null Beeld

Carl Frey: '47 procent van onze huidige banen zal verdwijnen'

Je ziet het niet: een boze kassierster die in de supermarkt de zelfscankassa vernielt. Althans, nóg niet. Want wat met alle mensen wier job wordt bedreigd door robotisering? Economisch historicus Carl Frey, die eerder voorspelde dat 47 procent van onze huidige banen zal verdwijnen, zegt in zijn nieuwe boek dat technologie niet veilig is voor de woede van mensen die slecht gedijen in de moderne economie. En daarin ziet hij zelfs een nieuwe voedingsbodem voor populisten.

– Een Japans hotel ontsloeg onlangs de helft van zijn 243 robots, omdat ze hun werk slecht deden. Eén van de robots maakte een hotelgast continu wakker omdat hij dacht dat de man een vraag stelde, terwijl hij gewoon lag te snurken. Moeten we dan wel bang zijn dat robots onze banen zullen afpakken?

CARL FREY «Veel baanbrekende technologieën waren in het begin geen doorslaand succes. Denk maar aan de telefoon: de Scientific American had het destijds over een belachelijke uitvinding, omdat niemand zou praten tegen een stuk bakeliet aan een koord. Bijna elke technologie begint onvolmaakt, en dus is het makkelijk om ermee te lachen.»

– Tot dusver wijzen de meeste onderzoeken uit dat robots en computers meer banen creëren dan vernietigen.

FREY «De gedachte onder economen is dat automatisering spullen goedkoper maakt, waardoor de vraag naar die producten stijgt. Op den duur worden producten zo goedkoop dat we geld overhouden voor andere dingen, bijvoorbeeld yogalessen en etentjes. Technologie schept dan indirecte banen, zoals yoga-instructeurs of chefs. Maar tegelijk zien we dat technologie an sich duidelijk minder directe werkgelegenheid schept dan in de jaren 80, toen de auto-industrie voor enorm veel banengroei zorgde.

»Bovendien zien we dat de middenklasse steeds verder uitgehold raakt. Universitair geschoolden vergaat het vrij goed in de nieuwe economie, maar mensen met louter een middelbareschooldiploma, die vroeger hun boterham konden verdienen in de fabriek, moeten nu dikwijls hun toevlucht nemen tot slechtbetaalde jobs.»

– Voorlopig horen we nog niets over een volksopstand. Dat was begin 19de eeuw wél het geval, toen Britse textielwerkers – luddieten – massaal weefmachines kapotmaakten.

FREY «Het grote verschil is dat luddieten geen stemrecht hadden. Hun protest werd genegeerd door het parlement, waardoor er niks veranderde. Nu kunnen mensen hun woede uiten in het stemhokje. Populisten hebben de woede aangeboord van mensen die slecht gedijen in de moderne economie. Het verzet richt zich nu vooral tegen de globalisering, maar dat kan de komende jaren omslaan naar technologie. Tegenwoordig werken de meeste mensen nu eenmaal in de dienstensector, en veel van die banen – receptionisten, obers, caissières – kun je niet verplaatsen naar het buitenland. Maar je kunt ze wel automatiseren.

»En wat leert ons het verleden? Dat heersers eeuwenlang technologische doorbraken hebben geblokkeerd, bang als ze waren dat het volk, eenmaal werkloos, in opstand zou komen. Zo saboteerde keizer Frans II jarenlang plannen om Oostenrijk te moderniseren, ‘anders breekt er een revolutie uit.’ En eind 16de eeuw weigerde de Britse koningin Elizabeth I om dezelfde reden om een patent te verlenen voor een breimachine.»

– In 2013 zorgde u wereldwijd voor ophef door te stellen dat kunstmatige intelligentie de komende decennia 47 procent van onze banen kan doen verdwijnen. De OESO houdt het in een recent rapport op slechts 14 procent.

FREY «En toch sta ik nog altijd achter mijn prognose. Natuurlijk klinkt 47 procent erg hoog, maar anderzijds: ooit werkte de helft van de Amerikanen in de landbouw, vandaag nog 1 procent. Dus uniek zou het niet zijn.» (jw)

Carl Frey, ‘The Technology Trap’, Princeton University Press

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234