschap, en moet verwonderd vaststellen dat die ‘stuk kan gaan’.

Het meest geëngageerd zijn Orchestral Manoeuvres In The Dark: hun bezwerende hit ‘Electricity’ gaat over de energievoorraad van onze aardbol, en het feit dat de toekomst aan de zonne-energie is.

Wij kennen ook twee nummers die heel populair zijn in kringen van elektriciens en meteropnemers: MGMT’s ‘Electric Feel’ (over het krijgen van een schok als je een knappe vrouw ziet) en ‘Danger! High Voltage’ van Electric Six (over de gevaarlijke hoogspanning ‘als we mekaar kussen’).

In dat verband is Gilbert Bécaud natuurlijk ook een topper. Hij is Meneer Hoogspanning, hij is Monsieur 100.000 Volts. Die bijnaam kreeg hij door zijn energieke optredens. Enigszins naast de kwestie moeten wij hier toch ook de onfortuinlijke Claude François vermelden, die geëlektrocuteerd werd in zijn bad. De Franse zanger wilde een losse lamphouder herstellen, en deed dit vanuit zijn badwater.

Allicht zullen radiomakers ook ‘Black-out’ van De Kreuners draaien, maar dat gaat eerder over een gat in je herinneringen. Ze kiezen dus beter voor ‘Power Cut’ van Paul McCartney, met de afschakelfrase: ‘There may be a power cut/And the candles burn down low’.

De ultieme elektrische song komt ontegensprekelijk van eigen bodem. Je zult het niet vinden op de playlist van Radio 1, maar op YouTube heeft het niettemin al de status van meer dan 135.000 views. ‘Pries, pries, stopcontact’ heet het nummer – een groepsnaam is niet te vinden – en de Kempisch gesproken lyrics beperken zich voornamelijk tot pries, stopcontact, kortsluiting, kattenkop en verlengkabel (zie youtube.com/watch?v=m88EY7qLyqo). Het filmpje dateert uit 2007 en krijgt halfweg een black-out, wat zonder enige kennis van het afschakelplan toch wel visionair mag worden genoemd.

Pannefilms

Als de muziekprogrammatie wordt aangepast, is het logisch dat de zenders ook hun filmselectie bijsturen. Zoals Kerstmis synoniem is voor feelgood en ‘The Sound of Music’, zo zijn er ook gepaste speelfilms voor een nakende stroomuitval.

In ‘Blackout’ (1978), dat gebaseerd is op de grote stroompanne in New York van 1977 belegert een bende criminelen een flatgebouw. In de gelijknamige film uit 2012 maakt een crimineel gebruik van een lokale stroomuitval om uit de gevangenis te ontsnappen. Hij slaagt er vervolgens in om het hele net van Californië lam te leggen, met alle chaos, duisternis en vonken van dien.

In ‘The Trigger Effect’ (1996) degradeert de stad Los Angeles na een stroomuitval tot een duistere jungle: een jong koppel begint noodgedwongen aan een heuse survivaltocht. De documentaire ‘No Impact Man’ (2009) gaat over een gezin uit Manhattan dat zijn levensstijl drastisch omgooit: alle elektrische toestellen, ook wasmachine en koelkast, worden uitgezet (zie ook Low Impact Man Steven Vromman in België).

Black-out = babyboom?

Bij elke grote stroomuitval zijn er babyspotters die circa negen maanden later de geboortecijfers van de grote ziekenhuizen opvragen. Dat komt door de grote stroomuitval van 1965 in New York en Noordoost-USA: toen zou het geboortecijfer met maar liefst 35 procent gestegen zijn. Later zijn die cijfers weerlegd als onvoldoende wetenschappelijk. Toch duikt de black-outbabyboom geregeld terug op, onder andere na 11 september 2001, en ook na orkaan Sandy (New York, 2012). Toen meldden sommige materniteiten ook een geboortepiek, maar kort daarop volgde al de debunking: in andere ziekenhuizen uit dezelfde regio werden er niet meer baby’s geboren.

Intussen heeft de universiteit van Oregon in 2012 onderzoek gedaan naar langdurige stroomuitvallen in Afrika. Daar is de stroomvoorziening veel onstabieler, en heeft een mogelijk verhoogd geboortecijfer grotere economische gevolgen. Op het eiland Zanzibar (Tanzania) werd een stroomuitval van een maand onderzocht. Het resultaat? Een babyboom van 20 procent.

Black-outs kunnen ook een boost geven aan de misdaadcijfers. Bij de stroomuitvallen in New York van 1965 en 2003 was dat niet het geval, maar in 1977 was het goed prijs: 1.616 winkels werden toen geplunderd en/of aan diggelen geslagen, en 3.776 inwoners werden gearresteerd. Ook waren er 1.037 branden, en moesten de vliegvelden van LaGuardia en Kennedy Airport dicht. Zo’n 4.000 metrogebruikers werden geëvacueerd, en autotunnels werden afgesloten omdat er geen ventilatie was. De stroomuitval duurde meer dan 20 uur, en bezorgde The Trammps een hit met ‘(The Night the Lights Went Out in) New York City’.

Café Black-out

In België heb je twee cafés die Black-out heten, één in Koekelare en één in Ninove. Het laatste werd in mei 2011 een maand gesloten wegens lawaaioverlast – het Nieuwsblad kopte: ‘Licht gaat uit voor danscafé Black-out’. Café Black-out is intussen van naam veranderd en heet – enigszins somber – New Black-out.

Stroomuitval bij de bron

Een dorp dat in het verleden vaak met stroompannes worstelde, was Doel zelf. Colette Hermans woonde op de dijk voorbij de kerncentrale (Ouden Doel) en dit vertelde ze in 2004 in Humo in de reeks ‘Ver weg in Vlaanderen’: ‘Weet je wat straf is? Als het hevig onweert, dan valt hier soms de elektriciteit uit. Niet voor een minuutje, maar dikwijls voor meerdere uren. Komisch hè. Je ziet de kerncentrale van hier staan, het is de grootste elektrabron van het land, en terwijl zit je in het donker met kaarsen te prutsen. Wij zijn niet aangesloten op Doel, maar op de centrale van Schelle. En omdat wij helemaal aan het uiteinde van dat net zitten, valt hier soms alles uit. Iedereen heeft hier trouwens een fles butaangas staan: dan kun je tenminste nog wat eten opwarmen en een kop koffie maken.’

Is uw hoge factuur van den hond?

Als er deze winter stroompannes dreigen, dan gaat de overheid openbare straat- en kerstverlichtingen uitzetten. Van de bedrijven wordt geëist dat ze niet-functionele verlichting doven en aan de particuliere Belgen zal gevraagd worden om op piekperiodes niet te strijken, geen oven te gebruiken en slechts één pan op het vuur te zetten. Opvallend is dat één categorie meerverbruikers buiten schot blijft, en dat is de grote groep huisdiereigenaren. Wat blijkt: zelfs als er geen kat thuis is, verbruiken die mensen toch nog energie. Volgens een onderzoek van het Nederlandse nutsbedrijf Nuon uit 2004 verbruikt een huishouden met een huisdier een kwart meer elektriciteit. Dat verbruik situeert zich vooral bij hondenbezitters, die tijdens hun afwezigheid toch comfort gunnen aan hun viervoeter: één derde van de hondenbezitters laat de radio of de tv aanstaan, één vijfde van die bezitters laat ook het licht én de verwarming branden. Kattenbezitters zijn zuiniger, maar ook voor één op de acht katten blijft de verwarming draaien.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234